II SA/Wa 2081/24

WyrokWSA w Warszawie2025-05-22

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji o odmowie stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop może zostać utrzymane w mocy, gdy brak jest przesłanek rażącego naruszenia prawa określonych w art. 156 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest prawidłowe, jeśli nie zachodzą przesłanki rażącego naruszenia prawa wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Organ rozpatrujący sprawę nieważności ogranicza się do oceny kwalifikowanej niezgodności z prawem na dzień wydania kwestionowanego postanowienia i nie rozstrzyga co do meritum sprawy. Wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, gdy nie było prowadzone zakończone ostateczną decyzją administracyjną postępowanie w danej sprawie.
Stan faktyczny
W.P. wniósł o wznowienie postępowania dotyczącego wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz o stwierdzenie nieważności wcześniejszych postanowień odmownych Komendanta Powiatowego i Wojewódzkiego Policji. Organ odmówił wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, wskazując, że nie było prowadzone zakończone ostateczną decyzją postępowanie w tej sprawie. W.P. złożył skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Komendanta Głównego Policji utrzymujące odmowę stwierdzenia nieważności tych postanowień.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpoznaniu wniosku W.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu wskazał, że W.P. wnioskiem z dnia 21 listopada 2018 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wznowienie postępowania w sprawie wypłaty należnego mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. oraz ponowne przeliczenie wysokości tego ekwiwalentu. Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102). Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W wyniku złożonego zażalenia Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie KPP w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Pismami z dnia 13 marca 2019 r. i z dnia 17 sierpnia 2020 r. poinformowano stronę o braku podstawy prawnej umożliwiającej pozytywne rozpatrzenie wniosku w części dotyczącej wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oraz wskazano, że wymienione podanie zostanie rozpatrzone po wejściu w życie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U poz. 1610). W kolejnym wystąpieniu z dnia 25 kwietnia 2024 r. W.P. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. KPP w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z powodu przedawnienia roszczenia. W wystąpieniu z dnia 30 czerwca 2024 r., stanowiącym odwołanie od decyzji nr [...] KPP w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r., W.P. wniósł m.in. o "unieważnienie w całości wszystkich Decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] jak i Wojewódzkiego w mojej sprawie i orzeczenie co do istoty sprawy", na podstawie art. 156 k.p.a. Pismem z dnia 12 lipca 2024 r., doręczonym w dniu 22 lipca 2024 r., wezwano W.P. m.in. do uzupełnienia braków podania w zakresie określenia przedmiotu postępowania, tj. wskazania decyzji, której postępowanie ma dotyczyć (numeru, dnia jej wydania, organu orzekającego) oraz przesłanki warunkującej nieważność decyzji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W dniu 24 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego) W.P., powołując się na art. 156 § 1 k.p.a., wniósł o "unieważnienie wcześniejszych decyzji (postanowień) wydanych w sprawie wypłaty należnego mi wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy", tj. postanowienia nr [...] KPP w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. i postanowienia nr [...] KWP w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. KWP w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] KPP w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. KGP postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] KWP w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia [...] KPP w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 23 września 2024 r. W dniu 27 września 2024 r. (data stempla pocztowego) strona złożyła, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem nr [...] KGP z dnia [...] września 2024 r. KGP utrzymując postanowieniem z dnia [...] października 2024 r. w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2024 r. w uzasadnieniu wskazał m.in., że głównym celem postepowania nieważnościowego jest ustalenie istnienia bądź nieistnienia jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie w sprawie, stwierdzające nieważność decyzji (postanowienia), ma zatem charakter wyłącznie kasacyjny. W związku z tym, organ rozstrzyga jedynie, co do nieważności, nie jest natomiast władny do rozstrzygania w innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. KGP przytoczył treść art.156 § 1 i 2 k.p.a. Wskazał, że ocena istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. następuje na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej weryfikacji, a nie na podstawie przepisów prawa materialnego z daty stwierdzenia nieważności. KGP zaznaczył, że jedną z przyczyn umożliwiających stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia), wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest przesłanka zobowiązująca do wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji administracyjnej (postanowienia), która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) zmierza do ustalenia, czy decyzja wydana w trybie zwykłym jest dotknięta naruszeniem prawa, a jeżeli tak, to czy naruszenie to ma charakter "zwykły" czy "rażący", bądź też czy decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Powołując się na orzecznictwo wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" zatem uznać należy, że utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Organ wskazał, że podstawę prawną postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., a tym samym utrzymującego go w mocy postanowienia nr [...] Komendanta Wojewodzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. stanowił art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, art. 147, art. 148, art. 150 § 1 oraz art. 145 § 1 i 145a k.p.a. KGP mając na względzie przepisy stanowiące podstawę prawną postanowień KPP w [...] oraz KWP w [...] przywołał treść art. 145a § 1 k.p.a., 145aa § 1 k.p.a. oraz art. 145b § 1 k.p.a. KGP wyjaśnił, że wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Poprzedza ona ustalenie, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, gdyż ta kwestia może zostać merytorycznie rozważona dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Dopuszczalność wszczęcia omawianego nadzwyczajnego trybu postępowania uzależniona jest od stwierdzenia, że z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony, a zatem strona, której przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.), podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. W przypadku zaistnienia jednej z wymienionych przesłanek uniemożliwiających wznowienie postępowania – organ powinien postanowieniem odmówić wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi jedyny właściwy sposób negatywnego załatwienia podania o wznowienie postępowania z przyczyn formalnych. KGP mając powyższe na względzie zaznaczył, że KPP w [...] nie prowadził, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty W.P. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2017 r. Wznowienie zatem takiego postępowania było niedopuszczalne z przyczyn formalnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3472/21). Z tego też względu, Komendant Powiatowy Policji w [...], po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego z dnia 21 listopada 2018 r., w zakresie żądania wznowienia na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. postępowania w sprawie wypłaty wskazanego w tym wniosku ekwiwalentu pieniężnego, zasadnie wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., zaś Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie (postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r.). KGP nadmienił, iż zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W sytuacji, w której została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a nie mamy do czynienia z decyzją administracyjną tylko z czynnością administracyjną w postaci wyliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, istnieje możliwość uzyskania "innego rozstrzygnięcia", na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania, do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Wyliczenie i wypłata ekwiwalentu na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji jest czynnością z zakresu administracji publicznej, a skoro ma ona charakter techniczny, to nie stosuje się trybu wznowienia właściwego dla decyzji administracyjnych, określonego w art. 145 k.p.a. i art. 145a k.p.a. Zasadnie zatem w ocenie KGP organ pierwszej instancji, a potem organ odwoławczy, nie mając wątpliwości co do intencji skarżącego, rozpoznały jego wniosek z dnia 21 listopada 2018 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Na marginesie wyjaśnił, że przedmiotowe postanowienia pozostają bez wpływu na sprawę dotyczącą odmowy wypłaty wyrównania danego ekwiwalentu pieniężnego zakończoną decyzją nr [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] KPP w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. KGP w świetle przedstawionych okoliczności stwierdził, że postanowienie nr [...] KWP w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. jak i utrzymane nim w mocy postanowienie nr [...] KPP w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego postanowienie nr [...] KGP z dnia [...] września 2024 r. należało uznać za prawidłowe i zasadne. KGP zaznaczył ponadto, że art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie brak jest także podstaw do przyjęcia, iż zachodzi którakolwiek z pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności kwestionowane przez stronę postanowienia zostały wydane przez właściwe organy i na podstawie obowiązującego przepisu prawa (art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a., art. 147 k.p.a., art. 148 k.p.a., art. 150 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 k.p.a. i 145a k.p.a.), a ponadto zostały skierowane do strony i nie były niewykonalne w dacie ich wydania. też, iż wykonanie kwestionowanych postanowień nie wywoływało czynu zagrożonego karą, a nadto nie istnieją odrębne przepisy, które przesądzałyby, że powołane rozstrzygnięcia zawierają wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa. Organ wskazał, że art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) jedynie wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji (postanowienia) powoduje jej nieważność (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 271/12), a także wówczas, gdy wada, którą decyzja (postanowienie) zawiera, istnieje od chwili jej (jego) wydania, a więc taka, która tkwi w elementach decyzji (postanowienia). Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji (postanowienia), czy też o skutki nią (nim) spowodowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt VISA/Wa 23/07). Postanowienie KGP z dnia [...] października 2024 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi W.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił KGP, KWP w [...] oraz KPP w [...] naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. 2018 poz. 2102), a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz działanie, które uniemożliwiło skarżącemu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP sygn. akt K 7/15. Skarżący w uzasadnieniu rozszerzył argumentacje podniesionego zarzutu. KGP, reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało przez organ zgodnie z wymogami k.p.a. Organ nie naruszył przepisów postępowania. Postępowanie prowadzone przed Komendantem Głównym Policji miało na celu zweryfikowanie pod kątem wad z art. 156 § 1 k.p.a. postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. o odmowie wznowienia postepowania dotyczącego wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Wskazania wymaga w związku z powyższym, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jak również postanowienia, od którego przysługuje zażalenie (zgodnie z odesłaniem z art. 126 k.p.a.), jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja (postanowienie) dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji czy postanowienia kwestionowanych w postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu jest ocena postanowienia pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności postanowienia nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez ten przepis. Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność postanowienia albo jego niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Komendant Główny Policji wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2024 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] września 2024 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nie dopuścił się naruszenia norm prawnych wyrażonych w przepisach procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim art. 157 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., jak również innych przepisów postępowania, w tym min. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ wynik sprawy. Sąd stwierdził, że Komendant Główny Policji w sposób prawidłowy i wszechstronny wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznał, że w sprawie niniejszej nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki do stwierdzenia nieważności kwestionowanego przez stronę postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. wydanego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Prawidłowo Komendant Główny Policji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do rozstrzygnięcia zawartego we wskazanym postanowieniu KWP w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest bowiem postępowaniem nowym, w którym rzeczą organu jest zbadanie i rozstrzygnięcie wyłącznie co do nieważności postanowienia. Zakres rozstrzygania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie ograniczał się zatem wyłącznie do zbadania i oceny, czy w sprawie - przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, doszło do rażącego naruszenia prawa bądź też innych istotnych uchybień prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. i taki też jest zakres kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podkreśla, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie rozpoznaje merytorycznie sprawy. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (v. B. Adamiak {w:} Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP z 2001 r., zeszyt nr 8, s. 31). Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia jest jego ocena pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. zbadanie, czy sporne postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia inne przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanego postanowienia. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, tak, jak i decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy (v. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r. (sygn. akt III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258). Zgodnie zaś z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 126 k.p.a. przepisy te stosuje się do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Zarówno w doktrynie, jak i judykaturze przyjmuje się, iż możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (por. m.in. M. Jaśkowska /w:/ M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023 i powołany tam wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Go 414/19, LEX nr 2707200). Podkreśla się jednak, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe i przechodząc do analizy zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji wskazania wymaga, że odmowa stwierdzenia nieważności dotyczyła postanowienia KWP o odmowie wznowienia postępowania. Przypomnieć należy, że podstawę prawną postanowienia KWP z dnia [...] lutego 2019 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia KPP z dnia [...] stycznia 2019 r. stanowił art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, art. 147, art. 148, art. 150 § 1 oraz art. 145 § 1 i 145a . Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24,25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zasadnie KGP wskazał w postanowieniu, że wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. W przypadku zaistnienia jednej z wymienionych przesłanek uniemożliwiających wznowienie postępowania – organ powinien postanowieniem odmówić wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem Komendant Powiatowy Policji w [...] nie prowadził zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Trafnie KGP stwierdził, że wznowienie takiego postępowania było niedopuszczalne z przyczyn formalnych, a w związku z tym odmowa wznowienia postępowania była prawidłowa. Skoro wobec skarżącego nie było w tamtym czasie prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, zakończone wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, to wznowienie postępowania było niedopuszczalne z przyczyn formalnych (v. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3472/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach zasadnie KGP stwierdził, że w sprawie nie zaszła przesłanka rażącego naruszenia prawa. Organ nie stwierdził w ogóle naruszenia prawa poprzez odmowę wznowienia postępowania. Ustalenie to jest prawidłowe, albowiem w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie funkcjonowała w tamtym czasie decyzja administracyjna ostateczna o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, to nie mogło być mowy o wznowieniu jakiegokolwiek postępowania. Prawidłowo jednocześnie KGP wskazał, że postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania pozostają bez wpływu sprawę dotyczącą odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego zakończoną decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. Jest to bowiem odrębna sprawa. Jednocześnie KGP prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie nie zachodzi żadna inna przesłanka nieważności określona w art. 156 § 1 k.p.a., tj. kwestionowane postanowienia zostały wydane przez właściwe organy i na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 149 § 3 k.p.a.. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a., art. 147 k.p.a., art. 148 k.p.a., art. 150 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 k.p.a. i 145a k.p.a.), zostały skierowane do strony i nie były niewykonalne w dacie ich wydania. Wykonanie kwestionowanych postanowień nie wywoływało czynu zagrożonego karą, a nadto nie istnieją odrębne przepisy, które przesądzałyby, że powołane rozstrzygnięcia zawierają wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa. W świetle powyższego skarga okazała się niezasadna. Zaskarżone postanowienie KGP i poprzedzające je postanowienie tego organu nie naruszają prawa. Istotą niniejszej sprawy nie było rozstrzyganie w kwestiach podnoszonych w skardze, w tym dokonywanie wykładni przepisów ustawy o Policji w kontekście wyroku TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Kwestie te mogą być rozważane w sprawie zakończonej decyzją o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, co wykracza poza granice niniejszej sprawy. Z tego względu Sąd nie odnosił się do argumentów skargi w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło