II SA/Wa 2083/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. z dnia 25 marca 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla K. J. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. K. J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanej przez skarżącego, w rubryce 10. formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że na dochód ten w dwuosobowym gospodarstwie domowym, które skarżący prowadzi wraz z matką, składa się kwota przyznanego skarżącemu stypendium z uczelni wyższej (600 zł), kwota dodatku pielęgnacyjnego (153 zł) oraz kwota zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem przyznanego jego matce, wg oświadczenia, ok. 320 zł. Nadto, wskazane źródła utrzymania uzupełnia kwota przyznanego dodatku mieszkaniowego (144 zł). W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi K. J., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w części obejmującej ustanowienie adwokata z urzędu. Jak stanowi art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że źródłem utrzymania w prowadzonym wspólnie z matką gospodarstwie domowym jest stypendium uczelniane oraz świadczenia rodzinne, które to świadczenia dają łącznie kwotę tylko nieznacznie przekraczającej 1.000 zł netto. Jednocześnie skarżący wykazał, że jest studentem studiów stacjonarnych na uczelni wyższej (kopia decyzji o przyjęciu na studia – w aktach administracyjnych) i nie ma innych źródeł dochodu, czy utrzymania. Skoro zatem wskazana kwota w znaczącej części pochodzi ze świadczeń o charakterze socjalnym i musi wystarczyć na pokrycie kosztów utrzymania aż dwóch osób, to tym samym bezsporne jest, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.