II SA/Wa 209/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-08
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Inspektoratu Uzbrojenia, jako jednostka budżetowa nadzorowana przez Ministra Obrony Narodowej, posiada przymiot organu władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji, czy od jego decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej przysługuje odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, czy też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Szef Inspektoratu Uzbrojenia, będąc jednostką budżetową nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej, posiada przymiot organu władzy publicznej. W związku z tym, od jego decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej przysługuje odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej umów zawieranych przez Inspektorat Uzbrojenia, w których doszło do rozliczenia opustu z tytułu nieterminowego wykonania umowy poprzez zamianę z rozliczenia finansowego na rzeczowe. Szef Inspektoratu Uzbrojenia odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po kilku etapach postępowania administracyjnego, w tym uchyleniach decyzji przez Ministra Obrony Narodowej, Szef Inspektoratu Uzbrojenia ponownie wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o właściwości organu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Szefa Inspektoratu Uzbrojenia na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Szefa Inspektoratu Uzbrojenia z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Szefa Inspektoratu Uzbrojenia na rzecz [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] sp. z o. o. zwróciła się z wnioskiem do Szefa Inspektoratu Uzbrojenia na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udzielenie informacji, czy na przełomie pięciu ostatnich lat Inspektorat Uzbrojenia (wcześniej Departament Zaopatrywania Sił Zbrojnych) – występując w charakterze zamawiającego – zawierał umowy, przy realizacji których doszło do rozliczenia należnego opustu z tytułu nieterminowego wykonania tych umów przez wykonawcę poprzez zamianę z rozliczenia finansowego na rozliczenie rzeczowe? Na wypadek odpowiedzi twierdzącej wniesiono o udostępnienie takich umów wraz z aneksami na wskazany adres elektroniczny.
Szef Inspektoratu Uzbrojenia pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Inspektorat Uzbrojenia wezwał spółkę do wykazania w terminie 14 dni od daty wykazania pisma, że udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego a także wyjaśnienia, w jaki sposób spółka zamierza wykorzystać uzyskane informacje, w myśl art. 14 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W odpowiedzi na wezwanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. zakwestionowała stanowisko organu uznając, że żądane przez spółkę informacje nie są informacją przetworzoną i tym samym nie ma potrzeby wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.
Szef Inspektoratu Uzbrojenia decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r.
W odwołaniu z dnia [...] lutego 2015 r. [...] sp. z o. o. zarzuciła naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 10 w zw. z art. 77 § 4 k.p.a.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał m.in., że organ pierwszej instancji naruszył przepisy w prawa procesowego, tj. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania, niezawiadomienie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz uznanie okoliczności faktycznych za już udowodnione, w sytuacji, kiedy skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do treści zebranego materiału.
Następnie Szef Inspektoratu Uzbrojenia decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim został on sformułowany we wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r.
W dniu [...] czerwca 2015 r. skarżąca przesłała pismo w którym ustosunkowując się do zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazała iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w niniejszej sprawie było niepełne bowiem organ nie wyjaśnił, na czy ma polegać zakwalifikowanie żądanych informacji jako informacji przetworzonej, a następnie wniosła odwołanie do Ministra Obrony Narodowej w którym zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, polegające na odmowie dostępu do informacji publicznej w sytuacji braku podstaw do odmowy udzielenia takiego dostępu, dowolne uznanie informacji publicznej żądanej wnioskiem przez skarżącą za informację publiczną przetworzoną, a tym samym dowolne interpretowanie przepisów powszechnie obowiązujących, co osłabia zaufanie do organów państwa oraz naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a., polegające na niezapewnieniu skarżącej czynnego udziału w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej, poprzez niepoinformowanie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa proceduralnego. Ponadto stwierdził, iż postępowanie przeprowadzone przez Inspektorat Uzbrojenia w zakresie niniejszej sprawy zawiera błąd w obszarze kwalifikacji "informacji przetworzonej", zaś stanowisko organu jest mało precyzyjne.
W tej sytuacji organ pierwszej instancji pismem z [...] września 2015 r. poinformował skarżącą, iż informacja wskazana we wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. stanowi informację przetworzoną, którą zgodnie z treścią art: 3 ust. 1 pkt 1 ustawy można uzyskać tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Argumentując swoje stanowisko wskazał, iż nie posiada gotowej informacji, którą mógłby przekazać, bowiem nie ma obowiązku prowadzenia rejestru umów w takim zakresie i z podziałem na tak szczegółowe dane, których udostępnienia domaga się skarżąca. Przygotowanie umów i aneksów za lata: 2010, 2011, 2012, 2013 i 2014, z uwzględnieniem nie tylko umów zawieranych przez organ, ale również Departament Zaopatrywania Sił Zbrojnych, niewątpliwie wymaga podjęcia dodatkowych, czasochłonnych i niczym nieuzasadnionych czynności, między innymi poprzez oddelegowanie pracowników z poszczególnych komórek organizacyjnych organu w celu szczegółowego sprawdzenia wszystkich zawartych umów wraz z aneksami oraz protokołami z negocjacji, wyselekcjonowania dokumentacji spełniającej wymagania skarżącej, a następnie ponownego jej dokładnego przeanalizowania pod względem występowania ewentualnych informacji ustawowo chronionych, które należałoby poddać procesowi anonimizacji. Tak więc celem zaspokojenia potrzeby informacyjnej spółki, organ musiałby wytworzyć nową informację, której aktualnie nie posiada i której przygotowanie wiąże się m.in. z oderwaniem pracowników od przypisanych im zadań służbowych. W tej sytuacji wezwał spółkę, aby w ciągu 7 dni od daty otrzymania powyższego pisma, wykazała szczególną istotność żądanych informacji dla interesu publicznego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca podniosła, iż żądanie przedstawione przez organ nie znajduje podstaw prawnych, bowiem informacje wskazane we wniosku nie noszą cech informacji publicznej przetworzonej i wedle jej wiedzy znajdują się w systemach księgowo – rozliczeniowych Inspektoratu Uzbrojenia, a uzyskanie ich nie powinno być czynnością nastręczającą nadmiernych trudności.
Szef Inspektoratu Uzbrojenia decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], odmówił [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu podał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a skarżąca nie wykazała, iż legitymuje się szczególnym interesem społecznym przy żądaniu udostępnienia informacji publicznej.
W odwołaniu z dnia [...] listopada 2015 r. do Ministra Obrony Narodowej, [...] sp. z o. o. zarzuciła naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, polegające na odmowie dostępu do informacji publicznej w sytuacji braku podstaw do odmowy udzielenia takiego dostępu, dowolne uznanie informacji publicznej żądanej wnioskiem przez skarżącą za informację publiczną przetworzoną, a tym samym dowolne interpretowanie przepisów powszechnie obowiązujących, co osłabia zaufanie do organów państwa; naruszenie art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego i pełnego wyjaśnienia sprawy, nieprzeprowadzeniu wszystkich dowodów i wydaniu decyzji pomimo istnienia licznych wątpliwości i sprzeczności w materiale dowodowym, a także naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w niniejszej sprawie i uznanie za udowodnione okoliczności, co do których pozostawały liczne wątpliwości, jak i oparcie decyzji na przypuszczeniach, nie zaś na faktach.
Szef Inspektoratu Uzbrojenia decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 oraz 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po "ponownym rozpatrzeniu wniosku", utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i piśmiennictwie wskazuje się, że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada, przy czym jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia jakichkolwiek kosztów osobowych czy też finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podejmowanymi przez podmiot zobowiązany do udzielenia tejże informacji. Zatem informacja przetworzona w momencie składania wniosku nie istnieje i jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i wyselekcjonowania określonych danych, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo, iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Przetworzenie informacji jest więc zebraniem lub zsumowaniem, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Stąd też wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Z tego mianowicie powodu, że żadna z komórek wewnętrznych Inspektoratu nie wskazała, aby mogła udzielić jednoznacznej odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie. Jednocześnie wskazano, iż odszukanie tego typu dokumentów, a następnie ich analiza będzie czynnością bardzo czasochłonną. Powyższe uzasadniono tym, iż udzielenie dokładnej odpowiedzi wymagać będzie po pierwsze: przejrzenia wszystkich umów wraz z ewentualnymi aneksami, po drugie przejrzenia i przeanalizowania protokołów z postępowań, a po trzecie poddania analizie protokołów z negocjacji. Ponadto wskazanie skarżącej, że dane będące przedmiotem wniosku znajdują się w systemach księgowo – rozliczeniowych Inspektoratu Uzbrojenia, nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w sytuacji faktycznej. Tymczasem skarżąca nie wykazała, aby żądane informacje mogły w jakikolwiek sposób wpłynąć na poprawę funkcjonowania organów państwowych. Reasumując, pytanie postawione przez skarżącą spełnia wszystkie przesłanki dotyczące informacji publicznej o charakterze przetworzonym, zatem zarzut dotyczący naruszenia treści art. 3 ust. 1 w wz. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bezpodstawny i nie zasługuje na uwzględnienie. Z kolei w zakresie zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia stanowiska dotyczącego zastrzeżeń co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 75 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a. oraz samego art. 80 k.p.a. stwierdzono, że całokształt szczegółowych i dokładnych rozważań doprowadził organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej do jednoznacznego stanowiska, iż żądana informacja jest informacją przetworzoną i może być udostępniona dopiero po wykazaniu przez interesu publicznego. Nie znajduje uzasadnienia w faktach zarzut nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, nie rozpatrzenia całości materiału dowodowego, bowiem zbadano wszystkie występujące w niej okoliczności, przeanalizowano dokładnie stanowisko skarżącej, jak również z urzędu dopuszczono dokumenty mogące przyczynić się do wyjaśnienia niniejszej sprawy (zapytania do komórek organizacyjnych IU, informacje zwrotne czy stanowisko PHO).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca [...] sp. z o. o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucając naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, zamiast art. 138 § 1 ust. 2 i utrzymanie w mocy decyzji Szefa Inspektoratu Uzbrojenia nr [...] z dnia [...] października 2015 r., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy budził liczne wątpliwości i zastrzeżenia, był niepełny i nie dawał podstaw do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy;
2. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie pełnej podstawy prawnej wydawanej decyzji, podczas gdy z brzmienia przepisu wynika obowiązek podania podstawy prawnej, którego podania organ zaniechał, pomijając art. 127 § 3 k.p.a. jako podstawę prawną przy decyzji wydawanej na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, skoro za taki organ uznał pismo skarżącej z dnia [...] listopada 2015 r.;
3. pkt. 44 decyzji nr 209/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie udostępniania informacji publicznej w resorcie obrony narodowej z dnia 29 maja 2014 r. (Dz. Urz. MON z 2014 r., poz. 172} w zw. z § 2 pkt. 4 zarządzenia nr 40/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. MON z 2006 r., nr 21) w zw. z § 1 Statutu Inspektoratu Uzbrojenia, stanowiący załącznik do zarządzenia nr 21/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 lipca 2013 r. (Dz. Urz. MON z 2013 r., poz. 203) w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji po ponownym rozpoznaniu przez organ sprawy, podczas gdy właściwe było skierowanie odwołania skarżącej z dnia [...] listopada 2015 r. do Ministra Obrony Narodowej, który jest organem nadzoru nad Szefem Inspektoratu Uzbrojenia, a tym samym wydanie niniejszej decyzji z rażącym naruszeniem prawa oraz przez niewłaściwy organ;
4. art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżanej decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie właściwym do wydania decyzji był Minister Obrony Narodowej;
5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. art. 77 k.p.a. poprzez niepełne i niewyczerpujące zbadanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy polegający na niezebraniu informacji od wszystkich szefostw i komórek organizacyjnych i wydanie rozstrzygnięcia pomimo braku odpowiedzi od wszystkich szefostw i komórek, które miały za zadanie wypowiedzieć się w sprawie;
6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w oparciu o niepełny materiał dowodowy polegające na wydaniu rozstrzygnięcia pomimo braku odpowiedzi od wszystkich szefostw i oddziałów, a nadto wysnucie błędnych i nieprawidłowych wniosków co do czasu trwania zbierania informacji oraz ilości pracowników potrzebnych do udzielenia informacji na wniosek skarżącej, co nie znalazło podstaw w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a tym samym wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa;
7. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieuprawnione uznanie informacji wnioskowanej przez skarżącą za informację publiczną przetworzoną, i tym samym wydanie decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej, a zatem dowolne interpretowanie przepisów powszechnie obowiązujących, co osłabia zaufanie do organów państwa;
8. naruszenie art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na braku wyczerpującego i pełnego wyjaśnienia sprawy, nieprzeprowadzeniu wszystkich dowodów i wydaniu decyzji pomimo istnienia licznych wątpliwości i sprzeczności w materiale dowodowym;
9. art. 80 k.p.a. polegające na dowolniej, a nie swobodnej ocenie dowodów zebranych w niniejszej sprawie i uznanie za udowodnione okoliczności, co do których pozostawały liczne wątpliwości, jak i oparcie decyzji na przypuszczeniach, nie zaś na faktach
10. art. 16 ust. 2 pkt. 2 poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji imion, nazwisk oraz funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji.
W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podano, że skoro uznano (jakkolwiek błędnie), iż od zaskarżonej decyzji służy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, to winien konsekwentnie wskazać ten przepis jako podstawę prawą w decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.), chociaż wszystkie poprzednie decyzje .
zaskarżane były na podstawie odwołania i faktu tego nie kwestionował ani organ ani Minister Obrony Narodowej. Jest to o tyle niezrozumiałe, że zgodnie z § 2 pkt. 4 zarządzenia nr 40/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. MON z 2006 r., nr 21), resortem jest dział administracji rzędowej w skład którego wchodzą: Minister jako kierownik działu administracji rządowej – obrona narodowa, Ministerstwo jako urząd, jednostki organizacyjne podległe lub nadzorowane przez Ministra, w tym przedsiębiorstwa państwowe, dla których jest on organem założycielskim oraz Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskie, zaś Inspektorat Uzbrojenia reprezentowany przez Szefa Inspektoratu Uzbrojenia jest jednostką resortu, na co wskazuje wyraźne brzmienie § 1 Statutu Inspektoratu Uzbrojenia, stanowiący załącznik do zarządzenia nr 21/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 lipca 2013 r. (Dz. Urz. MON z 2013 r., poz. 203), a mianowicie Inspektorat Uzbrojenia, zwany dalej "Inspektoratem", jest jednostką budżetową nadzorowana przez Ministra Obrony Narodowej. Skoro tak, to do Szefa Inspektoratu Uzbrojenia zastosowanie znajdują dyspozycje zawarte w decyzji nr 209/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie udostępnienia informacji publicznej w resorcie obrony narodowej z dnia 29 maja 2014 r. (Dz. Urz. MON z 2014 r., poz. 172), zwłaszcza zaś pkt. 44, zgodnie z którym do odwołań od decyzji, o których mowa w pkt 41 i 42 stosuje się przepis art. 16 ust 2 pkt 1 ustawy. Z kolei pkt. 42 wskazuje, iż dowódcy, dyrektorzy, szefowie, kierownicy lub komendanci jednostek organizacyjnych, o których mowa w pkt 11, samodzielnie wydają decyzje o odmowie udostępnienia lub o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, o odmowie przekazania informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania oraz decyzję dotyczącą ewentualnych warunków ponownego wykorzystywania informacji publicznej, pkt 40 stosuje się odpowiednio. Ponadto zarówno w zaskarżanej niniejszą skargą decyzji, jak i w żadnej innej decyzji wydanej w toku niniejszego postępowania organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy i nie wskazał uzasadnieniach decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Niezależnie od powyższego zebrany w sprawie materiał dowodowy budzi liczne wątpliwości co do rzetelnego, dogłębnego i ostatecznego wyjaśnienia sprawy, Rozpoznając bowiem po raz kolejny niniejszą sprawę, organ przyjął za oczywiste i zasadne swoje stanowisko wyrażonego w I instancji, w której zasłaniał się koniecznością zaangażowania w przygotowanie odpowiedzi na wniosek znacznej ilości środków i czasu, przy czym nie wiadomo z czego wysnuł takie wnioski. Żadna z odpowiedzi nie wskazuje, ile czasu potrzeba na udzielenie odpowiedzi wnioskowanej przez skarżącą, niemniej każda z nich odnosi się do "powodów" zmiany opustów finansowych na rzeczowe, a o takie informacje nie wnoszono. Co więcej, nie wszystkie szefostwa udzieliły odpowiedzi, bowiem w aktach sprawy brak jest odpowiedzi udzielonej przez Szefostwo Techniki Morskiej i Szefostwo Techniki Lądowej. Brak również informacji o stanowisku Pionu Głównego Księgowego, a nadto informacji od Oddziału Radców Prawnych, a takie jednostki organizacyjne Inspektoratu Uzbrojenia zostały w ww. notatkach wskazane. Nadto zebrany w sprawie materiał dowodowy w żadnym zakresie nie wskazuje, na jakiej podstawie organ uznał żądane wnioskiem informacje, za informacje publiczne przetworzone. Jak bowiem wskazano powyżej, organ w toku postępowania nie wykazał, na jakiej podstawie przyjął takie założenia, a z uwagi na fakt, iż prawo do ograniczenia dostępu do informacji publicznej ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco, zaś każda okoliczność rzucająca podejrzenie, że informacja może mieć charakter przetworzony, powinna zostać gruntownie i wyczerpująco zbadana. Nie jest bowiem argumentem przemawiającym za uznaniem informacji publicznej za przetworzoną fakt, iż organ musi sięgnąć do informacji źródłowych, bowiem trudno oczekiwać, aby informacja żądana w jakimkolwiek wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej nie była poprzedzona koniecznością sięgnięcia do materiałów źródłowych. Jednocześnie z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji wywieść można wniosek, iż system MIS-Umowy daje jednak możliwość uzyskania żądanych informacji, np. poprzez odrzucenie umów, w których dokonywane są płatności. Ponadto to na organie spoczywał obowiązek wykazania, że żądane informacje mają charakter informacji publicznych przetworzonych. Nadto organ powołuje się na konieczność sięgnięcia do protokołów z negocjacji dla poznania przyczyn zamiany opustów finansowych na rzeczowe, a kwestia ta nie była przedmiotem zainteresowania i o takie informacje nie wnioskowano. Wbrew twierdzeniem organu, skarżąca w toku postępowania nie powoływała się nigdzie na interes indywidualny.
W odpowiedzi na skargę Szef Inspektoratu Uzbrojenia wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że co do pkt 3 i 4 skargi, postępowanie takie jest podyktowane stanowiskiem Departamentu Komunikacji Społecznej MON wyrażonym w piśmie z dnia [...] września 2015 r. nr [...]. Wynika z niego, iż Minister Obrony Narodowej nie ma w sprawach dostępu do informacji publicznej przymiotu organu odwoławczego wobec Inspektoratu Uzbrojenia. W ocenie Ministra Obrony Narodowej środkiem zaskarżenia przysługującym stronie w sprawach dostępu do informacji publicznej jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie odwołanie do organu II instancji, gdyż zdaniem MON, Szef Inspektoratu Uzbrojenia nie jest organem władzy publicznej. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż w przypadku decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydanej przez podmiot niebędący organem władzy publicznej, strona może wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. W związku z powyższym wydając zaskarżoną decyzję organ postąpił zgodnie z powołaną powyżej normą prawną. Na marginesie stwierdzono, iż zarządzenie Nr 40/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. MON z 2006, Nr 21), na które powołuje się skarżąca, jest aktem który stracił moc w dniu 24 sierpnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zasada praworządności wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz powtórzona w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga, aby każdy władczy akt ingerencji organu administracji publicznej w sferę prawną obywatela nie tylko miał oparcie w konkretnie wskazanym przepisie prawa, ale również by rozstrzygnięcie pochodziło od organu, który posiada kompetencje do rozpatrzenia spraw danego rodzaju.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została podjęta przez Szefa Inspektoratu Uzbrojenia na wskutek odwołania od decyzji tegoż organu do Ministra Obrony Narodowej co powoduje, że została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), bowiem organem właściwym do jej wydania był – w ocenie Sądu – Minister Obrony Narodowej.
W prawie administracyjnym przyjmuje się, że organem władzy publicznej jest wewnętrzna jednostka organizacyjna danego podmiotu prawa, wyposażona w uprawnienia do wyrażania woli tego podmiotu i uprawnienie takie opiera się na obowiązującym prawie, a nie na pełnomocnictwie udzielonym przez ten podmiot (vide: M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. komentarz. Warszawa 2015, s. 47). Stosownie zaś do § 2 pkt 4 regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 33/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. MON. 2015. 250), użyte w regulaminie określenie resort, oznacza dział administracji rządowej, w skład którego wchodzą: Minister jako kierownik działu administracji rządowej – obrona narodowa, Ministerstwo jako urząd, jednostki organizacyjne podległe lub nadzorowane przez Ministra, w tym Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (Siły Zbrojne). Natomiast według § 1 statutu Inspektoratu Uzbrojenia stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej Inspektorat Uzbrojenia (Dz. Urz. MON. 2013. 203), Inspektorat Uzbrojenia, zwany dalej "Inspektoratem", jest jednostką budżetową nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej. Wniosek z zestawienia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że Inspektorat Uzbrojenia, którym kieruje Szef Inspektoratu Uzbrojenia, wchodzi w skład podmiotu, jaki jest resort obrony narodowej. Z kolei w myśl § 5 ust. 1 statutu Inspektoratu Uzbrojenia, zadaniem Inspektoratu jest realizacja fazy analityczno – koncepcyjnej i realizacyjnej procesu pozyskiwania sprzętu wojskowego na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności zadań realizowanych w ramach programów uzbrojenia ustanawianych w celu pozyskania sprzętu wojskowego niezbędnego dla zapewnienia technicznych i sprzętowych warunków do osiągnięcia wymaganych zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w okresie pokoju, kryzysu i wojny. Zatem został on wyposażony w uprawnienia do wyrażania woli podmiotu, jakim jest resort obrony narodowej i w konsekwencji posiada przymiot organu władzy publicznej.
Na marginesie zauważyć należy, że stosownie do brzemienia pkt 42 decyzji Nr 209/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie udostępniania informacji publicznej w resorcie obrony narodowej (Dz. Urz. MON. 2014. 172), dowódcy, dyrektorzy, szefowie, kierownicy lub komendanci jednostek organizacyjnych, o których mowa w pkt 11 (jednostki organizacyjne resortu realizujące zadania na rzecz społeczeństwa poprzez bezpośredni kontakt z obywatelami lub samodzielnie dysponujące majątkiem publicznym, prowadzą własne strony Biuletynu Informacji Publicznej, które mogą być umieszczone na serwerze resortowym Ministerstwa na zasadach określonych dla serwisów www komórek (jednostek) organizacyjnych resortu oraz zgodnie z koncepcją funkcjonowania i organizacji serwisu BIP resortu), samodzielnie wydają decyzje o odmowie udostępnienia lub o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, o odmowie przekazania informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania oraz decyzję dotyczącą ewentualnych warunków ponownego wykorzystywania informacji publicznej, pkt 40 stosuje się odpowiednio. Natomiast według pkt 44, do odwołań od decyzji, o których mowa w pkt 41 i 42 stosuje się przepis art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) wprost wskazał, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego i, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto, w myśl art. 17 pkt 3 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu są: w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 – odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku – organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Zatem organem wyższego stopnia w stosunku do Szefa Inspektoratu Uzbrojenia jest, zgodnie z przepisami k.p.a., Minister Obrony Narodowej jako organ sprawujący nadzór nad działalnością tej jednostki organizacyjnej.
Wobec treści rozstrzygnięcia zbędnym zatem staje się odnoszenie do pozostałych zarzutów ze skargi.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło