II SA/Wa 2090/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 149 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., orzekającą o utracie przez A. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 września 2014 r. oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem 10 września 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż A. S. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna w dniu 3 lipca 2014 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Prezydent [...] orzekł o uznaniu wymienionej z dniem 3 lipca 2014 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 3 lipca 2014 r. w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 783,20 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Następnie, mając na uwadze zbiegi tytułów ubezpieczenia wykazane w Raporcie ZUS-U2, z którego wynika, że A. S. od dnia 10 września 2014 r. do dnia 10 września 2014 r. podlegała ubezpieczeniu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług (kod [...]) u płatnika nr NIP [...] , Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. orzekł o utracie przez A. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 września 2014 r. oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem 10 września 2014 r. Od powyższej decyzji A. S. złożyła odwołanie do Wojewody [...], wyjaśniając, że w dniach 9 – 10 września 2014 r. odbywała bezpłatne szkolenie w zakresie ewentualnie wykonanej pracy w firmie [...] S.A. przy ul. [...] w W. W dniu 10 września 2014 r. była zalogowana przez dwie i pół godziny na komputerze firmowym. Po tym czasie zrezygnowała z zamiaru podjęcia pracy w ww. firmie. Jednocześnie podała, że nie otrzymała żadnego wynagrodzenia oraz że nie były odprowadzane za nią składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Do odwołania załączyła kserokopię zaświadczenia o zatrudnieniu, wystawioną przez [...] S.A. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] uznał, że odwołanie nie jest zasadne i nie może być uwzględnione. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu, Wojewoda [...] wskazał, że przeprowadzone postępowanie odwoławcze wykazało, że A. S. w okresie od dnia 10 września 2014 r. do dnia 10 września 2014 r. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług, czego dowodem jest raport ZUS-U2 z dnia [...] lipca 2015 r. (data wygenerowania raportu) oraz dołączone do odwołania zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. Tym samym z dniem 10 września 2014 r. przestała spełniać warunki niezbędne do posiadania statusu osoby bezrobotnej, ściśle określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dlatego też, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 tej ustawy, A. S. winna utracić status bezrobotnego oraz prawo do zasiłku z dniem 10 września 2014 r., ponieważ podlegała, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego jako osoba świadcząca usługi na podstawie umowy zlecenia. W związku z powyższym Wojewoda [...] stwierdził, że Prezydent [...], wydając przedmiotową decyzję, nie naruszył obowiązujących przepisów prawa i prawidłowo orzekł w sprawie. Organ zaznaczył, iż przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W sytuacji niespełnienia przez daną osobę warunków do posiadania statusu bezrobotnego, starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Ustawodawca nie pozostawił tu organowi w żadnej mierze swobody czy uznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] A. S. podniosła, że ubiegała się o pracę w firmie [...] S.A. i w dniach 9-10 września 2014 r. w firmie tej odbyła szkolenie przed podjęciem pracy. W drugim dniu szkolenia rzeczywiście podpisała umowę zlecenia, ale w tym dniu umowa nie była podpisana przez przedstawiciela spółki i jej nie otrzymała, miała ją odebrać później. Nie miała jednak tej możliwości, ponieważ do firmy nie zgłosiła się, bo nie podjęła pracy. Skarżąca podała ponadto, że w dniu 10 września 2014 r. zalogowała się w systemie firmy [...] w celu dalszego szkolenia, lecz nikt nie powiadomił jej wcześniej, że zalogowanie w programie jest jednoznaczne z podjęciem pracy w firmie. Gdyby o tym wiedziała, niezwłocznie poinformowałaby o powyższym Urząd Pracy. Tymczasem Urząd Pracy, wykorzystując jej niewiedzę, chce ją pozbawić statusu osoby bezrobotnej i zasiłku od 10 września 2014 r. Wskazała, iż przyjmując tok myślenia Urzędu Pracy, byłoby zasadne orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej i zasiłku w dniu 10 września 2014 r. Skarżąca wskazała też, że nie otrzymała wynagrodzenia a składki ZUS wynosiły 0 zł i dlatego uważa, że nie była zatrudniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga oceniana z uwzględnieniem powyższych zasad zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że za osobę bezrobotną może być uznana wyłącznie osoba spełniająca wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm., zwana dalej "ustawą o promocji zatrudnienia"). Zatem musi być to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Przy czym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia, przez zatrudnienie rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą, zaś stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia, inną pracą zarobkową jest wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej oraz nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże fakt zatrudnienia bądź też wykonywania innej pracy zarobkowej przez osobę uznaną za osobę bezrobotną nie może budzić żadnych wątpliwości. W niniejszej sprawie organ uchylił decyzję o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej zasiłku dla bezrobotnych, powołując się na okoliczność, że w okresie objętym tą decyzją, od dnia 10 września 2014 r. do dnia 10 września 2014 r., czyli przez jeden dzień, skarżąca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług, czego dowodem jest raport ZUS-U2 z dnia [...] lipca 2015 r. Pomimo, że w odwołaniu od decyzji skarżąca wyjaśniła, że umowa zlecenia została przez nią podpisania podczas szkolenia w firmie [...] S.A. i poza zalogowaniem się na dwie i pół godziny na komputerze firmy, nie wykonywała żadnej pracy na rzecz tej Spółki, organ nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. W szczególności, nie zażądał umowy i jej nie ocenił, w tym zwłaszcza, czy na jej podstawie skarżąca wykonywała zatrudnienie, jak to zostało określone w wydanym jej zaświadczeniu, załączonym do odwołania. Z adnotacji znajdującej się na karcie 19 akt postępowania administracyjnego wynika, iż organ ustalił jedynie, że wskazany w raporcie ZUS – U2 NIP, należy do firmy [...] oraz po przeprowadzonej rozmowie telefonicznej z pracownikiem tej firmy uzyskano informację, że "umowa została zawarta i podpisana". Takie postępowanie organu narusza zasady określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi spoczywa na nim obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie obejmującym wszystkie fakty istotne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Z uwagi na konsekwencje, jakie niesie dla osoby bezrobotnej zawarcie umowy zlecenia, na organie spoczywał szczególny obowiązek ustalenia, czy na jej podstawie świadczona była praca. Jak już wyżej wskazano, wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej oraz nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże fakt zatrudnienia bądź też wykonywania innej pracy zarobkowej przez osobę uznaną za bezrobotną nie może budzić żadnych wątpliwości. Zatem organ powinien przeprowadzić we wskazanym wyżej zakresie postępowanie wyjaśniające i ustalić na jego podstawie, czy w sprawie rzeczywiście zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w myśl art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.