II SA/Wa 2090/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-23
Skład orzekający: Starszy Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, skarżący jest z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych, a jeśli tak, czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Skarżący w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W przypadku takiego ustawowego zwolnienia, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie odpowiednio, a prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
A. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W oświadczeniu majątkowym wskazała na swoje dochody, wydatki, posiadany majątek oraz stan zdrowia. Starszy referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
W toku postępowania w następstwie wniesionej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku A. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
W oświadczeniu wskazała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż utrzymuje się umowy o pracę w wysokości [...] zł. Strona podała, że posiada kredyt w [...] w wysokości [...] zł, kredyt w [...] w wysokości [...] zł, wskazała, że opłaca czynsz wysokości [...] zł, media w wysokości [...] zł, oraz zakup lekarstw w kwocie [...] zł. Uzasadniając wniosek strona podała, że choruje i jest pod stałą opieką lekarza specjalisty, nawracające stany chorobowe wpływają na jej stan zdrowia. Wnioskodawczyni nie ujawniła, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że w określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są
z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie
w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Nie ulega wątpliwości, że skarga A. S. dotyczy rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249 a p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego A. S. wykazała, że pozostaje w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do uwzględnienia wniosku. W sposób oczywisty przy wykazanym dochodzie, w zestawieniu z wyliczonymi wydatkami (i stanem zdrowia) nie byłaby w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a
i 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło