II SA/Wa 2091/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na pismo Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do bezpłatnego wyżywienia postanawia odrzucić skargę. A. F. – skarżący w niniejszej sprawie, w dniu [...] stycznia 2021 r. złożył do Dowódcy Brygady [...] (Dowódca) wniosek o wydanie decyzji w sprawie przyznania bezpłatnego wyżywienia w pełnym wymiarze za cały okres służby na zajmowanym stanowisku służbowym. Dowódca postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu bezpłatnego wyżywienia według zasadniczej normy wyżywienia specjalnej – 030 we wszystkie dni. Stwierdził, że sprawa należy do kategorii spraw wewnętrznych wynikających z podległości służbowej pomiędzy podwładnymi i przełożonymi i powinna zostać załatwiona w drodze służbowej. W związku z tym Dowódca nie znalazł podstawy prawnej do rozstrzygania w przedmiocie wniosku skarżącego w drodze decyzji administracyjnej. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2021 r. i nie wniósł on zażalenia. W konsekwencji Dowódca pismem nr [...] z [...] stycznia 2021 r. odmówił przyznania skarżącemu bezpłatnego wyżywienia według wnioskowanej normy, uznając, że nie spełnia on warunków uprawniających do tego świadczenia, o których mowa w § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie bezpłatnego wyżywienia żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących służbę kandydacką (Dz.U. z 2019 r. poz. 1604; dalej rozporządzenie), ponieważ nie jest zaliczony do personelu latającego na sprzęcie innym niż bojowe samoloty odrzutowe i nie wykonuje lotów zgodnie z programem szkolenia. W ocenie Dowódcy wnioskodawca nie jest personelem latającym, nie jest objęty szkoleniem lotniczym w [...] nie posiada Indywdualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz urządzeniach treningowych i symulatorach, nie jest też szkolony w oparciu o program szkolenia [...] na [...]. Tym samym nie spełnia przełanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skarżący objął ww. pismo Dowódcy odwołaniem. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych (Dowódca Generalny) w piśmie z [...] marca 2021 r. nr [...] poinformował skarżącego, że stanowisko w tej sprawie jest takie samo jak stanowisko Dowódcy. Dowódca Generalny wyjaśnił między innymi, że katalog funkcji, których pełnienie kwalifikuje do zaliczenia żołnierza do personelu latającego ma charakter zamknięty. Wynika z tego, że żołnierz zawodowy pełniący służbę na stanowisku młodszego podoficera specjalisty ([...]), w korpusie osobowym Sił Powietrznych, grupie osobowej pokładowej, o specjalności wojskowej spadochronowej oraz zabezpieczenia wysokościowo-ratowniczego, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku wykonuje zadania pokładowego instruktora spadochronowego na statkach powietrznych jednostek BLMW, nie jest uprawniony do bezpłatnego wyżywienia w oparciu o treść § 9 pkt 1 rozporządzenia, a w oparciu o pkt 3 tego przepisu, bowiem, jak stwierdził Dowódca Generalny, nie można go zaliczyć do personelu latającego. Dowódca Generalny w pełni podzielił pogląd wyrażony w piśmie z [...] stycznia 2021 r., stwierdzając, że Dowódca w sposób zasadny i we właściwej formie odmówił skarżącemu prawa do bezpłatnego wyżywienia według wnioskowanej normy. Zdaniem Dowódcy Generalnego za powyższym przemawia nie tylko analiza przepisów rozporządzenia oraz Regulaminu lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ([...]), ale i wykładnia historyczna treść tego regulaminu, do której odwołał się Dowódca, podkreślając, iż z dniem [...] maja 2015 r. doszło do wykreślenia z katalogu personelu pokładowego (stanowiącego część personelu latającego) żołnierzy instruktorów spadochronowych (instruktorów pokładowych). Skarżący objął powyższe pismo Dowódcy Generalnego skargą do Sądu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i § 4 Kpa. oraz przepisów prawa materialnego w postaci art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 860 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 9 pkt 1 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarżący będąc instruktorem spadochronowym Brygady [...], nie jest zaliczany do personelu latającego w rozumieniu § 9 pkt 1 rozporządzenia. Wobec tak postawionych zarzutów skrżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. W niniejszej sprawie skarżone pismo Dowócy Generalengo, uznane przez skarżącego za decyzję, nie zostało wydane w sprawie objętej właściwością sądu administracyjnego bowiem dotyczy materii obejmującej stosunek służbowy występujący pomiędzy skarżącym (podwładnym) a Dowódcą Generalnym (przełożonym). Skoro ta kategoria spraw wyłączona jest w ogóle z kognicji sądu administracyjnego, to nie ulega wątpliwości, że wszelkie działania organów administracji publicznej podejmowane w tym zakresie również nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Zawarte w art. 5 pkt 2 p.p.s.a. wyłączenie właściwości sądu administracyjnego dotyczy zatem wszelkich czynności i aktów administracyjnych wewnętrznych podejmowanych w stosunku do podmiotów pozostających w stosunkach zależności służbowej z organem podejmującym takie działania (vide wyrok WSA z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1012/12). Sąd wyjaśnia, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy rozporządzenia nie przewidują rozstrzygania spraw takich jak objęta wnioskiem skarżącego w drodze decyzji administracyjnej z zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawy dotyczące uprawnień żołnierzy zawodowych do bezpłatnego wyżywienia mają charakter spraw wewnętrznych, których źródłem jest stosunek służbowy istniejący pomiędzy żołnierzem i jego przełożonym. Tym samym rozstrzygnięcia w zakresie wyznaczonym wnioskiem skarżącego winny odbywać się zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie służbowe, określonymi w Regulaminie Ogólnym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącym załącznik do decyzji nr 445/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia do użytku Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.Urz. Min. Obr. Nar. poz. 398), nie zaś na zasadach zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.