II SA/Wa 2096/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-25

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz, Joanna Kube, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uchyleniu przydziału lokalu mieszkalnego i przydzieleniu lokalu o mniejszej powierzchni użytkowej podstawowej, wydana na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, może zostać utrzymana w mocy, jeśli zaległości w opłatach zostały uregulowane po upływie 30-dniowego terminu od wezwania do zapłaty, ale przed wydaniem decyzzy przez organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o uchyleniu przydziału lokalu mieszkalnego i przydzieleniu lokalu o mniejszej powierzchni użytkowej podstawowej, wydana na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jest niedopuszczalna, jeśli została wydana przed upływem 30-dniowego terminu na uregulowanie zaległości od wezwania do zapłaty, nawet jeśli zaległości zostały uregulowane po tym terminie, ale przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Głównym celem sankcji jest doprowadzenie do uiszczenia zaległych opłat, a uregulowanie długu, nawet po terminie, czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Skarżący M. T., żołnierz, otrzymał lokal mieszkalny. Po pewnym czasie zalegał z opłatami za jego użytkowanie. Po wezwaniu do zapłaty i uregulowaniu części zadłużenia, ponownie zaprzestał wnoszenia opłat. Organ pierwszej instancji uchylił decyzję o przydziale lokalu i przyznał lokal o mniejszej powierzchni, wskazując na zadłużenie przekraczające trzy miesiące. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieskuteczne doręczenie wezwania do zapłaty. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając przedwczesność wydania decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego. Zasądził od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego M. T. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z [...] marca 2013 r. (nr [...]), zaskarżoną przez M. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]) uchylającą decyzję tego organu z [...] lipca 2015 r. (nr [...]) o przyznaniu skarżącemu prawa do zakwaterowania w formie przydziału lokalu mieszkalnego i przyznaniu lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej podstawowej mniejszej od przysługującej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] ostateczną decyzją z [...] lipca 2015 r. przyznał M. T. – żołnierzowi służby kontraktowej, pełniącemu tę służbę w JW. [...] w [...] , prawo do zakwaterowania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul [...] w [...] , o powierzchni użytkowej 50,54 m2 i powierzchni użytkowej podstawowej 32,04 m2.. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnił małżonkę skarżącego K. T. oraz ich małoletnie dziecko F. T. Pismem z 27 listopada 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2017), wezwał M. T. do uiszczenia zaległych opłat za użytkowanie lokalu w wysokości 8733,36 zł, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący nie uiścił zaległości w wymaganym terminie. Pismem z 9 stycznia 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] zawiadomił M. T. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji o przydziale dotychczasowego lokalu mieszkalnego i przydzieleniu lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej podstawowej mniejszej od przysługującej, na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W kwietniu 2020 r. skarżący uiścił całość zaległości, natomiast od czerwca 2020 r. ponownie zaprzestał wnoszenia regularnych opłat za lokal za używanie lokalu. W związku z tym organ I instancji w dniu 24 listopada 2020 r. wezwał M. T. do uiszczenia zaległych opłat za użytkowanie lokalu w wysokości 3599,00 zł, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 18 grudnia 2020 r. (pierwsze awizo w dniu 4 grudnia 2020 r., powtórne 14 grudnia 2020 r., zwrot do nadawcy 21 grudnia 2020 r.). W tych okolicznościach faktycznych Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] decyzją z [...] stycznia 2021 r. wydaną na podstawie art. 38 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2308) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256), uchylił własną decyzję z [...] lipca 2015 r. o przyznaniu skarżącemu dotychczas zajmowanego lokalu i przyznał lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w K., o powierzchni użytkowej podstawowej mniejszej od przysługującej (16,1 m2). W uzasadnieniu organ podał, że aktualne zadłużenie skarżącego z tytułu opłat za lokal wynosi ponad 4800 zł i dotyczy okresu dłuższego niż trzy miesiące. Organ podał, że osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w lokalu są M. T. oraz jego syn F. (żona jest żołnierzem zawodowym i nie została ujęta do wspólnego zamieszkiwania). Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 8 lutego 2021 r. M. T. w piśmie z 12 lutego 2021 r. wniósł odwołanie od tej decyzji organu I instancji. Odwołujący się podał, że w 2020 r. uległa poprawie jego sytuacja finansowa i spłacił (uregulował) wcześniejsze zadłużenie oraz utworzył na rachunku zlecenie zapłaty " i jak się okazało, nie było ono zatwierdzone". Następnie, aż do 17 stycznia 2021 r. przebywał poza [...], w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem i nie otrzymywał pisma informującego o zadłużeniu. Skarżący podał, że podejrzewa, że korespondencję odebrała jego żona, nie informując go o tym oraz że po otrzymaniu pisma (w styczniu 2021 r.) uregulował zadłużenie. M. T. dodał, że mieszkanie w którym obecnie zamieszkuje jest mu bardzo potrzebne "w wykonywaniu zadań służbowych i wychowawczych" oraz że zainwestował w jego wyposażenie ok. 50.000 zł. Prezes Agencji Mienia Wojskowego po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] marca 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 17 ust. 3 i ust. 4 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] stycznia 2021 r. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania w sprawie i stwierdził, że M. T. nie uiszczał opłat za zajmowany lokal przez okres dłuższy niż trzy miesiące. W listopadzie 2019 r. zadłużenie wynosiło 8.733,36 zł, w listopadzie 2020 r. - 3.539 zł, natomiast w styczniu 2021 r. (w dniu orzekania przez organ I instancji) prawie 5.000 zł. Organ odwoławczy dodał, że skarżący mimo deklaracji zawartej w odwołaniu, nie uregulował w całości zaległości z tytułu opłat za lokal (z akt sprawy wynika, że w lutym 2021 r. skarżący spłacił cześć zadłużenia, ostatnia wpłata 3 marca 2021 r.). W tych okolicznościach faktycznych, zdaniem organu odwoławczego, nie było podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącego i uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] stycznia 2021 r. M. T. w skardze na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] marca 2021 r. zarzucił, że wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 43 k.p.a. i w konsekwencji z naruszeniem art. 38 ust.1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że wezwanie z 24 listopada 2020 r. do uiszczenia zaległych opłat za użytkowanie lokalu (a także wszystkie inne pisma organu I instancji) nie zostały mu skutecznie doręczone. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że "przez wiele miesięcy" 2020 r. (aż do 17 stycznia 2021 r. ) nie przebywał w miejscu zamieszkania (mimo że wskazywał na tę okoliczność w odwołaniu) oraz że pisma w sprawie odebrała prawdopodobnie K. T., z którą pozostaje w konflikcie i która celowo nie przekazywała mu korespondencji. Potwierdzają to, zdaniem skarżącego, dowody w postaci wydruków wiadomości tekstowych, które dołączył do skargi. Odwołujący się dodał, że K. T. nie zamieszkiwała już z nim w lokalu nr 42, a więc nie była osobą uprawnioną do odbioru korespondencji. To zaś, zdaniem skarżącego, oznacza że wezwanie z 24 listopada 2020 r. zostało doręczone z naruszeniem art. 43 k.p.a., który stanowi (zd. 1), że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Skarżący podniósł, że po otrzymaniu (w dniu 8 lutego 2021 r.) decyzji organu I instancji, w dniach 12 lutego i 3 marca 2021 r. dokonał spłaty całego zadłużenia (odpowiednio 2.000 i 3.000 zł.). Uczynił to przed upływem 30 dni, od dnia w którym dowiedział się o wezwaniu do uregulowania zadłużenia. To zaś prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej . Prezes Agencji Mienia Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podniosła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie - zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo, choć w inny sposób, niż wskazany przez skarżącego w skardze do Sądu. W kontrolowanej decyzji Prezes Agencji Mienia Wojskowego podzielił stanowisko organu I instancji (Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...]), że zachodzą, określone w art. 38 ust. 1 ustawy, przesłanki do uchylenia decyzji o przydziale dotychczasowego lokalu mieszkalnego i przydzieleniu lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej podstawowej mniejszej od przysługującej, ponieważ M. T. przez łączny okres dłuższy niż trzy miesiące nie uiszczał w całości opłat za użytkowanie lokalu. W listopadzie 2019 r. zadłużenie wynosiło 8.733,36 zł., w listopadzie 2020r. - 3.539 zł., natomiast w styczniu 2021 r. (w dniu orzekania przez organ I instancji) – prawie 5.000 zł. Zgodnie z art. 38 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku żołnierza zawodowego, który nie uiszcza w całości opłat, o których mowa w art. 36 ust. 1, przez łączny okres dłuższy niż trzy miesiące, dyrektor oddziału regionalnego wzywa żołnierza zawodowego do uiszczenia zaległych opłat, określając trzydziestodniowy termin realizacji, a w przypadku niezastosowania się do wezwania uchyla decyzję o przydziale dotychczasowego lokalu mieszkalnego i przydziela lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej podstawowej mniejszej od przysługującej (ust. 1). Na wniosek żołnierza zawodowego, po uregulowaniu zaległości wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, dyrektor oddziału regionalnego może odstąpić od przekwaterowania tego żołnierza (ust.2). Z powołanego przepisu wynika, że podjęcie decyzji o zamianie lokalu mieszkalnego na mniejszy wymaga zaistnienia jednocześnie dwóch przesłanek: zalegania z opłatami za używanie lokalu za okres dłuższy niż trzy miesiące i nieuiszczenia w całości tego długu w terminie 30 dni od wezwania do zapłaty. Pierwsza z tych przesłanek odpada, jeżeli zaległe opłaty zostały uiszczone nawet po upływie tego terminu. Zdaniem Sądu głównym celem tej swoistej sankcji przewidzianej w art. 38 ustawy jest doprowadzenie do uiszczenia zaległych opłat. Prowadzi to do wniosku, że w razie uiszczenia długu, również po upływie terminu 30-dniowego, wydanie decyzji o zmianie lokalu na podstawie art. 38 ustawy staje się niedopuszczalne (sprawa staje się bezprzedmiotowa). W rozpatrywanej sprawie skarżący zapłacił pełną kwotę zaległych opłat w dniu 30 kwietnia 2020 r., wskutek wezwania do zapłaty doręczonego mu 9 grudnia 2019 r. (z naruszeniem terminu 30-dniowego, o którym mowa w art. 38 ustawy). Od czerwca 2020 r. skarżący dopuścił się jednak nowych zaległości płatniczych z tytułu używania lokalu. Dlatego też w tym nowym stanie faktycznym organ znowu wezwał go do uregulowania zaległych opłat za okres od czerwca 2020 r., w kwocie 3.599 zł . Z akt sprawy wynika, że wezwanie z 24 listopada 2020 r. do uiszczenia zaległości zostało doręczone skarżącemu (w trybie tzw. doręczenia zastępczego) w dniu 18 grudnia 2020 r. Przesyłka polecona z 24 listopada 2020 r. nie została doręczona w miejscu zamieszkania skarżącego w trybie art. 43 k.p.a., a więc dorosłemu domownikowi adresata, lecz była dwukrotnie awizowana na podstawie art. 44 § 2 i § 3 k.p.a.(pierwsze awizo w dniu 4 grudnia 2020 r., powtórne 14 grudnia 2020 r.) i zwrócona do nadawcy w dniu 21 grudnia 2020 r. Skutkiem terminu przewidzianego w art. art. 38 ustawy jest, zdaniem Sądu, niedopuszczalność wydania przez organ decyzji o zamianie lokalu przed upływem trzydziestu dni od dnia doręczenia żołnierzowi wezwania do zapłaty. W rozpatrywanej sprawie termin ten upłynął z dniem [...] stycznia 2021 r. (art. 115 k.c.). Prowadzi to do wniosku, że decyzja organu I instancji z [...] stycznia 2021 r. była przedwczesna, została wydana w ostatnim dniu trzydziestodniowego terminu na uiszczenie przez skarżącego należności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło