II SA/Wa 210/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-15

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takim przypadku prawo pomocy przyznaje się w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Stan faktyczny
E. C., matka małoletniej I. C., wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania jej córce renty rodzinnej w drodze wyjątku. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca podała, że utrzymuje się wraz z córką z zasiłków MOPS w łącznej kwocie 491 zł, jest bezrobotna i nie posiada innych dochodów ani majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. C. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi E. C., przedstawicielki ustawowej małoletniej I. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać E. C. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. E. C. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania jej córce I. C. renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu, wystąpiła o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką I., a po śmierci ojca córki zostały bez środków do życia, bowiem córka przestała otrzymywać alimenty. Skarżąca podała, że obecnie utrzymują się jedynie ze świadczeń z opieki społecznej, na które składają się: zasiłek rodzinny w kwocie 91 zł, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, w wysokości 170 zł oraz zasiłek okresowy - 230 zł (grudzień 2009 r.), co łącznie stanowi 491 zł. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Z., że skarżąca jest zarejestrowana, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o wysokości otrzymywanych świadczeń. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na E. C. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna – jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i ma na utrzymaniu małoletnią córkę, a jedyny dochód rodziny stanowią świadczenia z ośrodka pomocy społecznej, w łącznej wysokości 491 zł. W związku z powyższym należy uznać, biorąc pod uwagę aktualne koszty utrzymania, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie - w związku z tym, że skarżąca, wnosząc o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, wskazała, że jej wniosek obejmuje przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zarówno radcy prawnego, jak i adwokata – przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (wskazanego we wniosku jako pierwszego), ponieważ w danej sprawie można ustanowić dla strony tylko jednego pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło