II SA/Wa 2100/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U z 2012 r. poz. 576 ze zm.), trzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] cofającą W. F. pozwolenie na broń palną do celów sportowych. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2016 r. cofnął W. F. pozwolenie na broń palną do celów sportowych, na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, bowiem ustalił, iż nie posiada on aktualnej licencji sportowej uprawniającej ją do udziału we współzawodnictwie w sporcie strzeleckim. W związku z tym ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania stronie tego pozwolenia. Od tej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podniósł zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 155 k.p.a. oraz art. 1, art. 10 ust. 3 pkt 3 i art. 18 ust 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Wskazując na czasochłonność i koszty procedury dotyczącej uzyskania z PZSS licencji sportowej, a także powołując się na opinię [...] w T. w zakresie regulacji ustawy o broni i amunicji oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt 11 OSK 2462/14, pełnomocnik strony stwierdził, że organ I instancji nie ma prawa żądać od jego mocodawcy dokumentów, o których mowa w art. 10b ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, co może stanowić przestępstwo z art. 231 k.k. Uznając zarzuty odwołania za niezasadne Komendant Główny Policji rozstrzygnięciem z dnia [...] września 2016 r. orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż art. 155 k.p.a. nie był w sprawie stosowany, zaś wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2462/14 zapadł w innym niż w niniejszej sprawie stanie faktycznym. W analizowanym przypadku strona, ani jej pełnomocnik, a także podmiot dopuszczony do postępowania – B. (dalej jako B. Stowarzyszenie [...]), nie uprawdopodobnili w toku postępowania przed organem I i lI instancji, że strona należąc do B. uprawia strzelectwo sportowe w ramach rywalizacji sportowej. Bowiem decydują o tym nie władze stowarzyszenia sportowego (dokumentacja szkoleniowa takiego stowarzyszenia nie może zatem być w tej kwestii miarodajna), lecz w myśl art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r. poz. 176) - wyłącznie polski związek sportowy (dalej jako PZSS). Wolą ustawodawcy jest też, aby - w myśl art. 10b ust. 1 ustawy o broni i amunicji - uprawianie wszelkich sportów o charakterze strzeleckimi (a więc nie tylko strzelectwa sportowego, tj. uprawianego zawodniczo, w ramach rywalizacji sportowej) odbywało się po uzyskaniu "odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych stosownym dokumentem", który wydaje (ust. 2), po przeprowadzeniu egzaminu polski związek sportowy (PZSS). W związku z tym osoby nie posiadające tego dokumentu (patentu strzeleckiego) nie powinny uprawiać żadnego sportu strzeleckiego, ponieważ nie posiadają odpowiednich kwalifikacji. Ustawodawca jest w tym względzie konsekwentny od lat. Bowiem na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113 ze zm.) Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie uprawiania sportów o charakterze strzeleckim (Dz. Nr 141, poz. 1586), w którym wprowadziła wymóg posiadania patentu strzeleckiego do uprawiania strzelectwa (§ 3), przez które rozumiała sporty o charakterze strzeleckim: kulowe, śrutowe i z broni pneumatycznej, uprawiane zarówno w ramach współzawodnictwa sportowego, jak i rekreacyjnie (§ 2). W myśl § 23, osoby uprawiające strzelectwo były obowiązane, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (co nastąpiło 27 grudnia 2001 r. złożyć wniosek o wydanie patentu strzeleckiego. Patenty takie zachowały moc do czasu ich wygaśnięcia, ale nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2005 r., co wynika z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o kulturze fizycznej oraz ustawy o żegludze śródlądowej (Dz. U. Nr 85. poz. 726), która przepisem art. 1 pkt 24 z dniem 31 maja 2005 r. (data wejścia w życie) wprowadziła do ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej przepis art. 53b, w myśl którego (§ 1) uprawianie sportów o charakterze strzeleckim wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych stosownym dokumentem oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tej dziedzinie sportu. W § 3 wskazano, iż posiadanie tego dokumentu stanowi potwierdzenie kwalifikacji sportowych, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń do celów sportowych na podstawie przepisów o broni i amunicji. Ustawa o kulturze fizycznej utraciła moc z dniem 16 października 2010 r., kiedy weszła w życie uchylająca ją ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127. poz. 857). Uchylony więc został w ten sposób także art. 53b, ale jego treść przeniesiono do ustawy o broni i amunicji w postaci art. 10b. W niniejszej sprawie niesporne jest, że strona nigdy patentu nie uzyskała. Także w toku niniejszego postępowania, a nawet na żądanie organu odwoławczego (pismo z dnia [...] lipca 2016 r.) strona nie wskazała i nie potwierdziła, że wystąpiła o wydanie takiego dokumentu. Komendant Główny Policji podkreślił, iż art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji daje organowi Policji możliwość cofnięcia pozwolenia na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Z akt administracyjnych zaś wynika, że strona w 2000 r. wystąpiła do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o wydanie pozwolenia na broń sportową. W uzasadnieniu swojego wniosku wskazała, iż jest członkiem sekcji strzeleckiej B. i uprawia różne formy strzelectwa sportowego. Do wniosku tego zostało dołączone m.in. zaświadczenie prezesa zarządu B. - W. R. z dnia [...] marca 2000 r. o członkostwie strony w tym towarzystwie i czynnym uprawianiu przez nią strzelectwa sportowego w grupie broni sportowej bocznego i centralnego zapłonu. Komendant Wojewódzki Policji w B., uwzględniając powyższy wniosek decyzją z maja 2000 r. wydał stronie pozwolenie na broń sportową. W jej uzasadnieniu zostało m.in. stwierdzone, że przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne uzasadniają potrzebę posiadania przez nią broni sportowej. Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2265/14 stwierdził, że osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane na podstawie przepisów wcześniej obowiązującej ustawy musi spełnić warunki określone w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, w tym warunek posiadania stosownej licencji. Stanowisko to potwierdza zatem, iż wbrew zarzutom pełnomocnika organy Policji, żądając od strony przedłożenia ważnego patentu i licencji PZSS, nie naruszają zasady praworządności, określonej w art. 6 k.p.a. Tymczasem strona nie posiada aktualnej licencji sportowej uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym oraz nie wykazała, że uprawia strzelectwo sportowe, a więc nie spełnia już kryteriów, które legły u podstaw przyznania jej pozwolenia na broń w 2000 r. Skoro więc strona nie posiada dokumentu wymaganego do uprawiania strzelectwa sportowego, tj. aktualnej licencji strzeleckiej, a nawet patentu, który jest wymagany do uprawiania sportu strzeleckiego w ogóle (art. 10b ustawy o broni i amunicji) zasadne stało się skorzystanie w jej przypadku z dyspozycji przepisu art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, który daje organom Policji, działającym w ramach uznania administracyjnego, możliwość cofnięcia przyznanego wcześniej uprawnienia do posiadania broni w sytuacji, gdy ustały okoliczności stanowiące podstawę do jego wydania. W przedmiotowej sprawie organy Policji uznały, że przesłankę wskazaną w tym przepisie spełnia okoliczność, iż strona nie uprawia strzelectwa sportowego, co wynika z ustaleń organu poczynionych w myśl przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a co zostało stosownie wyjaśnione (art. 107 § 3 k.p.a.). Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego skarżące Stowarzyszenie [...] podniosło zarzut naruszenia art. 1, art. 10 ust. 3 pkt 3, art. 18 ust. 4 oraz art. 52 ustawy o broni i amunicji, a także art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 155 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie [...] m.in. podniosło, iż przesłankami formalnymi wydania W. F. pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej były: pozytywnie zdany egzamin przed organem Policji, czynne uprawianie strzelectwa sportowego, przynależność do sekcji strzeleckiej w ramach B. Wymieniony w chwili obecnej jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim i czynnie uprawia strzelectwo sportowe, co potwierdza dokumentacja źródłowa znajdująca się w dyspozycji macierzystego stowarzyszenia strzeleckiego. Spełnia więc wymogi wynikające z treści art. 10 ustawy o broni i amunicji. Stowarzyszenie [...] podkreśliło, iż na grucie obowiązujących przepisów każdy ma prawo uprawiać określoną dyscyplinę sportu bez konieczności zrzeszenia się w PZSS. Dopuszczone jest działanie klubów sportowych poza strukturami PZSS, a Polski Związek Strzelectwa Sportowego nie posiada monopolu na prowadzenie działalności sportowej. Pogląd organu, zgodnie z którym brak licencji PZSS przesądza o tym, że strona nie uprawia strzelectwa sportowego B. uznało za błędny, jako sprzeczny z orzecznictwem NSA (np. wyrok z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2462/14). Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne organu. W ocenie Komendanta Głównego Policji organy Policji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi w art. 6, 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a., a ich decyzje zawierają wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., zaś przepis art. 155 k.p.a. nie miał zastosowania, gdyż przepis ten dotyczy trybu nadzwyczajnego, a sprawa skarżącego procedowana była w trybie zwykłym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, choć niewątpliwie nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 155 k.p.a., albowiem przepisu tego organy orzekające w sprawie nie stosowały. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 4 i art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2012 r., poz. 576 ze zm.). Przepis art. 18 ust. 4 powołanej ustawy stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania tego pozwolenia. Obowiązkiem organu było zatem ustalenie, czy ustały okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania W. F. pozwolenia na broń palną sportową. W ocenie Sądu, ustaleń w tym zakresie organ nie dokonał. Organ stwierdził jedynie, że do czynnego, sportowego uprawiania strzelectwa potrzebna jest, poza patentem, licencja PZSS, której wymienny nie posiada. Z tego względu zdaniem organu W. F. nie może używać broni w celu, w jakim uzyskał ją w przeszłości. Z akt sprawy wynika, że W. F. pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych uzyskał w maju 2000 r. na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. W decyzji tej wskazano, że podstawę jej wydania stanowi przynależność do klubu sportowego oraz zdanie egzaminu z przepisów dotyczących broni sportowej. W podaniu o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej W. F. wskazał wówczas m.in., że jest członkiem B. i uprawia czynnie różne formy strzelectwa sportowego. Skarżące Stowarzyszenie [...] w toku postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych W. F. podnosiło, że także obecnie jest on członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim – B. i uprawia czynnie strzelectwo sportowe w sekcji strzeleckiej tego Stowarzyszenia. W sprawie nie jest sporne, że W. F. nie posiada patentu strzelecki, jak też nie posiada licencji sportowej PZSS. Choć Stowarzyszenie [...] konsekwentnie stoi na stanowisku, że wymieniony czynnie uprawia strzelectwo sportowe w ramach sekcji strzeleckiej B., organ wymaganych w tym zakresie ustaleń nie poczynił. Pomimo wynikających z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji kryteriów, które winny być brane pod uwagę w postępowaniu, organy obu instancji okoliczności tych nie zbadały, koncentrując swą uwagę na fakcie nieposiadania przez wymienionego licencji PZSS na uprawianie strzelectwa sportowego oraz patentu strzeleckiego, o których mowa w art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Na gruncie tej sprawy wskazania wymaga, że na mocy art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zachowały ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. W świetle poglądów prezentowanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, weryfikacja pozwoleń – w trybie art. 18 ust. 4 ustawy, możliwa jest tylko przy wykazaniu, iż straciły aktualność przyczyny dla których udzielono pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy. Brak jest natomiast podstaw, aby przesłanki (wymogi) wynikające z nowych przepisów, odnosić do tzw. "starych" pozwoleń. Chodzi tu w szczególności o spełnienie wymogu, wynikające z art. 10b ustawy o broni i amunicji. Pogląd taki prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielając przy tym w pełni stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2555/14, w którym Sąd II instancji dokonał analizy zmian przepisów ustawy o broni i amunicji oraz wykładni art. 10b tej ustawy. Mianowicie Sąd odwoławczy stwierdził, iż "art. 10b został wprowadzony do ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji na mocy art. 65 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857), która weszła w życie z dniem 16 października 2010 r. Art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w przytoczonym wcześniej brzmieniu obowiązuje od dnia 10 marca 2011 r. Nadanie temu przepisowi tej treści nastąpiło na mocy art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195). W konsekwencji dopiero od dnia 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń palną sportową mogą być wydawane tylko wówczas, gdy osoba ubiegająca się o jego wydanie spełnia wymogi zawarte w art. 10b ustawy o broni i amunicji. (...) jak wynika z art. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. ustawodawca zdecydował, iż zachowują ważność dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, wydane do dnia wejścia w życie tej ustawy, to jest dokumenty wydane na podstawie ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. Tym samym dopiero w stosunku do osób, które uzyskały pozwolenie na broń palną sportową począwszy od 10 marca 2011 r. można cofnąć to pozwolenie, jeśli nie mają one zgodnej z prawem możliwości uprawiania strzelectwa sportowego". Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż "brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że w sytuacji, gdy skarżący kasacyjnie nie posiada dokumentu wydanego przez polski związek sportowy, o którym mowa w art. 10b ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i tym samym nie może uprawiać sportu o charakterze strzeleckim, to w konsekwencji ustała okoliczność faktyczna, dla której wydano mu pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. (...) skarżący kasacyjnie uzyskał pozwolenie na broń palną sportową w czasie, gdy uzyskanie pozwolenia na posiadanie tego typu broni nie wiązało się z koniecznością uprawiania sportu o charakterze strzeleckim i pozwolenie to nadal zachowuje swoją moc. Nie ma żadnego przepisu, który pozbawiałby to pozwolenie mocy prawnej. (...) Nie ma też żadnego przepisu, który nakazywałby osobom posiadającym pozwolenie na broń palną sportową uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych jak i na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przed dniem 10 marca 2011 r. dostosowania się do wymogów zawartych w art. 10b ustawy o broni i amunicji. Brak jest też podstaw do uznania istnienia tego rodzaju obowiązku w drodze wykładni." – podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 października 2016 r. sygn. akt II OSK 1911/15 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, brak jest podstaw, aby w odniesieniu do W. F. fakt nieposiadania patentu strzeleckiego i licencji PZSS, traktować jako okoliczność wykluczającą możliwość uprawiania sportu o charakterze strzeleckim. Z tego względu Sąd stwierdził, że organ nie dokonał w istocie niezbędnych do rozpatrzenia sprawy ustaleń faktycznych, co do tego, czy faktycznie ustały okoliczności, które stanowiły podstawę wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych. Z tego względu za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., a także art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na gruncie zaś dokonanych dotychczas przez organ ustaleń stwierdzić należało, że organ błędnie zastosował przepis art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze powyżej przedstawioną ocenę prawną. Zbada, czy W. F. nadal czynnie uprawia strzelectwo sportowe w ramach sekcji strzeleckiej B., albowiem w tym celu pozwolenie na broń palną do celów sportowych zostało wymienionemu wydane i dopiero wówczas podejmie decyzję, co do dalszej zasadności posiadania przez wskazaną osobę przedmiotowego pozwolenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 powołanej ustawy procesowej.