II SA/Wa 2104/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Kołodziej, Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę - Pismem z dnia 11 czerwca 2007 r. J. P. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. [...] w K., w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wskazał, iż przedmiotowy lokal mieszkalny podnajmuje od Delegatury ABW w K. na podstawie umowy z dnia 5 listopada 2004 r. W uzasadnieniu wniosku podał, iż w 2006 r. orzeczono jego rozwód z M. P. Po rozwodzie wymeldował się z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną własność byłej żony. W dniu 31 marca 2007 r. zawarł związek małżeński z A. R., funkcjonariuszką Delegatury ABW w K., zameldowaną na stałe w K. w mieszkaniu stanowiącym własność jej matki. Oświadczył, że matka żony nie wyraża zgody na zameldowanie go w swoim mieszkaniu ani wspólne z nim zamieszkiwanie. Wskazał, iż położenie mieszkania przy ul. [...], jest dla niego i małżonki bardzo dogodne z uwagi na charakter ich pracy i wymaganą całodobową dyspozycyjność. Uzyskanie decyzji o prawie zamieszkiwania w tym lokalu ustabilizowałoby ich sytuację osobistą. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K., działając na podstawie art. 29 i 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji, przywołując treść wniosku organ podał, że J. P. jest funkcjonariuszem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pełniącym służbę w Delegaturze ABW w K. Aktualnie wnioskodawca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w K. przy ul. [...]. Na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 19 sierpnia 2002 r. lokal ten został wynajęty Delegaturze ABW w K. na cele mieszkalne dla podległego funkcjonariusza. Umowa najmu została zawarta na czas oznaczony do dnia 31 sierpnia 2009 r. Przedmiotowy lokal Dyrektor Delegatury ABW w K. podnajął wnioskodawcy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. wskazał, że zgodnie z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innej osobie niż żołnierz służby stałej, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Wyjątkowość sytuacji strony obok wymogu wyrażenia zgody przez Ministra Obrony Narodowej jest przesłanką konieczną wydania takiej decyzji, ale wyłącznie pod warunkiem występowania w danej miejscowości wolnego zasobu mieszkaniowego, gdyż zasób Agencji przeznaczony jest wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych. Organ podał, że z dokonanych ustaleń wynika, iż w K. oraz miejscowościach pobliskich utrzymuje się trudna sytuacja mieszkaniowa żołnierzy zawodowych. Ponadto wskazał, że wnioskodawca jest funkcjonariuszem Delegatury ABW w K., a funkcjonariusz w służbie stałej uprawniony jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2002 r. Nr 74, poz. 676 ze zm.) do otrzymania od właściwych organów ww. Agencji świadczeń określonych w rozdziale 8 tej ustawy. Zgodnie z art. 102 tej ustawy funkcjonariuszowi przysługuje, z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Dodał, że lokal mieszkalny przydziela się na wniosek funkcjonariusza skierowany bezpośrednio do organu Agencji. Powołując się na powyższe ustalenia Dyrektor uznał, że organem uprawnionym do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych J. P. jest właściwy dla miejsca pełnienia służby organ ABW. Jako istotny uznał również fakt, iż umowa najmu przedmiotowego lokalu została zawarta na czas oznaczony i wiąże strony do dnia 31 sierpnia 2009 r. oraz, że żadna ze stron jej nie wypowiedziała. Organ ABW podnajął przedmiotowy lokal na cele mieszkalne pełniącemu służbę funkcjonariuszowi, co oznacza, że J. P. ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. W konkluzji Dyrektor zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że jego sytuacja życiowa, mieszkaniowa i finansowa nie pozwala na zabezpieczenie warunków mieszkaniowych w inny sposób, jednakże podkreślił, iż nie może pominąć faktu, że w pierwszej kolejności winien zabezpieczyć potrzeby żołnierzy zawodowych, do czego został zobowiązany ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wskazał również, że organem uprawnionym do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza ABW jest właściwy dla miejsca pełnienia przez tego funkcjonariusza służby organ ABW. W odwołaniu od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. J. P. podniósł, że wymieniona w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przesłanka zaistnienia wyjątkowej sytuacji odnosi się do przypadków związanych z osobą ubiegającego się o to prawo, a nie do sytuacji lokalowej na określonym terenie. Zarzucił organowi, że nie wykazał związku trudnej sytuacji lokalowej żołnierzy z treścią podjętej decyzji. Podkreślił, że to WAM OT w K. wystąpił do Delegatury ABW w K. z inicjatywą zbycia lokali mieszkalnych w K. osobom w nich zamieszkującym na podstawie umów najmu, określając jednocześnie warunki (pismo [...]). Treść wymienionego pisma jednoznacznie wskazuje na zbędność tych lokali w zasobach WAM i przeczy uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przytoczył argumenty przedstawione przez organ I instancji. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, iż decyzja podejmowana na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) ma charakter uznaniowy. Wskazał, że ustawodawca nie sprecyzował co należy rozumieć pod pojęciem "wyjątkowej sytuacji", zaś zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego na wyjątkowość sytuacji składa się – bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe – położenie w jakim ktoś się znajduje. Oceny wyjątkowości sytuacji dokonuje organ rozstrzygający sprawę zaś ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. Wprawdzie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. rozpatrując wniosek J. P. nie wypowiedział się wprost, co do istnienia "wyjątkowej sytuacji" zainteresowanego, jednak fakt ten nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Organ wyjaśnił, że informacje zawarte w piśmie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. nr [...] skierowane były do Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i dotyczyły sytuacji mieszkaniowej na terenie garnizonu K. istniejącej w dacie ich przekazania, tj. 2 września 2005 r. Okoliczności te nie mogą mieć wpływu na indywidualne rozpatrzenie wniosku J. P. Organ wskazał, że sytuacja mieszkaniowa w poszczególnych garnizonach, a także sposób gospodarowania zasobem mieszkaniowym ulega dynamicznym zmianom w zależności od potrzeb Sił Zbrojnych RP. Sytuacja mieszkaniowa kadry zawodowej w pobliskim garnizonie G. nie uległa poprawie – obecnie na realizację prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oczekuje 64 żołnierzy służby stałej i terminowej z rodzinami oraz 34 samotnych. Natomiast w garnizonie O. na zakwaterowanie oczekiwało 29 żołnierzy służby stałej i terminowej z rodzinami oraz 14 samotnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną wyżej decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 2, art. 7 oraz art. 32 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie przez organ fundamentalnej zasady równości wobec prawa, art. 10 kpa poprzez naruszenie zasady uczestnictwa stron w postępowaniu, art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, art. 107 § 1 kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji pierwszoinstancyjnej oraz naruszenie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) w związku z art. 7 i 9 kpa poprzez dowolną ocenę sytuacji faktycznej skarżącego i w konsekwencji błędną ocenę co do wystąpienia przesłanki "wyjątkowych okoliczności". W uzasadnieniu poza argumentami przedstawionym w odwołaniu wskazał, że w 2006 r. w stosunku do trzech funkcjonariuszy Delegatury ABW w K. podnajmujących identyczne lokale wydano decyzje pozytywne. Podkreślił, że sytuacja mieszkaniowa żołnierzy w tym regionie nie uległa zmianie, zatem wydanie w jego sprawie decyzji odmownej podyktowane było zmianą polityki gospodarowania lokalami. Powyższe, w ocenie skarżącego oznacza, że naruszono fundamentalną zasadę równości wobec prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzje będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie należą do kategorii decyzji uznaniowych. Wynika to z treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcia poprzedzone były prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadnił orzeczenie W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem strony, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Od pozytywnego załatwienia sprawy dla strony można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu. W świetle powyższego uznaje się konieczność wyważenia interesu indywidualnego i interesu społecznego w każdym rozpoznawanym przypadku, biorąc jednak za punkt wyjścia sytuację jednostki. Organ orzekający ma zatem w każdym wypadku obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny chodzi, i udowodnić, że jest on tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych jednostki. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia wymienionych wyżej reguł. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy odmawiając J. P. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, prawidłowo oceniły jego sytuację, a z drugiej strony własne możliwości lokalowe – w kontekście liczby żołnierzy zawodowych posiadających niezrealizowane potrzeby mieszkaniowe. Organy wyczerpująco wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, wskazując na trudną sytuację mieszkaniową w garnizonie K. oraz w miejscowościach pobliskich, a co za tym idzie na brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych uprawnionych żołnierzy. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, iż ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Zatem w pierwszej kolejności na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnieni są żołnierze zawodowi. W sytuacji gdy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes tej formacji z pewnością góruje nad interesem jednostki. Jak słusznie zauważył organ nie bez znaczenia pozostaje również, że J. P. jest funkcjonariuszem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) to przede wszystkim organy tej formacji są obowiązane do zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych. Istotny jest również fakt, iż aktualnie skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zajmuje on lokal, którego najemcą jest Delegatura Agencji Bezpieczeństwa w K. Umowa najmu tego lokalu została zawarta pomiędzy organami ABW i WAM na czas oznaczony do 31 sierpnia 2009 r. i żadna ze stron do chwili obecnej jej nie wypowiedziała. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Organy obu instancji wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo uzasadniły swoje decyzje wyjaśniając motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Również zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP jest bezpodstawny bowiem zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązujących w dniu jej wydania przepisów, które zostały przez organ prawidłowo zastosowane do sytuacji skarżącego i możliwości lokalowych Oddziału Terenowego WAM w K. Podobnie należy potraktować zarzuty dotyczące naruszenia określonej w art. 32 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa oraz zakazu dyskryminacji. W świetle argumentów przedstawionych w uzasadnieniu decyzji nie można się dopatrzeć w działaniach organu jakichkolwiek przejawów dyskryminacji wobec skarżącego czy też jego nierównego traktowania. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził również naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.