II SA/Wa 2105/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.) - odmówiono I. K. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku z uwagi na niespełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., iż z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że zainteresowana na przestrzeni 33 lat życia udowodniła okres ubezpieczenia wynoszący 6 lat 2 miesiące i 14 dni i jest on zbyt krótki w stosunku do wieku. Niezdolność do pracy została u zainteresowanej stwierdzona dopiero w dniu [...] kwietnia 2004 r. i jak przyjął lekarz orzecznik, istnieje od [...] grudnia 2000 r. W okresie od 1 listopada 1995 r. do 5 października 1999 r. wystąpiła prawie 4-letnia przerwa w ubezpieczeniu, mimo braku przeciwwskazań do wykonywania zatrudnienia. W tym okresie zainteresowana przebywała i pracowała za granicą. Pracując u zagranicznych pracodawców miała możliwość uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne w Polsce. W tej sytuacji nie można przyjąć, aby nie mogła nabyć uprawnień do renty na skutek szczególnych okoliczności, o jakich mowa w art. 83 powołanej na wstępie ustawy. Powyższą decyzję I. K. zaskarżyła w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że zachodzą szczególne okoliczności uniemożliwiające spełnienie ustawowych warunków do uzyskania świadczenia z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) stanowi, że ubezpieczonym oraz pozostającym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania praw do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej wysokości odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy wynikają zatem trzy przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, wyznaczające jednocześnie granice uznania administracyjnego Prezesa ZUS: 1) niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami, 2) ubiegający się o świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, 3) osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca nie może podjąć pracy z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Nie posiada też niezbędnych środków utrzymania. Istota sporu sprowadza się zatem do kwestii, czy skarżąca nie wypracowała prawa do "normalnego" ustawowego świadczenia ubezpieczeniowego na skutek szczególnych okoliczności. Ta ostatnia kwestia nie została jednak w zaskarżonej decyzji należycie rozważona. Skarżąca legitymuje się łącznym okresem składkowym i nieskładkowym w ilości 6 lat 2 miesięcy i 14 dni, z tego w 10-leciu przed złożeniem wniosku - 4 lata i 11 miesięcy, a więc tylko nieznacznie mniejszym od wymaganego ustawowo - 5 lat do przyznania świadczenia rentowego. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji podniesiono, że skarżąca pracowała niesystematycznie i w okresie 1995-1999 w ubezpieczeniu wystąpiła przerwa, która w ocenie organu nie została spowodowana okolicznościami szczególnymi, lecz z wyjaśnień skarżącej i przedłożonego przez nią pisma "curriculum vitae" wynika, że poza analizowanymi przez organ okresami zatrudnienia, wykonywała ona także pracę m.in. w firmie odzieżowej [...] od [...] stycznia do [...] września 1993 r. i w [...] od [...] listopada 1993 r. do [...] października 1995 r. Z uwagi na rodzaj choroby skarżącej zbadanie i rozważenie tych podniesionych okoliczności jest niezbędne dla oceny, czy skarżąca nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.