II SA/Wa 2106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi R. R. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji, 2) zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Wojskowa Komisja Lotniczo – Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] uznała [...] R. R. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, odbywanej w powietrzu, ustalając grupę [...] – z ograniczeniem możliwości samodzielnego wykonywania lotów, zezwalając jedynie na udział w składzie załogi jako drugiego pilota, obniżając tym samym grupę zdolności pilota z grupy [...] do grupy [...], zalecając jednocześnie kontrolę [...] za [...] miesięcy. Nie zgadzając się z podjętym orzeczeniem, R. R. w dniu [...] października 2009 r. sformułował odwołanie, wnosząc o przeprowadzenie dodatkowych badań lotniczo – lekarskich z uwagi na fakt, iż jego dotychczasowy przebieg służby na różnych statkach powietrznych nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek negatywnych objawów zdrowotnych. W uzupełnieniu odwołania z dnia [...] października 2009 r. zainteresowany przedstawił wyniki badań medycznych, uzyskane w [...] w W. oraz w [...] w W., podnosząc, że koniecznym jest dokonanie obiektywnej oceny jego zdolności do zawodowej służby wojskowej pod kątem posiadanej specjalności – pilot wojskowy. Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych orzeczeniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. Podkreśliła, że rozpoznanie organu I instancji wskazuje na istniejące u orzekanego zaburzenia czynności [...] z prawidłowym obrazem struktury [...], co wyczerpuje dyspozycję § 65 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie R. R. podniósł, że zachodząca w jego sprawie rozbieżność wyników badań medycznych nie pozwala na tak niekorzystne dla niego rozpoznanie i obniżenie grupy zdolności do zawodowej służby wojskowej, odbywanej w powietrzu, zważywszy, że stan jego zdrowia nie zdradza żadnych negatywnych objawów, które w sposób niekorzystny oddziaływałyby na pełnioną przez niego służbę. W jego ocenie, organ II instancji powinien przeprowadzić dokładne badania medyczne, nie zaś opierać się tylko na wynikach badań organu I instancji. Brak takich badań sprawia, że orzeczenie ma jedynie charakter administracyjny, a nie merytoryczny. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Organ zawarł także wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. Orzeczenia przez nie wydawane zawierają rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, podejmowane na podstawie wyników badań lekarskich oraz dokumentacji lekarskiej, dotyczące danej osoby, zmierzające do ustalenia pewnych faktów prawotwórczych. Najistotniejszą dla pewności obrotu prawnego jest kwestia ważności funkcjonujących w nim aktów administracyjnych. W świetle § 27 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie 3 oficerów-lekarzy. Z kolei § 27 ust. 6 tegoż rozporządzenia wskazuje, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego oraz opatruje się je pieczęcią urzędową wojskowej komisji lekarskiej. Jak wynika ze sprawy, orzeczenie Wojskowej Komisji Lotniczo – Lekarskiej w W. zostało podjęte w dniu [...] października 2009 r. W świetle § 30 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej doręcza się żołnierzowi zawodowemu. W sprawie brak dowodu doręczenia skarżącemu ww. orzeczenia, a – wbrew twierdzeniom organu – wpisanie treści orzeczenia do książeczki zdrowia lotnika, nawet z podpisami członków całego składu Komisji, nie spełnia wymogu doręczenia orzeczenia stronie, gdyż jedynie sentencję ostatecznego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wpisuje się do książeczki zdrowia żołnierza zawodowego (§ 33 ww. rozporządzenia). Abstrahując od tego, że w dniu wydania orzeczenia jego osnowa nie mogła zostać wpisana do książeczki zdrowia skarżącego, albowiem w tym dniu rozstrzygnięcie to nie korzystało jeszcze z przymiotu ostateczności (przysługiwało od niego odwołanie), to z pewnością nie jest to dowód doręczenia orzeczenia zainteresowanemu. Zgodnie z § 31 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia, od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Odwołanie wnosi się do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia określonej w § 29, za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (ust. 2). Według procedury administracyjnej decyzja organu wchodzi do obrotu prawnego z chwilą doręczenia jej stronie. Podobnie tę kwestię reguluje przywołany § 31 ust. 2 rozporządzenia. W niniejszej sprawie organy orzekające nie potrafiły udokumentować daty i sposobu doręczenia orzeczenia Wojskowej Komisji Lotniczo – Lekarskiej w W., zaś sam skarżący nie kwestionuje faktu nieotrzymania orzeczenia. Co więcej, do skargi załączył m.in. kserokopię tego orzeczenia. W takiej sytuacji zasadnie zatem Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych przyjęła, że – pomimo braku dowodu doręczenia – orzeczenie weszło do obrotu prawnego, a skierowane przez R. R. w dniu [...] października 2009 r. odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Nieprawidłowo jednak organ II instancji postąpił, utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji. Orzeczenie Wojskowej Komisji Lotniczo – Lekarskiej w W. zostało bowiem podjęte bez określenia składu osobowego Komisji i bez stosownych podpisów jej członków. Na orzeczeniu widnieje jedynie nieczytelny podpis osoby działającej w zastępstwie Przewodniczącego Komisji. Brak wskazania personaliów osób orzekających i niepodpisanie orzeczenia przez wszystkich członków Komisji sprawia, że orzeczenie takie jest nieważne. Orzeczenie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa – § 27 ust. 1 i 6 cytowanego rozporządzenia w związku z art. 107 § 1 kpa. W konsekwencji stwierdzić należy, że również zaskarżone orzeczenie dotknięte jest wadą nieważności (zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa – art. 138 § 1 pkt 1 kpa), albowiem jego mocą utrzymano orzeczenie nieważne. Dlatego też, Sąd stwierdził nieważność obu wydanych w sprawie orzeczeń (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, należy wskazać, że stosownie do przepisów działu V ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 ww. ustawy). Tak więc, nawet w przypadku oddalenia skargi, Sąd nie miałby podstaw prawnych do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania. W takim stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości.