II SA/Wa 2108/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o przyznaniu T. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją zaś z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej orzekł o braku uprawnień do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przez T. S. za okres od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2008 r. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa wniesienia odwołania od wymienionych decyzji, wskutek czego stały się one ostateczne w administracyjnym toku instancji. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 96 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.), § 1, § 4, § 5, § 6, § 7 i § 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. z 2002 r. Nr 118, poz. 1014 z późn. zm.) w związku z § 15 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżnienia lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 z późn. zm.) oraz art. 118 Kodeksu postępowania cywilnego, nakazał zwrot nienależnie pobranego przez T. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] czerwca 2006 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. w wysokości [...] zł. W wyniku złożonego przez stronę odwołania, Komendant Główny Straży Granicznej, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6a pkt 3 ustawy o Straży Granicznej, decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej okresu, za który T. S. nakazano zwrócić nienależnie pobraną kwotę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz wysokości kwoty przypisanej do zwrotu, a także nakazał zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] czerwca 2006 r. do dnia [...] września 2008 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż celem regulacji zawartej w rozdziale 12 ustawy o Straży Granicznej jest zapewnienie funkcjonariuszom potrzeb mieszkaniowych. Skoro T. S. przed zwolnieniem z dotychczasowego stanowiska nie miał uprawnień do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, bowiem jego żona posiadała lokal mieszkalny w miejscu pełnienia przez niego służby, a po przeniesieniu do grupy stanowisk tymczasowych nadal przebywał w miejscu zamieszkania, gdyż nie zostały mu wyznaczone obowiązki służbowe, to nie można stwierdzić, iż nabył uprawnienie do tego świadczenia. Organ odwoławczy zaznaczył jednakże, iż w zaskarżonej decyzji niewłaściwie wyznaczono datę końca okresu, za który funkcjonariusz obowiązany jest zwrócić świadczenie i w konsekwencji błędnie wyliczono kwotę do zwrotu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję T. S. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 39a ust. 2 i 3 oraz art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, Sąd uznał, iż jest ona prawidłowa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy w okresie pobierania przez skarżącego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego istniała podstawa do jego pobierania. Podstawą tą winna zaś być prawomocna i ważna decyzja organu administracji, przyznająca stronie uprawnienie do tego równoważnika. Jak wynika z analizy akt administracyjnych, w stosunku do skarżącego była wydana w dniu [...] marca 2006 r. decyzja, przyznająca mu prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Jednakże decyzją z dnia [...] września 2008 r. Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził nieważność powyższej decyzji, przyznającej prawo do równoważnika. Decyzja ta uprawomocniła się i od tego momentu strona utraciła prawo do pobierania przedmiotowego świadczenia. Kolejną konsekwencją wynikającą ze stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej równoważnik jest to, iż wywołuje ona skutek wsteczny. Przesądza bowiem, że sporna decyzja była nieważna od chwili jej wydania. Nie mogła więc rodzić żadnych skutków prawnych. Stąd, kwoty wypłacone na jej podstawie uznać należało jako wypłacone bez podstawy prawnej. Za taką podstawę nie może bowiem być skutecznie uznana decyzja obarczona wadą nieważności. Wobec powyższego uznać należy, iż organ prawidłowo nakazał skarżącemu dokonanie zwrotu pobranego równoważnika, bowiem stan faktyczny sprawy wskazuje na to, iż nie istniała ważna i wiążąca podstawa do jego wypłacania. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, a zmierzających do wykazania zasadności wypłacania skarżącemu spornego równoważnika, wskazać należy, iż w realiach niniejszej sprawy Sąd nie miał podstawy prawnej do ich badania. Przedmiotem oceny jest bowiem jedynie skarżona decyzja. Ona więc wyznacza zakres przedmiotowy sprawy administracyjnej. Badaniu podlegają jedynie przesłanki, które legły u podstaw wydania tej skarżonej decyzji. Jak zaś już wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, istota przedmiotowej sprawy dotyczyła istnienia podstawy do wypłacania równoważnika. Podstawa ta winna zaś być rozumiana jako akt prawny, przyznający prawo do równoważnika (decyzja o jego przyznaniu), a nie okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie decyzji o przyznaniu prawa do równoważnika. W związku z powyższym argumenty podnoszone w skardze pozostają bez związku z istotą niniejszej sprawy, a tym samym nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Mogłyby one zostać podniesione w innym postępowaniu np. w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej równoważnik. Dla wyniku niniejszej zaś sprawy liczy się tylko to, czy w okresie wypłacania równoważnika skarżącemu istniała w obrocie prawnym prawomocna i ważna decyzja, przyznająca takie uprawnienie. W tym stanie sprawy, uznając skarżoną decyzję za prawidłową, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).