II SA/Wa 2109/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-28

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Jacek Fronczyk, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną gazową jest uzasadnione w sytuacji, gdy wobec posiadacza pozwolenia toczy się postępowanie karne o przestępstwo nieujęte w katalogu przestępstw z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także o wykroczenie, a wydane w tych sprawach nakazy karne nie są prawomocne?
Ratio decidendi
Cofnięcie pozwolenia na broń palną gazową nie może opierać się wyłącznie na fakcie prowadzenia postępowania karnego o przestępstwo nieujęte w katalogu przestępstw z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji lub o wykroczenie, zwłaszcza gdy wydane w tych sprawach nakazy karne nie są prawomocne. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wszechstronnej analizy materiału dowodowego, uwzględniając zarówno okoliczności przemawiające przeciwko, jak i na korzyść posiadacza pozwolenia, aby wykazać istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt wszczęcia postępowania karnego nie jest wystarczającą przesłanką do automatycznego cofnięcia pozwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. K. pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne o groźbę karalną oraz wykroczenie, a także nieprawomocne wyroki nakazowe skazujące go za te czyny. Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia, wskazując na brak bezpośredniego związku między jego postępowaniem a obawą użycia broni, a także na pozytywne opinie i brak wcześniejszych incydentów z użyciem broni. Organy administracji uznały, że fakt oskarżenia i skazania za czyny te, nawet nieprawomocne i nieujęte wprost w katalogu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej instancji oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA – Jacek Fronczyk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. K. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm.), cofnął M. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. W uzasadnieniu podał, że dnia [...] października 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia M. K. pozwolenia na broń palną myśliwską, z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie czynu z art. [...] k.k., tj. o groźbę karalną (przestępstwo przeciwko wolności). Wskazał też, że w toku prowadzonego postępowania Prezes [...] Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw w S. poinformował, iż w dniu [...] października zgłosiła się J. R. – konkubina M. K. w sprawie znęcania się nad nią przez stronę i przedstawiła zawiadomienie Prokuratury Rejonowej B., sygn. akt [...] o przesłaniu do Sądu Rejonowego B. aktu oskarżenia przeciwko M. K. o czyn z art. [...] k.k., a w ocenie Prezesa [...] Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw w S., uzasadnionym było podjęcie działań związanych z pozbawieniem skarżącego pozwolenia na broń. Następnie w dniu [...] lutego 2012 r. organ uzyskał z Sądu Rejonowego w C. Wydziału [...] Karnego materiały z prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego o sygn. akt [...] w postaci: protokołu przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, notatki urzędowej, postanowienia o wszczęciu dochodzenia, protokołów przesłuchania świadków, protokołów przyjęcia wniosku o ściganie, postanowienia o przedstawieniu zarzutów, protokołu przesłuchania podejrzanego, aktu oskarżenia oraz nieprawomocnego wyroku nakazowego z dnia [...] lutego 2011 r., którym to wyrokiem skarżący M. K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu. W dalszej części podano, że z uzyskanych materiałów wynika, iż skarżący groził pozbawieniem życia konkubinie, jej rodzicom oraz małoletniej córce, co wzbudziło w nich uzasadnioną obawę, że groźba zostanie spełniona. Ponadto z materiałów tych wynika, że M. K. jest człowiekiem nieobliczalnym, ciągle nadużywa alkoholu i awanturuje się oraz znęca się fizycznie i psychicznie nad konkubiną. Ponadto nieprawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. [...], został uznany za winnego zarzucanego mu czynu, tj. za dokonanie nieobyczajnego wybryku poprzez obnażenie się i okazanie męskich narządów płciowych, tj. o wykroczenie z art. [...] kodeksu wykroczeń. Wskazano również, że w trakcie prowadzonego postępowania uzyskano informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności, pozytywną opinię z miejsca zamieszkania, protokół kontroli warunków przechowywania broni, a ponadto ustalono, że skarżący jest członkiem [...], członkiem macierzystym Koła Łowieckiego "[...]" i posiada pozytywną opinię w środowisku łowieckim. W dalszej części podano, że wprawdzie przestępstwo o popełnienie którego M. K. został oskarżony, nie należy do katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jednakże art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu, uzasadniona obawa może wystąpić również w przypadku, gdy zagrożona jest wolność człowieka, rozumiana jako wolność od strachu. Przestępstwo groźby karalnej godzi bowiem w wolność człowieka w sferze psychicznej. Dlatego też organ stwierdził, że pozwolenie na broń może posiadać wyłącznie osoba posiadająca nieposzlakowaną opinię, co przejawia się przestrzeganiem prawa i cechuje się nieskazitelną postawą, przez co gwarantuje, że broń będzie używana wyłącznie zgodnie z prawem. Natomiast fakt toczącego się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego zaprzecza nieskazitelnej postawie jakiej organy Policji oczekują od osób, które uzyskały pozwolenie na broń. Skoro bowiem skarżący stoi pod zarzutem świadomego popełnienia czynu zabronionego, to nie daje on rękojmi bezpiecznego posiadania broni. Świadome popełnienie przestępstw niezwiązanych z bronią, nie wyklucza wystąpienia w przyszłości sytuacji niewłaściwego również świadomego zdarzenia z użyciem broni. Zatem okoliczności sprawy świadczą o braku poszanowania dla prawa przez skarżącego M. K. i stanowią podstawę uznania, że jest osobą, co do której istnieje realna obawa, iż może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Dalej stwierdził, że okoliczności popełnionego przez niego czynu świadczą o tym, iż w sytuacjach stresowych staje się on porywczy i konfliktowy, nie potrafi zapanować nad swoimi negatywnymi emocjami. Takie zachowanie rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie strona może korzystać z broni, a w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób i w tej sytuacji nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Komendanta Głównego Policji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu podał, że w sprawie brak jest szczegółowego przeanalizowania i uzasadnienia istnienia obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na bezpośredni związek przyczynowo – skutkowy między jego dotychczasowym postępowaniem, a uzasadnioną obawą, zaś organ I instancji arbitralnie stwierdził na podstawie wiedzy o pomówieniu ze strony byłej partnerki życiowej, że jest osobą agresywną. Natomiast on sam nie należy do osób, w stosunku do których istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w sposób niezgodny z prawem. Dowodzi tego jego życie i wiele lat zgodnego z prawem i bezpiecznego użytkowania broni. Podniósł ponadto, że działanie byłej konkubiny i jej rodziców nacechowane jest osobistym urazem oraz niechęcią wobec niego i wymierzone jest przeciwko niemu oraz ma wyłącznie na celu zdyskredytowanie oraz oczernienie jego osoby. Podał również, że cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania oraz w środowisku łowieckim, a bezspornym jest, iż nigdy nie użył on posiadanej broni niezgodnie z jej przeznaczeniem, jak również prawidłowo ją przechowuje. W związku z tym dotychczasowe postępowanie z bronią, rodzaj i ciężar zarzucanych czynów oraz całokształt okoliczności, nie przekonują o utracie dotychczasowej wiarygodności i zaufania na tyle, że należało mu cofnąć pozwolenie na broń, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wykazuje on negatywną postawę wobec porządku publicznego. Tym samym, organ I instancji wydał decyzję bez należytego wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy w dostatecznym zakresie. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu – wskazując na argumenty w niej zawarte – dodał, że oskarżenie i skazanie za popełnienie innych, niż wymienione w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 przestępstwa, pozwala zaliczyć posiadacza pozwolenia na broń do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W rozpoznawanej sprawie podstawą obawy był sposób postępowania i zachowania, potwierdzony faktem oskarżenia go o przestępstwo z art. [...] k.k. Organ podkreślił wymowę i znaczenie wspomnianego czynu oraz jego ciężar gatunkowy i zwrócił uwagę na dopuszczenie się przez niego wykroczenia z art. [...] k.w. Postępowania te nie zostały jeszcze wprawdzie prawomocnie zakończone, jednak okoliczność ta, nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest ustalenie winy posiadacza pozwolenia na broń, ani weryfikacja zasadności postępowania karnego oraz jego prawidłowości. Podkreślono, że organ Policji ma możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie tylko, gdy dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądu skazującym posiadacza pozwolenia na broń za popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, ale również wtedy, gdy tylko toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o takiego rodzaju czyn, który daje podstawę do uzasadnionej obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dalej podał, że obawa użycia broni może wynikać również z innych okoliczności, a nie tylko wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ponieważ ustawodawca poprzez użycie wyrazu "w szczególności", nie zamknął ich katalogu i dlatego dopuszcza się uwzględnianie przez organy Policji w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń również innych negatywnych okoliczności, do których, w ocenie organu, należy oskarżenie o popełnienie groźby bezprawnej, bowiem prawo do posiadania broni palnej przyznawane jest jedynie tym osobom, które, m.in. dają rękojmię jej zgodnego z prawem posiadania i używania, a skarżący będąc oskarżonym o popełnienie przestępstwa groźby karalnej, nie spełnił tego kryterium i nie może być uznany za osobę wiarygodną co do możliwości posiadania pozwolenia na broń. Ponadto prawo do posiadania broni palnej przyznawane jest – zgodnie z reglamentacyjnym charakterem ustawy o broni i amunicji – jedynie tym osobom, które m.in. dają rękojmię zgodnego z prawem jej posiadania i używania, co jest niewątpliwie zasadne z punktu widzenia interesów bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym na treść rozstrzygnięcia nie ma wpływu pozytywna opinia w miejscu zamieszkania, czy też środowiskowa oraz prawidłowe przechowywanie broni. Dalej podano, że mimo iż groźby karalne nie zostały wymienione w przykładowym katalogu przestępstw określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to okoliczność, iż skarżący mógł grozić pozbawieniem życia innym osobom i dodatkowo zachowywać się irracjonalnie poprzez obnażanie i okazanie narządów płciowych, niewątpliwie nakazują zaliczyć go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślono, że warunkiem koniecznym dla cofnięcia pozwolenia na broń nie jest ani związek między popełnieniem przestępstwa i użyciem do niego broni, ani udowodnienie, że osoba posiadająca broń faktycznie użyła czy użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, bowiem wystarczające jest domniemanie takiego zachowania oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Odnosząc się zaś do wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego wyjaśniono, że nie ma podstaw do takiego rozstrzygnięcia, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej umarza postępowanie w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Natomiast postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego – bezprzedmiotowe, bowiem wystąpiły wskazane przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 przesłanki, z którymi związał on określoną dla posiadacza pozwolenia na broń konsekwencję administracyjnąprawną, tj. obowiązek organu Policji cofnięcia prawa do broni. W dalszej części podał, że w dniu 10 marca 2011 r. weszła w życie zmiana art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wprowadzona ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 195) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, zgodnie z którą obawę uzasadnia prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Jednak w niniejszym postępowaniu zmiana ta nie mogła zostać uwzględniona, bowiem w myśl art. 3 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie ustaleń, które statuują wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń i utrzymanie jej w mocy. W uzasadnieniu podał, że nie należy do osób, w stosunku do których istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a interes w utrzymaniu pozwolenia na broń nie koliduje z interesem społecznym. Natomiast organy Policji nie tylko nie uprawdopodobniły zagrożenia, jakie mógłby stworzyć, ale także nie uwzględniły dowodów świadczących pozytywnie o nim, tj. pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania oraz prawidłowe przechowywanie broni. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wykazuje negatywną postawę wobec porządku publicznego. Ponadto organ Policji ograniczył się tylko do stwierdzenia, że obawa istnieje z samego faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego, wskazując, iż warunkiem koniecznym dla cofnięcia pozwolenia na broń nie jest ani związek między popełnieniem przestępstwa i użyciem do niego broni, ani udowodnienie, że osoba posiadająca broń faktycznie użyła czy użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012 r. zarzucił organowi, że ten absolutnie bezzasadnie i pochopnie zaliczył skarżącego do kategorii osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa, iż mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wskazał, że zarzuty organów wynikają z niedorzecznych pomówień dokonanych przez byłą konkubinę i jej rodziców. Podał, że sprawa o znęcanie i gwałt na konkubinie została umorzona. Wskazał również, że w aktach znajduje się opinia psychologiczna dotycząca J. R., która wskazuje na kompletną jej niewiarygodność w zakresie podawanych przez nią okoliczności dotyczących skarżącego, a w postępowaniu karnym o zakłócanie porządku publicznego, toczącym się przed Sądem Rejonowym w T. Wydział Zamiejscowy w P., został uniewinniony. Ponadto załączono szereg kserokopii odnośnie odznaczeń nadanych skarżącemu. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt 1943/11, oddalono skargę. W uzasadnieniu podano m.in., że na gruncie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy rozróżnić dwie sytuacje: taką, w której osoba jest skazana lub toczy się w stosunku do niej postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia jednego ze wskazanych rodzajów przestępstw oraz taką, gdy takie skazanie lub postępowanie nie ma miejsca, ale z jakichś innych powodów, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W rozpoznawanej natomiast sprawie podstawą cofnięcia pozwolenia na broń było uznanie przez organy, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i w ocenie Sądu, organ przeprowadził rozumowanie, w ramach którego zasadnie wskazał na ustalone przez siebie przesłanki prowadzące do przyjęcia, iż taka obawa wystąpiła, a ponadto, że jest ona obawą uzasadnioną. Sąd podkreślił, że fakt popełnienia i skazania skarżącego za przestępstwo z art. [...] k.k., jak również skazanie go za czyn z art. [...] k.w. daje podstawę do przyjęcia, że skarżący nie spełnia "najwyższych standardów zachowania", wymaganych od posiadacza broni. Fakt toczącego się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego i następnie skazania (nawet jeżeli wyroki te w chwili orzekania były nieprawomocne) zaprzecza nieskazitelnej postawie, jakiej organy Policji oczekują od osób, które uzyskały pozwolenie na broń. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1084/12, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt 1943/11 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podano m.in., że: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uznając, iż jego dyspozycja obejmuje dwie różne sytuacje stanowiące przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. W rzeczywistości zaś jest to jedna przesłanka w postaci istnienia uzasadnionej obawy, że posiadacz pozwolenia na broń może użyć tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Używając w dalszej części tego przepisu określenia: "w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw" ustawa (w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie) wskazała tylko przykładowo sytuacje, których zaistnienie może wskazywać na powstanie uzasadnionej obawy użycia broni w sposób opisany tym przepisem. Dokonując wykładni tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5) stwierdził, że osoba skazana prawomocnie za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.i a. jest z samego tego faktu uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z motywów tej uchwały wynika też, że w każdej innej sytuacji, niż prawomocne skazanie za wymienione przestępstwa, podstawą cofnięcia pozwolenia na broń może być prawidłowo dokonane, w oparciu o analizę całego zgromadzonego materiału dowodowego, ustalenie, iż w stosunku do tej osoby powstała uzasadniona obawa, iż może ona użyć broni niezgodnie z porządkiem czy bezpieczeństwem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w stosunku do skarżącego zaistniała taka obawa, ponieważ został on oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. [...] k.k. i wykroczenia z art. [...] k.w. a następnie nieprawomocnymi nakazami karnymi skazany za popełnienie zarzucanych mu czynów. Fakty oskarżenia M. K. za popełnienie wykroczenia (które nie jest przestępstwem) oraz za przestępstwo, które w systematyce kodeksu karnego nie zalicza się do czynów wymienionych w art. 15 § 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji a następnie wydanie w stosunku do niego nieprawomocnych nakazów karnych, które tracą moc po wniesieniu sprzeciwów, wymagały szczegółowego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności, mogących wpływać na ocenę, czy skarżącego można uznać za osobę, co do której istnieje realne niebezpieczeństwo, iż może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku i bezpieczeństwa publicznego. Należy bowiem w pełni zgodzić się z poglądami wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 9 marca 2012 r., II OSK 2506/10 (Lex nr 1219109), iż osoby podejrzewane o popełnienie przestępstwa nie są automatycznie traktowane jako zagrażające porządkowi lub bezpieczeństwu publicznemu. Wymogu tego nie dochowano zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i przed sądem I instancji. Mimo iż ocena skarżącego z punktu widzenia przesłanki z art. 15 § 1 pkt 6 u.b.i a. wymagała uwzględnienia wszystkich okoliczności – zarówno przemawiających na jego korzyść jak i przeciwko niemu – Sąd przyjął za udowodnione tylko zachowania i jego cechy osobowościowe, które wynikały z postawionych mu zarzutów w sprawach karnych. Pomijając przy tym fakt, iż nieprawomocne wyroki w trybie nakazowym utraciły moc przyjął za udowodnione wszystkie zarzuty, których autorką była konkubina skarżącego i jej rodzina. Wyszedł przy tym dalej niż organy administracyjne, gdyż w uzasadnieniu wyroku przesądził, że skarżący popełnił zarzucane mu czyny. Wyprowadził z tego w pełni nieuzasadniony wniosek, iż zbędne jest przeprowadzenie dowodów świadczących na korzyść skarżącego, skoro i tak nie mogłyby one mieć wpływu na wynik postępowania. O nietrafności dokonanych w sprawie ocen pośrednio świadczy fakt, że skarżący został prawomocnie uniewinniony od stawianych mu w postępowaniach karnych zarzutów. Świadczące o tym wyroki a także inne dowody przedłożone w postępowaniu sądowym świadczące o dobrej opinii skarżącego i bezpodstawnych w stosunku do niego zarzutach Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie pominął, jako nieznane organom rozpoznającym sprawę. Stanowiło to naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, zaś w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 m.in. pkt 6. Dokonując analizy art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy w kontekście rozpoznawanej sprawy należy rozstrzygnąć kwestię, czy nieprawomocne nakazy sądowe o popełnienie przestępstwa z art. [...] k.k. Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...] i o popełnienie wykroczenia z art. [...] k.w. Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...], co do których złożono sprzeciwy powoduje po stronie organu Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na posiadanie tej broni bez potrzeby przeprowadzania szczegółowego postępowania wyjaśniającego, czy też organ Policji jest zobowiązany do zebrania materiału dowodowego w sprawie w celu dokonania wszechstronnej oceny wystąpienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 5). Z uzasadnienia tej uchwały wynika, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Jednak przedstawiona wyżej analiza omawianej normy prawnej ograniczona została w powyższej uchwale do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ nie musi wobec tych osób przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Inaczej jednak przedstawia się sytuacja osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie określonych przestępstw. W ocenie Sądu, nie ma po pierwsze uzasadnienia prawnego zrównywanie osób skazanych prawomocnym wyrokiem Sądu za popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z osobami, wobec których postępowanie karne jest prowadzone, a wynik tego postępowania (nie tracąc z pola widzenia fundamentalnej zasady domniemania niewinności) jest niepewny. Po drugie należy zauważyć, co organ stracił z pola widzenia, że przestępstwo z art. [...] k.k. nie mieści się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, bowiem nie jest to przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Po trzecie wreszcie nakaz sądowy Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] dotyczy wykroczenia, a nie przestępstwa. Dodać też należy, że pierwszy z wymienionych powyżej wniosków został niejako zaakceptowany przez ustawodawcę, który w art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195), dokonał zmiany treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji rezygnując ze stosowania sankcji cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób, wobec których wszczęto postępowanie karne. Biorąc zatem pod uwagę konstytucyjną zasadę domniemania niewinności oraz proporcjonalności należy dojść do wniosku, iż w stosunku do osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, cofnięcie pozwolenia na broń możliwe jest jedynie w przypadku, gdy prowadzące postępowanie organy wykażą, że w stosunku do osób tych istnieje uzasadniona obawa, iż mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne, na zasadzie automatyzmu, cofanie pozwolenia na broń każdej osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a tym bardziej o popełnienie przestępstwa niemieszczącego się w powyższym katalogu, czy też o wykroczenie, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Co więcej, nakazowe wyroki utraciły swą moc w wyniku złożonych sprzeciwów. Cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie będzie natomiast możliwe w przypadku wykazania, że wobec niej istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzić należy, iż sam tylko fakt wszczęcia i prowadzenia postępowania przeciwko osobie o opisane powyżej czyny, a na czym organ oparł w zasadzie swoje rozstrzygnięcie, nie jest przesłanką wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na broń. Takie stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem judykatury (vide: np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 940/09, z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 318/09, z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2022/09, z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 847/09, z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 559/10). Zatem wobec braku wszechstronnej i wnikliwej analizy stanu przedmiotowej sprawy w kontekście przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, oraz biorąc pod uwagę fakt nieuwzględnienia przez organ dotychczasowej niekaralności skarżącego, pozytywnej opinii z miejsca zamieszkania oraz z koła łowieckiego i protokolarnie stwierdzonego właściwego sposobu przechowywania broni uznać należy, iż organy obu instancji naruszyły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na marginesie niejako już dodać należy, że skarżący został nieprawomocnie uniewinniony od przestępstwa z art. [...] k.k. i wykroczenia z art. [...]. k.w. Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organ wyda ewentualnie decyzję z uwzględnieniem poczynionej powyżej przez Sąd oceny prawnej, przy zachowaniu zasad postępowania administracyjnego według podanych wyżej reguł. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło