II SA/Wa 2109/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Szkoły Wyższej im. [...] z siedzibą w [...] na czynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania postanawia: odrzucić skargę. . W dniu 7 maja 2019 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynął wniosek Szkoły Wyższej im. [...] z siedzibą w [...], reprezentowanej przez M.C.– założyciela i kanclerza, o nadanie jej uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia o profilu praktycznym na kierunku "pedagogika". Pismem z dnia 30 maja 2019 r. Minister poinformował wnioskodawcę, że zgodnie z art. 205 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.), w okresie od 1 października 2018 r. do 30 kwietnia 2019 r. postępowania w sprawie nadania uprawnienia do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych, a w postępowaniach wszczętych w tym okresie nadaje się na podstawie przepisów dotychczasowych. Minister poinformował również o treści art. 61 § 3 K.p.a., zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, w związku z czym postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 7 maja 2019 r. Minister poinformował także o konieczności dostosowania wniosku do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. poz. 1961 ze zm.). Nadto w piśmie z dnia 30 maja 2019 r. Minister zwrócił uwagę, że wniosek został złożony przez osobę nieuprawnioną, zgodnie bowiem z art. 23 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, reprezentowanie uczelni należy do zadań rektora, według zaś § 10 ust. 1 rozporządzenia wniosek o pozwolenie na utworzenie studiów podpisuje rektor podpisem zaufanym w postaci elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą. W związku z powyższym Minister, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., w piśmie z dnia 30 maja 2019 r., wezwał wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 21 dni, braków formalnych wniosku oraz poinformował, że w przypadku nieuzupełnienia wniosku we wskazanym terminie, zostanie on pozostawiony bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 5 lipca 2019 r. wpłynęło do Ministerstwa pismo M. C., założyciela i kanclerza uczelni. Do pisma dołączono pełnomocnictwo z dnia 10 listopada 2017 r. podpisane przez ówczesnego rektora Szkoły Wyższej im. [...] z siedzibą w [...], upoważniające M.C. do występowania w imieniu i na rzecz uczelni. W piśmie podniesiono, że wniosek został wysłany listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 30 kwietnia 2019 r., a więc zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin został dochowany. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. zawiadomił, że wniosek Szkoły Wyższej im. [...] z siedzibą w [...] z dnia 30 kwietnia 2019 r. o nadanie jej uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia o profilu praktycznym na kierunku "pedagogika" pozostawia się bez rozpoznania. Pismem z dnia 27 sierpnia 2019 r. Szkoła Wyższa im. [...] z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pozostawienie bez rozpoznania jej wniosku z dnia 30 kwietnia 2019 r. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302) - dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Mając na uwadze powołane przepisy, stwierdzić należy, że zaskarżona czynność nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, powołanych do kontroli określonej działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Obowiązujące przepisy prawa procesowego nie przewidują określonej formy dla pozostawienia podania bez rozpoznania. W literaturze przedmiotu, co znalazło swój wyraz także w orzecznictwie sądowym, upowszechnił się pogląd, poparty już jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych, że jest to czynność materialno-techniczna, o której organ ma jedynie zawiadomić wnioskodawcę (vide: m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r. sygn. akt III ZP 11/00, publ. OSNIAPiUS z 2000 r., nr 19, poz. 702, postanowienie NSA z dnia 3 września 1992 r. sygn. akt III SA 1407/92; wyrok NSA z dnia 10 lipca 1998 r. sygn. akt I SA 1107/96; postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 74/17 - dostępne CBOSA). Sąd podziela powyższe stanowisko, że pozostawienie podania bez rozpoznania nie rozstrzyga o istocie sprawy, ani nie kończy sprawy w inny sposób. W konsekwencji, skoro pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji lub postanowienia, to na tego rodzaju czynność materialno-techniczną nie można wnieść środka zaskarżenia. Zaskarżone pismo nie stanowi bowiem ani decyzji administracyjnej, ani nie jest jednym z postanowień określonych w art. 3 § 2 pkt 2-3 P.p.s.a. Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 do 7 P.p.s.a. Jak wskazano powyżej, pozostawienie pisma bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o podjęciu której należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie. Nie jest to jednakże czynność, o której mowa w art. 3 § 1 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ nie kreuje żadnego obowiązku ani nie przydaje skarżącemu żadnych praw. Stanowi wyłącznie informację o braku możliwości merytorycznego rozpoznania podania z uwagi na nieuzupełnienie jego braków. Powyższe potwierdza również uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, w której przesądzono, że nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ nie jest spełnione kryterium, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie wskazano, że na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Jeżeli bowiem w przekonaniu strony niezasadnie wzywano o uzupełnienie wniosku i bezpodstawnie pozostawiono podanie bez rozpoznania, to wówczas może złożyć skargę na bezczynność organu. Wobec powyższego, uznać należy, że sprawa objęta wniesioną w niniejszej sprawie skargą nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a więc zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. - orzekł, jak w postanowieniu.