II SA/Wa 211/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Wojciech Wiktorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] marca 2003r. znak: [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 1 października 2002 r. A.K., nauczycielka w Gimnazjum w S., złożyła do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wniosek o zwolnienie z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadanie stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 18, poz. 239 ze zm.). Decyzją z dnia [...] marca 2003 r., po zasięgnięciu opinii Pomorskiego Kuratora Oświaty, Minister Edukacji Narodowej i Sportu odmówił wnioskodawczyni nadania stopnia nauczyciela mianowanego z powodu niespełnienia w dniu 5 kwietnia 2000 r. warunków, o których mowa w art. 7a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., tj. braku wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela nauczania początkowego oraz braku wymaganego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2003 r. A.K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym podniesiono, iż organ błędnie ustalił brak kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela nauczania początkowego. Wnioskodawczyni wskazała, iż legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej z dnia [...] maja 1996 r., a zatem posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela nauczania początkowego. Kierunek ukończonych studiów został, zdaniem wnioskodawczyni, uznany przez dyrektora Szkoły Podstawowej w P. za zbliżony do nauczanego w tej szkole przedmiotu. Uznanie to nastąpiło w chwili podpisania z wnioskodawczynią umowy o pracę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] stycznia 2004 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu wnioskodawczyni nie spełniała w dniu 5 kwietnia 2000 r. warunków wymaganych do zatrudnienia na podstawie mianowania, określonych w art. 10 ust. 2 pkt 5 i pkt 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w tym dniu. Organ podkreślił, iż w dokumentacji sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego ustalenie dyrektora szkoły, że kierunek studiów ukończonych przez wnioskodawczynię jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć. Umowa o pracę jest jedynie dokumentem potwierdzającym zawarcie stosunku pracy i nie może być rozumiana jako ustalenie ukończonego kierunku studiów wyższych za zbliżony z prowadzonymi zajęciami z nauczania początkowego. Minister Edukacji Narodowej i Sportu wskazał nadto, iż wnioskodawczyni bezpośrednio przed mianowaniem nie posiadała wymaganego, nieprzerwanego 3-letniego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, bowiem w okresie od 1 września 1999 r. do 5 kwietnia 2000 r. wykonywała pracę pedagogiczną niezgodnie z kwalifikacjami. Skargę na decyzję tę wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.K.. W skardze tej zarzucono, iż organ błędnie przyjął brak kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela nauczania początkowego oraz brak okresu pracy wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. Skarżąca podniosła, iż przez sam fakt powierzenia jej w umowie o pracę, zawartej w dniu [...] sierpnia 1999 r. ze Szkołą Podstawową w P., obowiązków nauczyciela nauczania początkowego nastąpiło ustalenie przez dyrektora szkoły, że ukończony przez skarżącą kierunek studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżąca spełniała warunki do zwolnienia jej z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, na wniosek nauczyciela złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2002 r., po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego zatrudnionemu w szkole nauczycielowi, który w dniu 5 kwietnia 2000 r. był zatrudniony w szkole w wymiarze nie niższym niż - obowiązkowego wymiaru zajęć oraz spełniał obowiązujące w tym dniu warunki wymagane do zatrudnienia na podstawie mianowania, z wyjątkiem warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy - Karta Nauczyciela. Z przepisu tego wynika, iż Minister Edukacji Narodowej i Sportu może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego tylko takiemu nauczycielowi, który spełnia warunki określone w powołanym wyżej art. 10 ust. 2 pkt 1-5 i 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. W świetle art. 10 ust. 2 pkt 1-5 i 7 Karty Nauczyciela w ówczesnym brzmieniu, stosunek pracy z nauczycielem był nawiązywany na podstawie mianowania, jeżeli nauczyciel spełniał następujące warunki: 1) posiadał obywatelstwo polskie, 2) posiadał pełną zdolność do czynności prawnych, 3) korzystał z praw publicznych, 4) nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie, 5) posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, 6) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą. W myśl § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, m.in. w szkołach podstawowych, posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. Przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z ich zakresu. Ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, dokonuje dyrektor szkoły (§ 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r.). W toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej winny, jak stanowi przepis art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, są też obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), spoczywa nadto na nich obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ naruszył przywołane reguły w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Minister Edukacji Narodowej i Sportu w toku postępowania administracyjnego ograniczył się do zbadania, iż brak jest dokumentu potwierdzającego ustalenie dyrektora Szkoły Podstawowej w P. czy kierunek studiów ukończonych przez skarżącą jest zbliżony z prowadzonymi przez nią w tej szkole zajęciami z nauczania początkowego. Jak wynika z art. 7 i 77 k.p.a. organ prowadzący sprawę winien z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, postępowanie dowodowe oparte jest bowiem na zasadzie oficjalności. Skoro zatem pod rządami cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. nie dokonano wzmiankowanego ustalenia, to organ prowadzący postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego, na podstawie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., winien w toku tego postępowania samodzielnie dokonać takiego ustalenia. Dokonanie przedmiotowego ustalenia jest bowiem niezbędne do oceny przesłanek, o których mowa w przepisie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. w związku z art. 10 ust. 2 pkt 5 i pkt 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.