II SA/Wa 2113/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Iwona Dąbrowska, Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Rektora P. z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Rektor [...] reprezentowany przez Prorektora ds. Studiów decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. wydaną na podstawie art. 66 ust. 1, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] maja 2011 r. o skreśleniu M. O. z listy studentów. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. M. O. w trakcie studiów był czterokrotnie skreślony z listy studentów. Po każdym kolejnym skreśleniu był on wznawiany na studia. Ostatnie wznowienie nastąpiło na V semestr studiów w trybie niestacjonarnym na rok akademicki 2007/2008 na podstawie decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2007 r., skutkiem czego skarżący był zobowiązany do uregulowania opłat za powtarzane przedmioty. Niemniej opłat tych nie wniósł kwestionując wielokrotnie ich zasadność i kwoty naliczone z tytułu przedmiotów warunkowych, jak również tryb studiów, na który został wznowiony. Dodatkowo odmówił podpisania umowy z Uczelnią o odpłatności za studia. W konsekwencji, w dokumentacji skarżącego widniał brak wpłat za powtarzane przedmioty w roku akademickim 2007/2008 w łącznej wysokości 1.200 zł, na którą składały się: kwota [...] zł za powtarzanie przedmiotu w semestrze V: [...] III; kwota [...] zł za powtarzane przedmioty w semestrze VI: [...] IV, [...] ; oraz kwota [...] zł za przedmiot [...]. Kwoty te związane były ze wznowieniem skarżącego na studia w ogóle i obejmowały należności za powtarzane przez niego przedmioty. Mając powyższe na uwadze Dziekan Wydziału [...] w dniu [...] maja 2011 r. wydał decyzję nr [...] o skreśleniu M. O. z listy studentów. Organ wskazał, że powodem wydania niniejszej decyzji, obok zaległości w opłatach, było niezaliczenie przedmiotów objętych programem studiów. Wyjaśnił, że w związku ze wznowieniem skarżącego na semestr V w roku akademickim 2007/2008, na podstawie obowiązującego programu studiów, przyjętego uchwałą Rady Wydziału [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., z uzupełnieniami z dnia [...] stycznia,[...] lipca 2007 r., Prodziekan ds. dydaktyki w dniu [...] listopada 2007 r. wyznaczył skarżącemu następujące przedmioty do zaliczenia w ramach różnic programowych: [...]. Przedmiotowy wykaz przedmiotów do zaliczenia został przez skarżącego zaakceptowany, co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem na wykazie przedmiotów do zaliczenia w dniu [...] listopada 2007 r. Z kolei z dokumentacji toku studiów wynika, iż skarżący nie zaliczył wyżej wskazanych przedmiotów. Dodatkowo w międzyczasie zmienił się program studiów i w związku z tym niektóre przedmioty i ich treść też się zmieniły, dotyczy to np. przedmiotu [...] - przedmiot przed zmianą nosił nazwę [...], ale po zmianie programu doszedł cały komponent związany z [...] i właśnie ten przedmiot został wyznaczony skarżącemu do zaliczenia przez ówczesnego Prodziekana. W odwołaniu od powyższej decyzji M. O. zarzucił jej błędne ustalenia faktyczne i wadliwe zastosowanie prawa. W decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Prorektor ds. Studenckich [...] działający w sprawie z upoważnienia Rektora [...], na podstawie "Pełnomocnictwa" z dnia [...] września 2008 r., stwierdził, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu, a zarzuty strony są bezzasadne. Organ podkreślił, że wbrew odczuciom strony została ona wznowiona na studia w trybie niestacjonarnym o charakterze odpłatnym. Dlatego też niezawarcie umowy z uczelnią o warunkach odpłatności za studia, nieuiszczanie opłat za studia i wykazane zaległości w zaliczeniu przedmiotów stały się powodem skreślenia go z listy studentów. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił jej w szczególności oparcie na nieprawdziwym stanie faktycznym ustalonym co najmniej z pominięciem istotnych dowodów wskazujących że wznowiono go na studia stacjonarne, nie zaproponowano umowy dotyczącej opłat, a uiszczone przez niego dobrowolnie i zaliczkowo zignorowano oraz wydanie w postępowaniu prowadzonym z naruszeniem zasad zaufania, informowania, rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Wniósł o uchylenie decyzji Rektora i poprzedzającej ją decyzji Dziekana o skreśleniu z listy studentów. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga M. O. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 190 ust 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Stosownie zaś do art. 207 ust 1 cytowanej ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Z powyżej cytowanych przepisów ustawy wynika, że decyzja o skreśleniu z listy studentów ma charakter decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kpa, zatem winna ona zawierać elementy wskazane w art. 107 kpa, w tym również uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wymóg ten pozostaje aktualny zwłaszcza w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym. Określenie w art. 190 ust 2 cytowanej ustawy "może skreślić studenta z listy studentów" wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma właśnie taki charakter. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że decyzja uznaniowa nie jest decyzją dowolną. Co prawda ustawodawca pozostawia kierownikowi podstawowej jednostki organizacyjnej decyzję o możliwości skreślenia studenta z listy studentów, jednocześnie jednak wskazuje w jakich przypadkach decyzja ta może być podjęta, tj. w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce; nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. W rozpoznawanej sprawie organ wskazał, że M. O. wypełnił wszystkie trzy przesłanki – stwierdzono u niego brak postępów w nauce, nie uzyskał zaliczenia w określonym terminie oraz nie wniósł opłat związanych z odbywaniem studiów. W ocenie Sądu, stanowisko to organ uzasadnił wyczerpująco, przywołując konkretne ustalenia faktyczne i prawne. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, że został on wznowiony na studia stacjonarne (bezpłatne), a w związku z tym nie ma on zaległości finansowych w stosunku do Uczelni. Bez względu bowiem na przekonanie skarżącego, należy podkreślić, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2007 r. o wznowieniu skarżącego na semestr V studiów w trybie niestacjonarnym o charakterze odpłatnym. W ocenie Sądu skarżący niezasadnie wywodzi, że nie wiedział o powyższym fakcie, skoro w piśmie z dnia [...] listopada 2007 r. skierowanym do Dziekana Wydziału [...] wskazuje, że o tym, iż "jest na takich właśnie studiach dowiedział się przypadkowo w zeszłym tygodniu, próbując wyjaśnić zaległe płatności" (pismo w aktach administracyjnych). Natomiast sama kwestia doręczenia powyższej decyzji, czy też zarzuty skarżącego dotyczące jej prawidłowości winny być ocenione w odrębnym postępowaniu. Jednak ani z przedstawionych akt administracyjnych, ani ze skargi nie wynika, by skarżący podejmował kroki zmierzające do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego mającego na celu zbadanie prawidłowości tej decyzji. Zatem decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i była ona podstawą do naliczania opłat za studia. Skoro skarżący opłat tych nie uiścił, to organ słusznie uznał, że ziściła się przesłanka z art. 190 ust 2 pkt 3 cytowanej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Niezasadne jest również twierdzenie, że organ nie uwzględnił wniesionej przez skarżącego dobrowolnej opłaty w kwocie [...] zł. Organ kwotę tę uwzględnił, jednak nie stanowiła ona całości zaległej opłaty, dlatego też aktualne pozostaje twierdzenie organu, że skarżący nie wniósł całości stosownych opłat. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skarżącego należy wskazać, ze również one są bezzasadne. Bezspornym jest bowiem, że skarżący nie zaliczył przedmiotów wyznaczonych przez Prodziekana ds. dydaktyki w dniu [...] listopada 2007 r., a zaakceptowanych przez skarżącego w dniu [...] listopada 2007 r. Ziściły się zatem przesłanki z art. 190 ust 2 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, że wynikało to głównie z bezpodstawnego niedopuszczenia go do zajęć, zaliczeń i egzaminów oraz odmowy wydania indeksu. Należy bowiem podkreślić, że owe działania wskazane przez skarżącego, były skutkiem nieuiszczania przez niego stosownych opłat w wyznaczonym terminie. Konsekwencją nieuiszczania opłat było też nieumieszczenie nazwiska skarżącego na protokołach zaliczeń. Zatem nieuzasadnione są twierdzenia skarżącego sugerujące, że utrudniono mu zaliczenie wyznaczonych przedmiotów. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 189 ust 1 cytowanej ustawy student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Natomiast z Regulaminu studiów w [...] stanowiącego załącznik do obwieszczenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] września 2009 r. wyraźnie wynika, że student ma obowiązek zastosowania się do przepisów i zarządzeń obowiązujących na uczelni, w tym również przepisów dotyczących wysokości opłat ponoszonych za powtarzanie przedmiotów w związku ze wznowieniem. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego przewlekłego prowadzenia przez organy postępowania w sprawie należy stwierdzić, że fakt ten nie miał wpływu na prawidłowość podjętych decyzji. Natomiast skarżącemu przysługiwała wówczas skarga na bezczynność organu. Z uprawnienia tego skarżący jednak nie skorzystał. Reasumując, w ocenie Sądu zarówno decyzja organu I, jak i organu II instancji zostały wydane w oparciu o prawidłowo zgromadzony i oceniony stan faktyczny w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.