II SA/Wa 2116/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski, Protokolant ref. staż. Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwolnienia lokalu mieszkalnego oraz zapłaty odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej zapłaty odszkodowania 2. w pozostałej części oddala skargę 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w pkt 1 Lokal mieszkalny nr [...] przy ulicy [...] w W. o powierzchni 20,85 m2 został przydzielony A. S. jako żołnierzowi zawodowemu na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] listopada 1990 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] o zwolnieniu lokalu mieszkalnego, działając na podstawie art. 42 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 3 i 6 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), nakazał A. S. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nim zamieszkującymi zwolnić powyższy lokal oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu mieszkalnego wynikającego z obowiązku zwolnienia tego lokalu w terminie 30 dni, za każdy za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu podał, że A. S. pełnił zawodową służbę wojskową w okresie od dnia [...] września 1987 r. do dnia [...] sierpnia 2000 r. Rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2000 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, nie posiada prawa do emerytury wojskowej ani do wojskowej renty inwalidzkiej. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 3 ustawy, żołnierz zawodowy służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązane przekazać do dyspozycji Agencji kwaterę, jeżeli żołnierz zawodowy został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej z innych przyczyn, niż określone w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy, a w myśl art. 42 ust. 1 ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 41, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o zwolnieniu lokalu. Natomiast w myśl art. 41 ust. 6 ustawy, skarżący zamieszkuje lokal bez tytułu prawnego i jest obowiązany do uiszczenie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] marca 2011 r. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że A. S. mieszka w lokalu sam. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. organ wezwał ww. do dobrowolnego zwolnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W., w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na wezwanie zainteresowany pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformował, że nie zamierza dobrowolnie zwolnić przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W odwołaniu od decyzji, wniósł o jej uchylenie i przyznanie prawa do zamieszkiwania w lokalu nr [...], położonym w W. przy ulicy [...]. Wskazał, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji osobistej i zdrowotnej. Jego córka cierpi na [...], jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołał się na argumenty zawarte już w decyzji organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2010 r. Nr 28, poz. 143 ), która przepisem art. 1 pkt 37 zmieniła dotychczasowy przepis art. 41 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a przepisem art. 1 pkt 39 uchyliła dotychczasowy przepis art. 42 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym art. 41 i 42 w brzmieniu sprzed wskazanej nowelizacji. Organ wyjaśnił również, że [...] A. S. nie spełnia przesłanek określonych w art. 45 ust. 3 ustawy który wyłącza zastosowanie przymusowego wykwaterowania, bowiem z zaświadczenia o stanie zdrowia nie wynika, aby należał do kręgu osób wymienionych w art. 45 ust. 3 pkt 3 i 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 45 ust. 3 pkt 3 i 4, art. 42 ust. 1 w zw z art. 41 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, art. 7, 9 i 77 kpa. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że spełnia przesłanki z art. 45 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy, a zatem wydana decyzja jest bezprawna. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale jedynie w części dotyczącej zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] marca 2011 r. W dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 37 zmieniła dotychczasowy przepis art. 41 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.), a przepisem art. 1 pkt 39 uchyliła dotychczasowy przepis art. 42 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsza sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym art. 41 i 42 w brzmieniu sprzed wskazanej nowelizacji. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierz służby stałej i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązane przekazać do dyspozycji Agencji kwaterę, jeżeli żołnierz został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej z innych przyczyn niż określone w art. 47 ust. 1 pkt 2 i nie nabył uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej lub zmarł przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej. W rozpoznawanej natomiast sprawie bezspornym jest, że skarżący A. S. w dniu [...] sierpnia 2000 r. został zwolniony z zawodowej służby i nie uzyskał jeszcze prawa do emerytury wojskowej z powodu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. W tej sytuacji zatem, to na nim spoczywał obowiązek przekazania kwatery stałej nr [...] położonej w W. przy ulicy [...] po zwolnieniu ze służby. Skoro tego nie uczynił, to organ miał prawo wezwać skarżącego do opuszczenia lokalu. Wynika to z treści art. 41 ust. 6 ustawy, w myśl którego w przypadku nieopuszczenia lokalu mieszkalnego przez osoby, o których mowa w ust. 1-5, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia tym osobom wezwania wydanego przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji do opuszczenia lokalu mieszkalnego, Agencji przysługuje, oprócz opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, odszkodowanie w wysokości 200 % wartości opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc. W niniejsze sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wystosował takie wezwanie, według wskazań zawartych w art. 41 ust. 1 ustawy, do A. S. Po doręczeniu wezwania skarżący oświadczył, że dobrowolnie nie opuści lokalu. W ocenie Sądu, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które wykazało, że A. S. nie spełnia przesłanek określonych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który stanowi, że przymusowego wykwaterowania (art. 45 ust. 1 i 2 ustawy) nie stosuje się do kobiet w ciąży, małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałego, obłożnie chorego – osoby, która dysponuje dokumentami urzędowymi lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, w szczególności nie jest zdolny podjęcia pracy, wydanym nie wcześniej niż 1 miesiąc przed wykonaniem przymusowego wykwaterowania oraz emeryta i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Stąd też uznać należy, że decyzja w części dotyczącej opuszczenia spornego lokalu, została wydana zgodnie z prawem. Natomiast w części dotyczącej zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia 1 marca 2011 r., nie narusza ona również – co do zasady – prawa. Jednakże należało ją uchylić i w ten sposób zgodzić się ze skarżącym, bowiem organ nie zastosował się w niej do treści art. 37a ust. 2, który ma w niniejszej sprawie zastosowanie stosownie do brzmienia art. 41 ust. 8 ustawy. Otóż zgodnie z tym pierwszym przepisem, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Skoro zatem zarówno w zaskarżanej, jak i w poprzedzającej ją decyzji nie określono konkretnej wysokości kwoty należnych opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich i kwoty odszkodowania, ograniczając się jedynie do ogólnikowego określenia o takim obowiązku, to w ten sposób naruszono przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wynika, że decyzja dyrektora oddziału regionalnego WAM, o jakiej mowa w art. 42 ust. 1 omawianej ustawy, winna orzekać o zwolnieniu lokalu oraz o wysokości należnych opłat i odszkodowań, a zatem pominięcie przez organ wyraźnej dyspozycji przepisu art. 37a ustawy przy wydawaniu decyzji jest naruszeniem prawa materialnego skutkującym koniecznością uchylenia decyzji obu instancji w części dotyczącej opłat i odszkodowania. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 543/08. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 152 i 132, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.