II SA/Wa 2117/05

WyrokWSA w Warszawie2006-01-17

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Janusz Walawski, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Służby Celnej do pełnienia służby w innej miejscowości, uzasadnione ważnymi względami służbowymi, może być uznane za dowolne, jeśli skarżąca sprawuje opiekę nad mężem-inwalidą?
Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza celnego do innej miejscowości z ważnych względów służbowych ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola takiej decyzji jest ograniczona do badania jej na cechy dowolności. W niniejszej sprawie ważnymi względami służbowymi były zmiany strukturalne i etatowe w izbach celnych. Zarzut sprawowania opieki nad mężem-inwalidą nie mógł być uwzględniony, ponieważ przedstawione zaświadczenie wskazywało jedynie na okresową potrzebę opieki, a nie stałą, wymaganą przez protokół uzgodnień.
Stan faktyczny
Skarżąca, funkcjonariuszka Służby Celnej, została przeniesiona do pełnienia służby w innej miejscowości z dniem 1 października 2005 r. decyzją Szefa Służby Celnej z uwagi na likwidację Urzędu Celnego, w którym pełniła służbę, oraz konieczność zwiększenia obsady w izbach celnych na granicy północnej i wschodniej. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Służby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie Konstytucji RP, postanowień protokołu uzgodnień w sprawie alokacji kadr oraz przepisów proceduralnych, w tym zasadę równego traktowania i opiekę nad mężem-inwalidą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Asesorzy WSA Janusz Walawski, WSA, Jarosław Trelka, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia do pełnienia służby w innej miejscowości oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Szef Służby Celnej, na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) z dniem 1 października 2005 r. przeniósł p. S. M. z Izby Celnej w [...]. do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...]., na takie samo stanowisko służbowe. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] sierpnia 2005 r. uległ likwidacji Urząd Celny w [...]., w którym p. S. M. pełniła służbę. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej zaistniała konieczność zwiększenia obsady w izbach celnych obejmujących swoją właściwością miejscową granicę północną i wschodnią oraz w niektórych izbach wewnątrz kraju. Jednocześnie dalszego zmniejszenia obsady etatowej wymagają izby celne położone na granicy zachodniej i południowej, w tym także, o co najmniej 200 etatów, Izba Celna w [...]. Powyższe spowodowało, że z uwagi na konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zewnętrznej granicy Unii Europejskiej, w pierwszej kolejności zachodzi potrzeba przeniesienia funkcjonariuszy do izb usytuowanych na tej granicy. Szef Służby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z powołanym wcześniej art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu lub innej miejscowości. Dlatego, wobec ważnych względów służbowych należało przenieść p. S. M. do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...]. Po rozpoznaniu wniosku ww. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] września 2005 r., na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podał, że p. S. M. została umieszczona na liście osób przewidzianych do alokacji, a lista była zaakceptowana przez związki zawodowe. Skarżąca nie podlegała wyłączeniu od przeniesienia na podstawie art. 19 ustawy o Służbie Celnej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi p. S. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: ─ naruszenie art. 2, 32 ust. 1, 47, 71 ust. 1 Konstytucji RP, ─ postanowień pkt. II ust. 2 oraz pkt. II ust. 4 protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartego 30 września 2003 r. pomiędzy pełnomocnikiem Ministra Finansów do spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej. ─ naruszenie przepisów proceduralnych – art. 7, 8, 10 § 1, 77 § 1, 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącej, sposób przygotowania list alokacyjnych rażąco naruszał konstytucyjną zasadę równego traktowania funkcjonariuszy celnych, a także zlekceważono zasady uzgodnione w protokole z 30 września 2003 r. W oparciu o wcześniej wymienione kryteria, alokacji podlegają osoby wymienione w pkt. II ust. 4 protokołu. Skarżąca ponownie podniosła, że sprawuje opiekę nad mężem – inwalidą [...] grupy i dlatego jest wyłączona z alokacji na podstawie pkt. II ust. 2 protokołu uzgodnień. Nadto, w opinii skarżącej, w sprawie naruszono zasady kpa, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Powołując się na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Podstawę materialnoprawną przeniesienia służbowego skarżącej stanowił przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, przewidujący możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego z ważnych względów służbowych do innej miejscowości. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można przenieść" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Do oceny Szefa Służby Celnej należało zatem podjęcie decyzji o przeniesieniu służbowym skarżącej do innej miejscowości lub pozostawienie jej na dotychczasowym stanowisku. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Z treści art. 18 ust. 2 ustawy wynika również, że musi być spełniona przesłanka umożliwiająca przeniesienie funkcjonariusza do innej miejscowości, a mianowicie muszą przemawiać za tym "ważne względy służbowe". W rozpatrywanej sprawie tymi ważnymi względami były zmiany strukturalne i etatowe w izbach celnych. Niewątpliwie ta zasadnicza przesłanka została w niniejszej sprawie spełniona. Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie jest władny kwestionować tego rodzaju zmian pod względem ich zasadności i celowości, jak również ingerować w prowadzoną przez Szefa Służby Celnej politykę kadrową związaną z efektywnym przeprowadzaniem kontroli celnej. Skoro przeniesienie służbowe skarżącej wynikało z rzeczywistego zmniejszenia stanu etatowego w jednostce, w której pełniła ona służbę celną, to była podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Na ocenę tę nie wpływa podnoszony przez skarżącą zarzut sprawowania przez skarżącą opieki nad mężem, co jej zdaniem, uniemożliwia jej przeniesienie na podstawie pkt. II ust. 2 uzgodnień poczynionych protokołem z dnia 30 września 2003 r. W myśl powołanego uzgodnienia, z procesu alokacji kadr wyłączeni są opiekunowie sprawujący, na podstawie odrębnych przepisów, udokumentowaną stałą opiekę nad inwalidami, osobami niepełnosprawnymi, itp. Z zaświadczenia Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S., które zostało złożone prze skarżącą na potwierdzenie, iż mąż skarżącej wymaga jej opieki, wynika, że C. M. tylko okresowo wymaga opieki ze strony żony. Powyższe zaświadczenie zostało sporządzone już po wydaniu zaskarżonej decyzji, a w sprawie brak jest innego wymaganego prawem dowodu dokumentującego konieczność sprawowania przez skarżącą stałej opieki nad mężem. Nietrafny jest również zarzut naruszenia pkt. II ust. 4 protokołu z dnia 30 września 2003 r. Zgodnie z przyjętą w nim regułą, z procesu alokacji wyłączone są także osoby o stażu służby w administracji celnej powyżej 20 lat lub wieku powyżej 50 lat, z zastrzeżeniem pkt. III ust. 9. W myśl tego ostatniego uzgodnienia, w przypadku niewystarczającej liczby osób wyłonionych do procesu alokacji w oparciu o wcześniej wymienione kryteria alokacji podlegają osoby wymienione w pkt. II ust. 4 protokołu. W ocenie Sądu, nie zostały też naruszone powoływane w skardze przepisy Konstytucji RP. Skarżąca, nawiązując stosunek służbowy, podjęła się realizacji obowiązków, które niejednokrotnie mogą być trudne do pogodzenia z życiem osobistym. Spośród tych powinności wymienić można choćby daleko posuniętą dyspozycyjność, czy ustanowione wobec funkcjonariuszy celnych liczne zakazy. Świadome przyjęcie na siebie pewnych ograniczeń związanych ze statusem funkcjonariusza, nie może być poczytane w sytuacji, gdy dochodzi do ich realizacji, za naruszające zasady konstytucyjne równego traktowania obywateli, czy prawa do ochrony życia rodzinnego. Również zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organ przy załatwianiu sprawy zasad procedury administracyjnej są nieuzasadnione. Wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja dostatecznie wyjaśnia powody rozstrzygnięcia, wskazując przy tym w sposób prawidłowy przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Z przytoczonych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło