II SA/Wa 2118/09

POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym skargi R. W. na decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych postanawia odrzucić skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r. Głównym zarzutem skargi R. W. uczynił błędne, jego zdaniem, pouczenie o możliwości wniesienia od decyzji odwołania do Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych, jednakże sprawa ustalenia właściwego sądu została rozpoznana w odrębnym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2009 r., iż skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne rozpoznają sprawy sądowoadministracyjne, czyli sprawy z zakresu kontroli działalności administracyjnej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne. Zatem rozpatrywanie sprawy należy zacząć od ustalenia czy skarga na decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych podlega rozpatrzeniu przez sąd administracyjny. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 31 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) w zw. z art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa. Zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 i 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny. Od decyzji tej przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast przepis art. 32 ust. 2 powołanej ostatnio ustawy stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach kpa. Jednakże możliwość zmiany, uchylenia bądź unieważnienia decyzji ostatecznych przez wojskowy organ emerytalny nie przenosi właściwości sądu z powszechnego na administracyjny, ponieważ decyzje takie nadal pozostają rozstrzygnięciami z zakresu ubezpieczeń społecznych i podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd powszechny. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – zwanej dalej kpc, Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości sądów szczególnych lub innych organów (art. 2 kpc). Natomiast sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych oraz emerytur i rent (art. 476 § 2 kpc), zaś organami rentowymi są także wojskowe organy emerytalne (art. 476 § 4 pkt 3 kpc) w zw. z art. 31 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Wobec powyższego stwierdzić należy, że ogólną zasadą jest podleganie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych sądom powszechnym. Natomiast organy emerytalne wydają decyzje z zakresu ubezpieczeń społecznych na podstawie przepisów prawa materialnego, a w ograniczonym zakresie upoważnione i zobowiązane są do stosowania również przepisów procedury administracyjnej, przy czym nie zmienia to charakteru sprawy z cywilnego na administracyjny. Odmienna interpretacja doprowadziłaby bowiem do poddania jednego stosunku prawnego dwóm odmiennym reżimom prawnym: cywilnemu oraz administracyjnemu. Dodać należy, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, od której nie zostało wniesione odwołanie do sądu powszechnego, to nic innego jak wydanie nowego rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej tego samego stosunku prawnego. Również rozstrzygnięcie w przedmiocie unieważnienia decyzji ostatecznej (stwierdzenia jej nieważności) dotyczy faktycznie prawa do zaopatrzenia emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego. Przyczyną unieważnienia decyzji (stwierdzenia jej nieważności) może być między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), a wówczas przedmiotem oceny jest samo prawo zainteresowanego do zaopatrzenia emerytalnego oraz wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia. Wyjaśnić również należy, że podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07 (orzeczenie dostępne w Internecie). W przypadku wniesienia skargi w sprawie nienależącej do właściwości sadu administracyjnego, skarga podlega obligatoryjnemu odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 ppsa). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.