II SA/Wa 2119/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel pracujący w szkole specjalnej, który nie posiada udokumentowanych kwalifikacji w zakresie pedagogiki specjalnej odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów, może uzyskać stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Nauczyciel pracujący w szkole specjalnej musi posiadać udokumentowane kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej, odpowiednie do niepełnosprawności uczniów, zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela i rozporządzeń wykonawczych. Samo wieloletnie doświadczenie zawodowe nie jest wystarczającą podstawą do nadania awansu w przypadku braku wymaganych kwalifikacji formalnych.Stan faktyczny
E. H., nauczycielka pracująca w szkole specjalnej, złożyła wniosek o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Prezydent odmówił nadania stopnia, wskazując na brak dokumentów potwierdzających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej. Kurator Oświaty utrzymał decyzję w mocy. Nauczycielka wniosła skargę do WSA, argumentując, że decyzje są krzywdzące i formalne, a powinny uwzględniać całokształt sytuacji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Joanna Kube, Janusz Walawski, Asesor WSA, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego - oddala skargę –
Prezydent W., na podstawie art. 9b ust. 6 w zw. z art. 91d pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm. ) oraz art. 104 § 1 kpa wydał w dniu [...] stycznia 2005 r. decyzję nr [...], którą odmówił E. H. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825), stopień nauczyciela mianowanego otrzymują nauczyciele, którzy przedstawią dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji zawodowych lub poświadczone kopie tych dokumentów. Wnioskodawczyni takich dokumentów nie przedstawiła, a w szczególności do wniosku nie dołączyła dokumentu potwierdzającego kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. H. podniosła, że sprawa powinna zostać rozpatrzona, przy uwzględnieniu "całości zaistniałej sytuacji, a nie tylko w kontekście przepisów, które zostały użyte w sposób restrykcyjny, a więc niezgodnie z duchem prawa".
[...] Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm. ), w dniu [...] marca 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ w uzasadnieniu podał m.in., że E. H. posiada wykształcenie wyższe magisterskie (magister inżynier – elektryk z przygotowaniem pedagogicznym). Ukończyła ona również studia podyplomowe w zakresie fizyki z astronomią. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288), kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotu w szkole specjalnej z niepełnosprawnymi innymi niż upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i znacznym, powinna posiadać przygotowanie do nauczania przedmiotu oraz przygotowanie w zakresie pedagogiki specjalnej odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów. M. nr [...], w którym pracuje odwołująca się, jest placówką specjalną i zatrudnieni tam nauczyciele muszą posiadać wymagane przygotowanie i kwalifikacje. Jak słusznie uznał organ pierwszej instancji odwołująca się nie udokumentowała tego faktu.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez E. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podtrzymała argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdziła również, że decyzja jest dla niej krzywdząca i została wydana w sposób formalny, według obowiązującego prawa. Wniosła o "cofnięcie" zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.), stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. W przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków, o których mowa w ust. 1 dyrektor szkoły lub właściwy organ, o którym mowa w ust. 4 pkt 2-4, odmawia nauczycielowi, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego (art. 9b ust. 6 powołanej powyżej ustawy).
Natomiast zgodnie § 5 ust. 1. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.). Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym, a także do prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim posiada osoba, która:
1) legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w zakresie oligofrenopedagogiki lub
2) legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych:
a) na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w zakresie oligofrenopedagogiki lub
b) w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem umysłowym lub
3) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, określone odpowiednio w § 2-4 i 10, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie oligofrenopedagogiki albo
4) legitymuje się dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem umysłowym.
Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotu lub prowadzącego zajęcia w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami niewymienionymi w ust. 1 posiada osoba, która ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, określone odpowiednio w § 2-4 i 10, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie pedagogiki specjalnej, odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów (ust. 2).
Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela prowadzącego zajęcia w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami niewymienionymi w ust. 1 posiada również osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów (ust. 3).
Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela prowadzącego zajęcia w przedszkolach specjalnych, szkołach podstawowych specjalnych, gimnazjach specjalnych, szkołach zasadniczych specjalnych, zasadniczych szkołach zawodowych specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz w specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami niewymienionymi w ust. 1 posiada również osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych:
1) na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów lub
2) w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów (ust. 4).
Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela prowadzącego zajęcia w przedszkolach specjalnych, szkołach podstawowych specjalnych, szkołach zasadniczych specjalnych, zasadniczych szkołach zawodowych specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz w specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami niewymienionymi w ust. 1 posiada również osoba, która ukończyła zakład kształcenia nauczycieli, w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów (ust. 5).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w dniu [...] grudnia 1974 r. uzyskała tytuł magistra inżyniera elektryka. W roku [...] ukończyła trzysemestralne studia podyplomowe na Uniwersytecie W. w zakresie pedagogiki dla nauczycieli bez przygotowania pedagogicznego, natomiast w [...] skończyła trzysemestralne studia podyplomowe na tym samym uniwersytecie w zakresie fizyki z astronomią.
Skarżąca w dniu [...] lipca 2004 r. złożyła wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, który nie spełniał warunków formalnych, gdyż nie zostały do niego załączone dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji w zakresie pedagogiki specjalnej. Skarżąca wezwana do uzupełnienia wskazanych braków formalnych wniosku, nie dokonała tej czynności.
Wymagane kwalifikacje zawodowe określają na podstawie obowiązujących przepisów prawa organy nadające stopnie awansu zawodowego. Organy obu instancji odmawiając skarżącej nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nie naruszyły prawa materialnego, a w szczególności przytoczonych na wstępie uzasadnienia przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Organy dokonały prawidłowej oceny przedłożonych przez skarżącą dokumentów potwierdzających posiadane przez nią wykształcenie i dodatkowe kwalifikacje. Jednakże nie stanowią one potwierdzenia posiadania przez nią wymaganych kwalifikacji do otrzymania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W takim przypadku, gdy nauczyciel nie posiada wymaganych kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego. Skoro więc nie można zarzucić zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji naruszenia prawa, to brak było podstaw do ich uchylenia, czy też stwierdzenia ich nieważności.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącą nie mogą zostać uwzględnione. Należy przy tym podkreślić, że sama skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem, natomiast w jej ocenie wystarczającą podstawą do otrzymania awansu zawodowego jest jej wieloletnia praca jako nauczyciela. Takie stanowisko nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Inne podniesione przez skarżącą zarzuty, w ocenie Sądu nie mają charakteru merytorycznego i z tego powodu nie mogły być brane pod uwagę.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło