II SA/Wa 212/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podstawy oraz wysokości dodatku wyrównawczego dla sędziów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), art. 91, art. 78 § 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.), § 2 pkt 1 i § 4 ust. 1, 2, 3 pkt 3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 11 października 2010 r. w sprawie dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów sądów wojskowych oraz asesorów i prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 196, poz. 1298), § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 11 października 2010 r. w sprawie ustalenia wykazu stanowisk sędziów sądów wojskowych oraz sędziów Departamentu Sądów Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości, równorzędnych ze stanowiskami sędziów sądów powszechnych oraz stanowiskami sędziów delegowanych do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości (Dz. U. Nr 196, poz. 1297) oraz w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2009 r. w sprawie funkcji oraz sposobu ustalania dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom (Dz. U. Nr 104, poz. 866), przyznał od dnia [...] grudnia 2010 r. [...] M. Z. – zajmującemu stanowisko służbowe [...] – sędziego w Departamencie [...] Ministerstwa Sprawiedliwości – dodatek wyrównawczy dla sędziów w wysokości [...] zł miesięcznie i jednocześnie stwierdził, że: 1) składniki porównywalnego wynagrodzenia, tj. 12 523, 51 zł przysługującego od dnia 01 grudnia 2010 r. sędziemu sądu wojskowego zajmującemu stanowisko równorzędne sędziemu sądu okręgowego delegowanemu do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości na stanowisku głównego specjalisty wynoszą: - wynagrodzenie zasadnicze w 6 stawce wynagrodzenia zasadniczego: 3 081, 48 zł x 2,65 = 8 165, 92 zł; - dodatek funkcyjny w wysokości 0,45 kwoty bazowej, tj. 3 081, 48 zł x 045 = 1 387 zł; - dodatek specjalny w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkiem funkcyjnym: 9 552, 92 zł x 20% = 1 910, 58 zł; - dodatek za długoletnią pracę: 8 165, 92 zł x 20% = 1 633, 18 zł, tj. łącznie 13 096, 68 zł; 2) dodatek przyznany przedmiotową decyzją przysługuje od [...] grudnia 2010 r. na czas zajmowania stanowiska służbowego [...] – sędziego w departamencie [...] Ministerstwa Sprawiedliwości. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. M. Z. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. ustalono wobec [...] M. Z., sędziego zajmującego stanowisko [...] w Departamencie [...] MS, podstawy i wysokość dodatku wyrównawczego z jednoczesnym ustaleniem składników porównywalnego miesięcznego wynagrodzenia, w tym wysokość dodatku funkcyjnego i dodatku specjalnego. W złożonym wniosku o ponowne rozpoznanie podstaw i wysokości wynagrodzenia skarżący zarzucił decyzji przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia rozporządzeń uznanych przez wnioskodawcę za niespełniające standardów konstytucyjnych. Organ odwoławczy podniósł, iż domniemanie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją oznacza, że akt normatywny obowiązujący w polskim systemie prawnym jest uznawany za konstytucyjny oraz stosowany do czasu stwierdzenia jego niezgodności przez kompetentny organ we właściwej procedurze. W myśl Konstytucji jedynym organem kompetentnym do stwierdzenia niekonstytucyjności ustawy jest TK oraz, że dla obalenia domniemania konstytucyjności konieczne jest bezsporne wykazanie sprzeczności między Konstytucją a kwestionowanym aktem prawnym. W sytuacjach, w których zachodzą wątpliwości, domniemanie powinno przemawiać na rzecz konstytucyjności kwestionowanych regulacji ustawowych. Minister uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania konstytucyjności obu rozporządzeń i stosowania w ich miejsce rozporządzeń, jakie utraciły moc obowiązującą, podnosząc, iż jedyną podstawą umożliwiającą wydanie skarżonej decyzji jest stosowanie unormowań wynikających z powołanych w decyzji pierwszoinstancyjnej rozporządzeń Prezydenta RP z 11 października 2010 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2011 r. M. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przedmiotową decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie bądź wystąpienie za pośrednictwem Prezesa NSA do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności rozporządzeń Prezydenta RP z dnia 11 października 2010 r. z obowiązującymi normami konstytucyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ, uznając skargę za bezpodstawną, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów odmiennych niż podnosi skarżący. W rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżona decyzja - zapadła na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości przez Podsekretarza Stanu P. K. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Uznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako rodzaj odwołania, należy zapewnić wnioskodawcy niezbędny, zbliżony do obowiązującego w postępowaniu odwoławczym, standard ochrony jego interesów i uprawnień, do których należy obiektywizm i bezstronność. Tym samym przy dwukrotnym rozpoznawaniu tej samej sprawy, należy dążyć do tego aby sprawa rozpatrywana była przez inny skład osobowy (patrz: wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I OSK 781/10). W związku z powyższym gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 kpa) należy bezwzględnie ocenić, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Dokonując tego należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy umocowane do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź na mocy przepisów prawa. Wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu obejmuje samo wydanie decyzji, jak też podejmowanie czynności procesowych, mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 kpa jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Celem takiej regulacji było uniknięcie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym stanowiskiem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co może nasuwać wątpliwości co do jego bezstronności oraz obiektywizmu (patrz: wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1164/10). Podkreślić należy, iż wyłączenie pracownika pociąga za sobą jedynie konieczność dokonania zmian osób działających na podstawie udzielonego upoważnienia i nie wpływa bezpośrednio na samą właściwość organu administracji. W przypadku Ministra Sprawiedliwości może on, na podstawie art. 268a kpa, upoważnić innego pracownika do wydania decyzji w jego imieniu, jak również on sam może wydać decyzję po rozpatrzeniu tego wniosku. Możliwość korzystania przez Ministra Sprawiedliwości z instytucji upoważnienia pracownika do wydania decyzji pozwala na pogodzenie wymogów organizacyjnych z wymogami proceduralnymi, wynikającymi z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 kpa, zapewniając stronie postępowania poczucie bezstronności i obiektywizmu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (patrz: wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I OSK 781/10). Tym samym, w ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości, rozpoznając w trybie przepisu art. 127 § 3 kpa wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która wydała decyzję bezpośrednio ją poprzedzającą. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy. ----------------------- 3