II SA/Wa 212/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, starszy asystent sędziego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi W. N. na czynność Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapewnienia małoletniemu J. N. bezpłatnego dowozu i opieki w czasie dowozu do i z przedszkola w P. 1. stwierdza bezskuteczność czynności Wójta Gminy P. zawartej w piśmie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapewnienia małoletniemu J. N. bezpłatnego dowozu i opieki w czasie dowozu do przedszkola w P. i z powrotem, 2. zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącego W. N. kwotę 200 (dwustu) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] października 2011 r. skarżący W. N. poinformował Wójta Gminy P., że jego syn J. N. został objęty obowiązkiem przygotowania przedszkolnego, zaś droga z domu do oddziału przedszkolnego przy Zespole Szkół w P. wynosi ponad 3 km i w związku z tym, w oparciu o treść art. 14a pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, domaga się zapewnienia synowi bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu syna do przedszkola. Wójt Gminy P. pismem z dnia [...] października 2011 r. nr [...], powołał się na treść wskazanego przez skarżącego przepisu prawa stwierdzając, że gmina nie posiada środka transportu i z tego też powodu nie jest w stanie zapewnić dziecku skarżącego bezpłatnego transportu do i z przedszkola oraz opieki w czasie transportu. Zatem w konsekwencji, skoro nie posiada transportu, to musi zapewnić zwrot kosztów przejazdu, ale wyłącznie środkami komunikacji publicznej. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom innych rodziców, podpisano [...] porozumień na mocy których rodzice dowożą dziecko do zerówki, a gmina zwraca równowartość kosztu dojazdu. Jednakże skarżący nie zgadza się z taką propozycją i w związku z tym zostanie dla skarżącego i jego dziecka wykupiony bilet miesięczny, zaś skarżący winien zgłosić się do Zespołu Szkół w P. celem dopełnienia niezbędnych formalności. Na koniec stwierdzono, że dowożenie dzieci należy do zadań własnych gminy, zaś forma jaką przyjmie organ prowadzący za zwrot kosztów dojazdu (umowa, bilety itp.), należy do jego wyłącznej kompetencji. Po wniesieniu przez skarżącego odwołania z dnia [...] października 2011 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], stwierdziło jego niedopuszczalność. W związku z powyższym, skarżący pismem z dnia [...] listopada 2011 r., wezwał Wójta Gminy P. do usunięcia naruszenia prawa powołując się na te same argumenty, co w piśmie z dnia [...] października 2011 r. W odpowiedzi na wezwanie Wójt Gminy P. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] października 2011 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. N. wniósł o "uchylenie" zaskarżonej czynności z dnia [...] października 2011 r. nr [...] oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu – powołując się na argumenty zawarte już we wniosku z dnia [...] października 2011 r. oraz na przedstawiony powyżej stan faktyczny – podał, że z uwagi na charakter pracy jego oraz żony, nie są w stanie zapewnić dziecku dowozu i odbioru z przedszkola, zaś mimo, iż przez jego miejscowość dojeżdżają autobusy PKS S. dowożące dzieci do szkoły, to jednak nie mogą nim wysłać syna, bowiem nie ma opiekuna. Stąd też organ winien zapewnić jego dziecku bezpłatny transport i opiekę. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że organ swój obowiązek dowiezienia dziecka zapewnia w oparciu o komunikację publiczną, tj. PKS. W dalszej części powołał się na treść pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2011 r. potwierdzające – zdaniem organu – jego stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci w wieku 3 – 6 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego, z zastrzeżeniem art. 14a ust. 5. Z kolei realizacja tej dyrektywy nałożona została na gminy, bowiem w myśl art. 14a ust. 1, rada gminy ustala sieć prowadzonych przez gminę publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, zaś – stosownie do zapisu ust. 2 – sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych wraz z publicznymi innymi formami wychowania przedszkolnego powinna zapewniać wszystkim dzieciom pięcioletnim zamieszkałym na obszarze gminy możliwość spełniania obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3. Droga dziecka pięcioletniego z domu do najbliższego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub do publicznej innej formy wychowania przedszkolnego nie powinna przekraczać 3 km. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że J. N., syn skarżącego W. N. został objęty obowiązkiem przygotowania przedszkolnego i odległość od domu dziecka do oddziału przedszkolnego przy Zespole Szkół w P. przekracza 3 km. Stąd też w sprawie ma zastosowanie przepis art. 14a ust. 3 ustawy, według którego jeżeli droga dziecka pięcioletniego z domu do najbliższego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przekracza 3 km, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka lub zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Dokonując wykładni leksykalnej powyższego przepisu stwierdzić należy – zdaniem Sądu – jednoznacznie, że zawarto w nim dwa alternatywne rozwiązania, tj.: 1. obowiązek gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka, 2. zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej. Przenosząc zatem powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy i skoro gmina nie posiada możliwości zapewnienia dziecku skarżącego bezpłatnego transportu oraz opieki w czasie przewozu, to może – jak zaproponowano – dokonać jemu (jako opiekunowi) i jego dziecku zwrotu kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej. Dodać jednakże w tym miejscu należy, że to drugie rozwiązanie jest możliwe jedynie pod warunkiem, jeśli środkami komunikacji publicznej "dowożenie zapewniają rodzice", na co wskazuje wprost przepis art. 14 a ust. 3 in fine. Innymi słowy mówiąc, jeśli rodzice nie zapewniają dowożenia dziecka środkami komunikacji publicznej, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to gmina nie ma prawa wyboru realizacji obowiązku zawartego w cytowanym przepisie i to bez względu na obiektywne trudności organizacyjne, bądź finansowe. Reasumując, wobec takiego wyboru skarżącego, gmina w niniejszej sprawie jest zobowiązana do zapewnienia jego dziecku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do i z oddziału przedszkolnego, zaś odmowa przyznania tego uprawnienia narusza treść art. 14a ust. 3 ustawy o systemie oświaty. W konsekwencji powoduje czynność Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2011 r. nr [...], za bezskuteczną. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 146 § 1 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.