II SA/Wa 2121/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi R.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu oddala skargę. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 i § 50 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz.420) w zw. z § 6 pkt 8 uchwały z dnia 18 grudnia 2008 r. nr XLVI/1422/2008 m.st. Warszawy w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz § 4 pkt 2 , § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b, § 24 ust. 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm. – dalej jako uchwała z dnia 9 lipca 20009 r.), po rozpatrzeniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, zdecydował o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu R. G. przebywającego w Z. przy ul. G. w W. W uzasadnieniu powyższej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż R. G. złożył wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. O przydział lokalu ubiega się z żoną - M. K. ur. w 1981 r. oraz córką - L. G. ur. w 2014 r. Na podstawie zebranych dokumentów ustalono, że rodzina mieszkała i nadal posiada zameldowanie na pobyt stały w S., ul. L. woj. P. W budynku mieszkalny zameldowanych jest łącznie sześć osób. Właścicielem tej nieruchomości są teściowie wnioskodawcy - A. i R. K. Budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 161,93 m2 składa się z parteru i piętra. Na parterze znajdują się: 2 pomieszczenia biurowe, w których prowadzona jest działalność gospodarcza przez A. K., znajduje się też łazienka, przedpokój, kuchnia i pomieszczenie gospodarcze. Na piętrze usytuowane są trzy pokoje o powierzchni mieszkalnej 56,27 m2 (21,12 m2, 17,30 m2, 17,85 m2) łazienka oraz przedpokój. Centrum życiowe wnioskodawcy i jego żony do 2011 r. skoncentrowane było w S. Następnie przez 5 lat wymienieni wynajmowali mieszkanie w O. Z uwagi na fakt, ze żona wnioskodawcy zaszła w ciążę, a u dziecka stwierdzono [...], Państwo G. zdecydowali się na leczenie dziecka w W. w Instytucie [...]. Początkowo zamieszkali u znajomej przy ul. S. w W., a od listopada 2014 r. przy ul. G. w Z. Nie posiadają żadnej umowy, płacą dobrowolne opłaty za pobyt (1.000 zł miesięcznie). Rodzina wnioskodawcy w W. mieszka z powodu choroby córki, która przeszła pozytywnie chemioterapię. Musi jednak stale pozostawać pod opieką lekarzy specjalistów, wymaga częstej opieki lekarskiej i przechodzi wiele skomplikowanych badań. Dochód wieloosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. od października 2015 r. do marca 2016 r. wyniósł miesięcznie na osobę 1.704,62 zł. Komisja Mieszkaniowa w Dzielnicy [...] negatywnie zaopiniowała wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Z uwagi na fakt, że przekroczone zostało minimum dochodowe na osobę oraz warunki mieszkaniowe wstępnych dają możliwość zamieszkania wnioskodawcy i jego rodziny w lokalu mieszkalnym, na podstawie § 4 pkt 2, § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., wnioskodawca nie mógł zostać zakwalifikowany i umieszczony na liście osób oczekujących na przydział lokalu na czas nieoznaczony. Po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zachowując przewidziany termin do wniesienia skargi, R. G. zaskarżył uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie: 1) § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez brak wnikliwej analizy warunków mieszkaniowych skarżącego w zestawieniu z warunkami mieszkaniowymi jego wstępnych, zstępnych współmałżonka lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu pod względem możliwości zamieszkiwania w tych lokalach, skutkujące błędnym uznaniem, że wnioskodawca może wraz z rodziną zamieszkiwać w miejscu zameldowania w budynku należącym do jego teściów w S., położonym przy ul. L., 2) § 5 ust. 2 pkt. 3 lit. a i b uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez jego niezastosowanie do sytuacji skarżącego jako rodzica dziecka wymagającego nieustannej opieki medycznej świadczonej przez C. w W. W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej uchwały, poprzez zakwalifikowanie i umieszczenie skarżącego na liście osób oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ rozstrzygający nie wziął pod uwagę okoliczności, że przedstawiony przez skarżącego we wniosku adres zameldowania nie stanowi nieruchomości, na której możliwe jest zamieszkiwanie skarżącego z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną jego małoletniej córki. Nieruchomość położona pod podanym adresem pozostaje własnością teściów. skarżącego, gdzie oboje zamieszkują. Z właścicielami nieruchomości skarżący nie utrzymuje poprawnych stosunków, zgodnych z zasadami współżycia społecznego. Fakt meldunku pod powyższym adresem spowodowany został jedynie obowiązkiem, meldunkowym obowiązującym na terenie kraju. Ani skarżący, ani też jego małżonka nie posiadają jakiegokolwiek tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Dwie podane w uzasadnieniu uchwały lokalizacje nie są odpowiednie dla córki skarżącego, która jest pod stałą opieką rodziców. Zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności P. wydanym w dniu [...] sierpnia 2015 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R., dla prawidłowego rozwoju L. G. wymagany jest oddzielny pokój, którego nie zapewniają wymienione lokale. Ponadto miejsce zameldowania rodziny skarżącego, a więc nieruchomość przy ul L. w S. jest miejscem pracy teściowej, która prowadzi biuro rachunkowe. Wiąże się to z przyjmowaniem dużej liczby osób obcych, interesantów, a co za tym idzie, narażeniem córki na dodatkowe infekcje i bakterie. Nadto w sytuacji skarżącego organ nie zastosował § 5 ust. 2 pkt. 3 lit. a i b uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., pomimo udowodnionych w sposób kompletny załącznikami do wniosku okoliczności, że pozostaje on rodzicem dziecka chorego, wymagającego nieustannej opieki medycznej świadczonej przez C. w W., z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, wymagającego ciągłej pieczy ze strony osób trzecich. Jak wynika z brzmienia przywołanego przepisu, włączeń w zakresie przyznawania prawa do lokalu mieszkalnego z tzw. zasobów komunalnych miasta W. nie stosuje się do wnioskodawców pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej: niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania jak też ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. W ocenie strony skarżącej, w przedstawionej sytuacji niewątpliwie zachodzą przesłanki do umieszczenia skarżącego na liście osób uprawnionych do skorzystania z zasobów mieszkaniowych miasta W. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie (nie podając uzasadnienia tego wniosku), ewentualnie oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania wgn. norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł m.in., iż wskazany przez skarżącego średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego za okres 6 miesięcy poprzedzający datę złożonego wniosku o najem lokalu tj. od października 2015 r. do marca 2016 r. wyniósł 1.704,62 zł. na osobę. Zaś § 5 ust. 3 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., na który skarżący się powołuje stanowi, że dochody wskazane w § 4 pkt 2 ww. uchwały zwiększa się o 30 % w stosunku do osób niepełnosprawnych wymagających stałej opieki, które prowadzą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zgodnie ze złożonym wnioskiem o najem lokalu, gospodarstwo domowe skarżącego składa się z trzech osób. W związku z powyższym w sprawie skarżącego nie można było zastosować tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania na podstawie ww. kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała m.st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.). Stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zauważyć należy, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego aktu, która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy k.p.a., co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy określa przepis § 4 ww. uchwały podjętej na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołany przepis ustanawia kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. W świetle powołanego przepisu, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto, 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Wnioskodawca ubiegający się o przydział lokalu mieszkalnego z zasobu gminnego powyższe przesłanki musi spełnić łącznie. Dochód jaki uzyskuje rodzina skarżącego przekracza kryterium dochodowe określone w § 4 pkt 2 uchwały z dnia 9 lipca 2002 r., a więc jego wniosek nie spełnia jednej z obligatoryjnych przesłanej warunkujących pozytywne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z akt sprawy i co nie jest kwestionowane przez stronę i organ, dochód wieloosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. od października 2015 r. do marca 2016 r. wyniósł miesięcznie na osobę 1.704,62 zł. Minimum dochodowe przyjęte w § 1 pkt 26 ww. uchwały stanowi średni miesięczny dochód, o którym mowa w pkt 24 (należy przez to rozumieć dochód w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. z 2001r. Nr 71, poz. 734, z późn. zm./ ...), na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o najem lokalu lub datę wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach, nieprzekraczający 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym i 220% tej kwoty w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku lub w dniu wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach. Od dnia 1 marca 2016 r. najniższa emerytura wynosi 882,56 zł, co oznacza, iż kryterium dochodowe dla wieloosobowej rodziny wynosi 1.412,09 zł (160x882,56 zł). Uzyskiwany przez rodzinę skarżącego dochód w wysokości 1.704,62 zł na jedną osobę w gospodarstwie domowym jednoznacznie wskazuje, iż skarżący nie spełnia kryterium dochodowego warunkującego wpisanie na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Słusznie organ w odpowiedzi na skargę podniósł, iż skarżący nie mógł skorzystać ze zwiększenia o 30% minimum dochodowego określonego w § 4 pkt 2 ww. uchwały, albowiem w świetle § 5 ust. 3 pkt 1 tej uchwały zwiększenie to stosuje się w stosunku do osób niepełnosprawnych wymagających stałej opieki i prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wprawdzie w rodzinie skarżącego występuje osoba niepełnosprawna wymagająca stałej opieki, lecz nie prowadzi ona samodzielnego gospodarstwa domowego. Powyższe oznacza, iż organ orzekający w sprawie prawidłowo przyjął, iż skarżący nie spełnia obligatoryjnej przesłanki z § 4 pkt 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., a zatem nie było podstaw do zakwalifikowania skarżącego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż Zarząd Dzielnicy [...] arbitralnie przyjął, iż skarżący może zamieszkać wraz z najbliższą rodziną w domu teściów. Nie uwzględnił przy tym konieczności bliskiego zamieszkiwania C., albowiem leczenie córki skarżącego jest związane ze sprawowaniem specjalistycznej opieki medycznej tej właśnie placówki. Jednakże to uchybienie nie ma w sprawie zasadniczego znaczenia wobec niespełnienia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego. Nie można zgodzić się również z zarzutem mówiącym, iż skarżący spełnia wymogi do zakwalifikowania do najmu lokalu mieszkalnego, albowiem pozostaje w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej w szczególności: a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Nie sposób odmówić stronie skarżącej racji, iż jej warunki rodzinne i mieszkaniowe wyczerpują przesłanki określone w § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a i b ww. uchwały. Jednakże przepis ten wyklucza stosowanie tylko § 4 pkt 1 (wymogów lokalowych), nie zaś § 4 pkt 2 (wymogów minimum dochodowego). Wobec powyższych ustaleń, zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Informacyjnie wskazać należy, iż § 5 ust. 3 lit. a uchwały został zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. d uchwały nr XXXIII/862/2016 z dnia 25 sierpnia 2016 r. (Mazow.2016.7888) zmieniającej uchwałę z dniem 22 września 2016 r. Nowe brzmienie tego przepisu stanowi, iż minimum dochodowe wskazane w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 3a, zwiększa się o 30% w stosunku do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, wymagających stałej opieki, które tworzą wraz z osobami zgłoszonymi we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu gospodarstwo domowe lub osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wobec zmiany stanu prawnego skarżący może ponownie wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu gminnego i o ile nie uległa zmianie sytuacja dochodowa jego rodziny, będzie on spełniał kryterium dochodowe warunkujące pozytywne załatwienie sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.