II SA/Wa 2123/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-23
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Jacek Fronczyk, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji mają podstawę prawną do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji przyznającej policjantowi równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w trybie art. 163 kpa, jeśli przepisy szczególne nie przewidują takiej możliwości?Ratio decidendi
Organy Policji nie mogą uchylić ani zmienić ostatecznej decyzji przyznającej policjantowi równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w trybie art. 163 kpa, jeśli przepisy szczególne nie przewidują takiej możliwości. Decyzja o przyznaniu takiego świadczenia ma charakter bezterminowy, a coroczne ustalanie jego wysokości na podstawie oświadczenia mieszkaniowego stanowi czynność materialno-techniczną, a nie podstawę do wydania nowej decyzji lub uchylenia poprzedniej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta T. J., któremu przyznano równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organy Policji, powołując się na art. 163 kpa, uchyliły wcześniejsze decyzje przyznające świadczenie, ustalając jego wysokość na podstawie mniejszej liczby norm zaludnienia. Policjant zaskarżył te decyzje, argumentując, że organy nie miały podstaw do uchylenia ostatecznych decyzji i że coroczne oświadczenie mieszkaniowe nie stanowi podstawy do zmiany przyznanych uprawnień.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. w zaskarżonej części oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2010 r. w zakresie jej punktu 1 i 4. Zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz utraty mocy decyzji o przyznaniu tego świadczenia z upływem roku, za który je przyznano 1) uchyla decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w zaskarżonej części oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w zakresie jej punktu 1 i 4; 2) zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 91, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zawracania (Dz. U. Nr 106, poz. 1212 ze zm.), przyznał T. J. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 4 norm zaludnienia za rok 1999 w kwocie [...] zł i za rok 2000 w kwocie [...] zł, wskazując, że wysokość równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ustalana będzie corocznie według zasad określonych w § 4 ust. 1 i 2 przywołanego rozporządzenia, na podstawie składanego oświadczenia mieszkaniowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., mając za podstawę art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 91 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58) oraz § 14 ust. 1 pkt 3 lit. "b" rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469) i § 1 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zawracania, zmienił własną decyzję z dnia [...] września 2000 r. nr [...] o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w wysokości 4 norm zaludnienia i przyznał T. J. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (domu) z uwzględnieniem 5 norm zaludnienia za rok 2002 w kwocie [...] zł.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając w oparciu o art. 104 i art. 163 kpa, art. 91 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 24, poz. 149) w związku z § 1 ust. 1 pkt 5, § 6 i § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.), orzekł w punkcie pierwszym o uchyleniu z dniem [...] grudnia 2008 r. własnej decyzji z dnia [...] września 2000 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...], w punkcie drugim orzekł o przyznaniu T. J. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 4 norm zaludnienia za rok 2009 w kwocie [...] zł, w punkcie trzecim przyznał T. J. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 4 norm zaludnienia za rok 2010 w kwocie [...] zł, w punkcie czwartym stwierdził, że uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i jego wysokość będą ustalane corocznie na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, składanego przez zainteresowanego, toteż przedmiotowa decyzja traci moc z upływem 2010 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, powołując się na ww. przepisy, że T. J. nie posiada uprawnień do 1 dodatkowej normy zaludnienia, tym samym funkcjonariusz od dnia 1 stycznia 2009 r. posiada uprawnienia jedynie do 4 norm zaludnienia. Dlatego też, uchylono poprzednio wydane w tym przedmiocie decyzje i orzeczono o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2009 i 2010, ustalając jego wysokość według 4 norm zaludnienia. Zdaniem organu, przepisy pragmatyczne wprowadzają obowiązek corocznego wydawania decyzji o przyznaniu tego świadczenia na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, składanego każdego roku.
Od powyższej decyzji T. J. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając, iż organ w sposób nieuprawniony uchylił wcześniejsze decyzje w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, błędnie przyjmując do stosowania art. 163 kpa, albowiem żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości ingerowania w uprzednio przyznane uprawnienia. Zdaniem funkcjonariusza, oświadczenie mieszkaniowe złożone za 2010 rok nie może być podstawą do zmiany już przyznanych mu uprawnień, natomiast zmiana przepisów wykonawczych – wbrew stanowisku organu – wcale nie pozbawiła go dodatkowej normy zaludnienia. Wskazał, że organ Policji nie ma obowiązku wydawania corocznie decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, gdyż ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania tego świadczenia oraz do liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego. Jeżeli zaś policjant przestaje spełniać warunki do otrzymywania równoważnika za remont lokalu lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczby norm zaludnienia, wówczas organ wydaje decyzję o cofnięciu przyznanego uprawnienia do równoważnika. Podkreślił, że w jego przypadku nie zaistniała przesłanka, która pozwalałaby na dokonanie zmian w sferze dotychczasowych uprawnień do tego świadczenia. Dlatego też, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako niezgodnej z prawem, oraz o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 91 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ww. ustawy o Policji, po pierwsze: uchylił punkt drugi i trzeci zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł o przyznaniu T. J. za lata 2009 i 2010 równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w rozmiarze należnym dla 5 norm zaludnienia, po drugie: zobowiązał [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. do wypłaty przyznanego świadczenia, po trzecie: w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że T. J. w latach 2009 i 2010 posiadał prawo do dodatkowej normy zaludnienia, a zatem powinno to zostać uwzględnione w decyzji określającej zakres jego uprawnień do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za ten okres. Z kolei przepis art. 163 kpa stwarza prawną możliwość uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnych, zwłaszcza gdy pozwalają na to regulacje szczególne, co oznacza konieczność uchylenia poprzednich decyzji – przy uwzględnieniu zmieniających się corocznie stawek równoważnika – i wydania każdego roku nowej decyzji w tym przedmiocie na podstawie składanego oświadczenia mieszkaniowego. Zastrzegając w osnowie swojej decyzji termin jej obowiązywania, organ I instancji uczynił tak, by podejmując nową decyzję w następnym roku, nie uchylać decyzji wydanej w roku poprzednim.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. J. jej przedmiotem uczynił tę część powyższej decyzji Komendanta Głównego Policji, w której to części organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz utraty mocy decyzji o przyznaniu tego świadczenia z upływem roku, za który je przyznano.
Skarżący podniósł zarzut błędnego zastosowania art. 163 kpa, zarzut naruszenia art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że organy administracji publicznej działają jedynie na podstawie i w granicach prawa. Organy Policji nie mają podstaw prawnych do corocznego ustalania uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, jeśli uprawnienie – co do zasady – zostało już mocą decyzji wcześniej przyznane, a co za tym idzie – w takiej sytuacji niepotrzebne jest określanie mocy obowiązującej decyzji. Składane corocznie oświadczenie mieszkaniowe służy jedynie ustaleniu kwoty równoważnika i ma prowadzić do jego wypłaty, co przybiera formę czynności materialno – technicznej organu, nie może natomiast stanowić podstawy do wydawania każdego roku decyzji w przedmiocie tegoż świadczenia, jeśli stan faktyczny i prawny nie ulega zmianie.
T. J. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji w zaskarżonej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących przepisów.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Przepis ten stanowi o prawie policjanta do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, przyznawanego mocą decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. zmienił własną decyzję z dnia [...] września 2000 r. nr [...] o przyznaniu T. J. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w wysokości 4 norm zaludnienia i przyznał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (domu) z uwzględnieniem 5 norm zaludnienia za rok 2002 w kwocie [...] zł. Decyzja ta została podjęta w trybie art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przy jednoczesnym zastosowaniu odpowiednich przepisów pragmatycznych, i – jak wynika ze sprawy – uzyskała przymiot ostateczności, nie może być więc przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Abstrahując zatem od jej prawidłowości i legalności, z treści tej decyzji, jak i z przywołanych w jej podstawie aktów prawnych, nie wynika, by miała ona charakter terminowy. Wręcz przeciwnie, punkt czwarty decyzji wskazuje, że przyznane jej mocą uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (domu) jest bezterminowe (wywołuje skutki prawne teraz i na przyszłość), natomiast jedynie wysokość samego świadczenia ustalana będzie corocznie według zasad określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zawracania (Dz. U. Nr 106, poz. 1212 ze zm.), a więc na podstawie corocznie składanego przez policjanta oświadczenia mieszkaniowego. Poczynienie przez Sąd tego rodzaju uwagi w odniesieniu do ww. decyzji w żadnym razie nie oznacza objęcia jej kontrolą sądowoadministracyjną, jest natomiast niezbędne dla poprowadzenia dalszych rozważań w zakresie rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę, której granice wyznaczył sam skarżący.
Bezterminowość przyznanego na podstawie powyższej decyzji uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (domu) w rozmiarze 5 norm zaludnienia oznacza, że decyzja ta wiąże tak długo, jak długo nie zmieni się stan faktyczny sprawy, weryfikowany na podstawie składanego corocznie oświadczenia mieszkaniowego, albo nie ulegnie zmianie stan prawny, powodujący – na mocy konkretnego przepisu prawa – konieczność uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej i wydania nowego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, ewentualnie – w razie zmiany stanu faktycznego sprawy na skutek zmiany okoliczności leżących po stronie zainteresowanego lub członków jego rodziny albo wskutek zmiany stanu prawnego, który ma wpływ na przyznane wcześniej uprawnienie, zaistnieje potrzeba podjęcia nowej decyzji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (decyzji o cofnięciu uprawnień w całości lub w części). Zmiana stanu faktycznego, potwierdzanego na podstawie składanego corocznie oświadczenia mieszkaniowego, bądź zmiana stanu prawnego, wpływająca bądź na wielkość przyznanego uprawnienia, bądź na prawo do świadczenia co do samej zasady, pozwala organowi Policji na nowo ukształtować stosunek administracyjnoprawny w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i to bez konieczności uchylania lub zmiany wcześniejszej decyzji, chyba że przepis szczególny pozwala na jej uchylenie bądź zmianę.
Przepis art. 163 kpa stanowi, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach, niż określone w rozdziale, w którym znajduje się ten przepis, o ile przewidują to przepisy szczególne. Norma ta możliwość uchylenia lub zmiany decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, ogranicza do sytuacji, kiedy w przepisach szczególnych istnieje zapis pozwalający na podjęcie jednego z wymienionych rozstrzygnięć. Dla przykładu, takim przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 163 kpa, jest art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) czy art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. mocą decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] oraz decyzję z dnia [...] września 2000 r. nr [...]. Wymieniona jako pierwsza z uchylonych przez organ decyzji zmieniła tę drugą decyzję, orzekającą o przyznaniu T. J. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w wysokości 4 norm zaludnienia, i przyznała mu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (domu) z uwzględnieniem 5 norm zaludnienia za rok 2002 w kwocie [...] zł. Organ, stosując w tym zakresie art. 163 kpa, nie wskazał jednak, który z obowiązujących przepisów prawa stanowił podstawę do użycia trybu z art. 163 kpa. Również Komendant Główny Policji, utrzymując w mocy tę część rozstrzygnięcia organu I instancji, nie podał w treści swojej decyzji takiej normy prawnej, która uprawniałaby organ Policji do zastosowania przepisu art. 163 kpa.
Niewskazanie takiego przepisu przez orzekające w sprawie organy tłumaczyć można jedynie tym, że ani w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.; t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58; t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), ani w aktach wykonawczych do niej, a dotyczących równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, nie ma takiej normy prawnej, która pozwalałaby na uchylenie lub zmianę decyzji wydanej w tym przedmiocie w trybie art. 163 kpa. Z pewnością nie jest takim przepisem § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.), który – jako jedyny z przepisów pragmatycznych – może być w tym względzie rozważany, gdyż także z przepisów odrębnych, do których odwołuje się art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, nie wynika, by w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 163 kpa, co jest zresztą oczywiste, wszak uprawnionym do równoważnika jest jedynie funkcjonariusz, nie zaś członkowie jego rodziny, choć mający wpływ na ilość przysługujących mu norm zaludnienia.
Zgodnie z § 6 ww. rozporządzenia, decyzję o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczby norm zaludnienia. Przepis ten w swej treści wprost nawiązuje do zmiany stanu faktycznego, o czym była mowa wcześniej, kiedy policjant przestaje w ogóle spełniać warunki do przyznania tego świadczenia, ewentualnie następują okoliczności faktyczne (zmiany wynikające z oświadczenia mieszkaniowego) lub prawne (zmiana stanu prawnego, powodująca zmniejszenie przysługujących norm zaludnienia), wpływające na wielkość przyznanego uprawnienia (ilość przysługujących norm zaludnienia). Jednak trybu cofnięcia przyznanego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, o którym stanowi § 6 ww. rozporządzenia, nie można utożsamiać z trybem zmiany lub uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 163 kpa. Czym innym bowiem jest cofnięcie uprawnień w całości lub w odpowiedniej części, prowadzące w swej istocie do ukształtowania na nowo stosunku administracyjnoprawnego w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, a czym innym zmiana lub uchylenie decyzji, dokonywana w oparciu o art. 163 kpa, zwłaszcza że na podjęcie rozstrzygnięcia w tym trybie muszą pozwalać przepisy szczególne, gdyż tego wymaga rzeczony przepis, a takich w niniejszej sprawie brak.
Przyjęte w przywołanym już § 6 ww. rozporządzenia rozwiązanie prawne pozwala również na wniosek, że nie ma potrzeby określania w decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego okresu jej ważności lub mocy jej obowiązywania w przedziale czasowym. Decyzja taka wydawana jest bezterminowo. Jeśli bowiem organ Policji ma prawo cofnąć przyznane uprawnienie w całości lub w części, to może to uczynić w każdym czasie, gdy odpadną przesłanki do jego przyznania w ogóle albo w odpowiednim rozmiarze. Z kolei wykonanie decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie polega li tylko na automatycznej wypłacie stałej wysokości świadczenia w ustalonej z góry wysokości, a wymaga corocznego ustalenia kwoty równoważnika i jego wypłaty na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, składanego corocznie przez uprawnionego policjanta (beneficjenta świadczenia). Uwzględniając zmieniające się co roku stawki równoważnika, ustalenie i wypłata świadczenia przybierają formę czynności faktycznych organu, nie zaś prawnych, toteż nie wymagają władczego rozstrzygnięcia, podejmowanego w formie decyzji administracyjnej, gdyż ta w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została już wydana (decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...]) i – co należy raz jeszcze podkreślić – korzysta z przymiotu ostateczności, stanowi więc wspólnie ze składanym corocznie oświadczeniem mieszkaniowym podstawę do ustalenia i wypłaty kwoty należnego policjantowi świadczenia.
Zgodnie z § 3 ust. 2 cyt. rozporządzenia, ustalenia uprawnień policjanta do dalszego otrzymywania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, oraz liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny, dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego, na podstawie corocznie składanego oświadczenia mieszkaniowego. Oświadczenie mieszkaniowe nie jest jednak nowym wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Oświadczenie to stanowi formę obowiązkowej deklaracji, składanej corocznie przez uprawnionego, w oparciu o którą organ Policji weryfikuje przyznane uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu oraz ustala wysokość świadczenia, przy uwzględnieniu stawek równoważnika i współczynnika waloryzacji. Coroczny obowiązek składania oświadczeń mieszkaniowych spoczywa zatem na beneficjencie świadczenia i jest związany z wykonaniem podjętej już w tym przedmiocie decyzji, co oznacza, że nie ma potrzeby jej uchylania i orzekania co roku o tym samym uprawnieniu, tylko w innej wysokości przysługującego świadczenia.
Skoro więc decyzja w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ma charakter bezterminowy, a brak jest przepisów szczególnych, które pozwalałyby na jej zmianę bądź uchylenie, w sprawie nie było zatem podstaw do stosowania trybu z art. 163 kpa i uchylania ostatecznej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] września 2000 r. nr [...]. Dlatego też, uznając skargę za uzasadnioną, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji w zaskarżonej części.
Rozpoznając ponownie sprawę T. J. w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, organy Policji winny uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie decyzji w uchylonej części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło