II SA/Wa 2125/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-03
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, która nie uwzględniła w pełni jej żądania, a organ odwoławczy nie dysponuje lokalem spełniającym oczekiwania strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, jeśli strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, która nie uwzględniła w pełni jej żądania (np. nie przydzielono kwatery uwzględniającej całą rodzinę). Brak dostępnych lokali spełniających oczekiwania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a jedynie może stanowić podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, które nie musi być zgodne z żądaniem strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję o przydziale tymczasowej kwatery i umorzyła postępowanie. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 139 Kpa, ponieważ organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na jego niekorzyść. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia terminu załatwienia sprawy przez organ.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie przydziału kwatery tymczasowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego I. T. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 2777 z późn. zm.) w zw. z § 10 ust. 1 i 2, § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 105, poz. 884 z późn. zm.), w dniu [...] maja 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą przydzielił I. T., jako współnajemcy tymczasową kwaterę nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu organ podał, że ww. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Komendzie Głównej Policji i w związku z tym, na doraźne zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych przydzielono mu powyżej określoną kwaterę, która została przewidziana na zbiorowe zakwaterowanie funkcjonariuszy pełniących służbę w Komendzie Głównej Policji.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz § 10 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r., w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. o przydziale tymczasowej kwatery i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że "zaskarżona decyzja nie realizuje w pełni wniosku strony z przyczyn niezależnych od organu, a mianowicie organ nie posiadał w dyspozycji kwater mogących zaspokoić potrzeby mieszkaniowe Pana I. T. Podsumowując powyższą sytuację należy uznać, ze postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż brak było podstaw do merytorycznego rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Komendant Główny Policji nie mógł zrealizować wniosku strony zgodnie z jego żądaniem, gdyż nie posiadał w swoim zakresie kwater tymczasowych spełniających oczekiwania Pana I. T. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że Pan I. T. pozostaje nadal na liście osób oczekujących na przydział kwatery. (...)".
Decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września
2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez ww. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił w niej, że zaskarżona decyzja, nie oceniając umocowania organu do jej wydania, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem art. 139 stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Ponadto, skarżący zarzucił, że organ naruszył termin, o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przeprowadzenie dowodu w przedmiocie ustalenia stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze odmawiając im zasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 - pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 Kpa kom. Lex 2010).
Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter, wówczas można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest, gdy brakuje przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (śmierć osoby fizycznej, ustanie bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej).
W niniejszej sprawie toczyło się postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2008 r. o przydział tymczasowej kwatery w związku z przeniesieniem służbowym.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2011 r. zrealizował wniosek skarżącego, jednakże jak słusznie podnosił skarżący w odwołaniu, jego wniosek nie czynił zadość jego żądaniu, tzn. w decyzji nie została uwzględniona jego żona. Tym samym decyzja była wadliwa, jednakże fakt ten nie mógł skutkować umorzeniem przez organ odwoławczy postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.
Brak w zasobach organu kwater tymczasowych spełniających normy, które przysługiwały skarżącemu, nie stanowił okoliczności czyniących postępowanie bezprzedmiotowym.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest ustalić ponad wszelką wątpliwość, że nie dysponuje lokalem mieszkalnym, który mógłby zostać przydzielony skarżącemu z uwzględnieniem jego żony. Podkreślić należy, że w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że czynione były w tym kierunku jakiekolwiek ustalenia. Również należy zwrócić uwagę organowi, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. nr 105, poz. 884 z późn. zm.) nie przewidują wydawania decyzji o "doraźnym rozwiązaniu sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza".
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 132 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło