II SA/Wa 2129/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA - Ewa Grochowska-Jung, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 08. 2007 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia - odrzucić skargę - T. K. wnioskiem z dnia 8 listopada 2006 r. zwrócił się – w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – do Ministra Obrony Narodowej o udostępnienie tekstu umowy zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Obrony Narodowej a spółką [...] S.A. z siedzibą w W., określającej zasady dostarczania na potrzeby Sił Zbrojnych RP wysokorozdzielczych zobrazowań satelitarnych oraz wykonywanie specjalistycznych analiz zobrazowań dla wskazanych obszarów. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego zdaniem jest to informacja publiczna, gdyż polityka Państwa związana z dostępem do informacji geoprzestrzennych stanowi sferę publiczną, a umowa nie może stanowić tajemnicy państwowej ani służbowej, ponieważ została opisana w oficjalnym komunikacie na stronie Ministerstwa Obrony Narodowej. Wnioskodawca podniósł również, iż umowa ta nie stanowi też tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ Ministerstwo Obrony Narodowej nie jest przedsiębiorcą, a ponadto przy zawarciu tej umowy powinna mieć zastosowanie ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tj.: Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655), co oznacza, że umowa zawarta w tym trybie powinna podlegać ujawnieniu, stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił T. K. udzielenia informacji publicznej poprzez udostępnienie tekstu Umowy nr [...], zawartej w dniu 12.10.2006 r. pomiędzy Skarbem Państwa – Ministrem Obrony Narodowej a Prezesem Zarządu [...] S.A. z siedzibą w W. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że informacja o podpisaniu umowy została udostępniona, zgodnie z art. 8 ustawy o dostępie do informacji publicznej, i wskazywała udziałowców Spółki, sposób osiągania przez nią danych, przedmiot umowy, wartość udzielonego zamówienia oraz znaczenie pozyskanych danych dla funkcjonowania Sił Zbrojnych RP. Jednocześnie – zdaniem organu - stosownie do art. 4 pkt 5 ustawy – Prawo zamówień publicznych, stosowanie tej ustawy przy zawieraniu przedmiotowej umowy zostało wyłączone. Dlatego organ uznał za nietrafne uwagi zawarte w uzasadnieniu wniosku, dotyczące obowiązku wynikającego z art. 139 ust. 3 powołanej ustawy. Ponadto Minister wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Uzasadniając swoje stanowisko, organ powołał się na oświadczenie Prezesa [...] S.A., który wskazał, że przedmiotowa umowa zawiera informacje, stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa i mające charakter tajemnicy służbowej. Ich ujawnienie mogłoby narazić Spółkę na szkodę, bowiem wskazują one na zdolności technologiczne Spółki oraz jej kontakty i warunki handlowe współpracy. Z tego względu ujawnienie treści umowy stanowiłoby czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.). W związku z powyższym organ uznał, iż udostępnienie tekstu umowy naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i odmówił udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie. T. K. pismem z dnia 27 czerwca 2007 r. skierował do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz udostępnienie informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem. Jednocześnie, wydanej decyzji zarzucił: - obrazę przepisu art. 10 § 1 Kpa, poprzez niezapewnienie wnioskodawcy możliwości czynnego udziału w postępowaniu, wobec braku informacji o stanowisku zajętym w sprawie przez Prezesa Zarządu [...] S.A., - naruszenie art. 106 § 1 Kpa w związku z art. 4 pkt 5 ustawy o zamówieniach publicznych oraz w związku z art. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (tj.: Dz. U z 2005 r. Nr 196, poz. 1631 z późn. zm.), polegające na niewykazaniu w uzasadnieniu decyzji, że treść umowy objętej wnioskiem stanowi tajemnicę państwową, służbową lub, że jej ujawnienie zagrażało "ważnemu interesowi państwa", - naruszenie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegające na nieuwzględnieniu przy wykładni tego przepisu, że przesłanką uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa jest także fakt, iż informacja ta posiada "wartość gospodarczą" dla przedsiębiorcy. Minister Obrony Narodowej decyzją z sierpnia 2007 r., bez numeru oraz wskazania daty dziennej, mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Organ, ustosunkowując się do podniesionych zarzutów, przyznał, że nie zapoznał strony ze stanowiskiem wyrażonym przez Prezesa Zarządu [...] S.A., jednak nie miało to wpływu na sformułowanie takich zarzutów, jakie zostały podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto Minister stwierdził, iż nie był zobowiązany do wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trybu zawarcia umowy, ponieważ nie było to przedmiotem postępowania w tej sprawie, jednocześnie jednak podał, że przedmiot umowy ze względu na istotny interes bezpieczeństwa państwa nie mógł być realizowany zgodnie z ustawą o zamówieniach publicznych. Organ uznał również za chybiony zarzut błędnej wykładni art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, uzasadniając, że czynem nieuczciwej konkurencji jest, między innymi, ujawnienie lub wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli narusza to interes przedsiębiorcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 127 § 4, art. 10 § 1 oraz art. 81 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo niezapewnienia wnioskodawcy czynnego udziału w postępowaniu, co w tej sprawie miało wpływ na wynik postępowania, gdyż strona nie mogła wykazać, że argumenty podniesione przez Spółkę nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący wskazał również na obrazę art. 107 § 1 Kpa, polegającą na braku daty dziennej zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Organ stwierdził jednocześnie, że wskazane w skardze uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy, a przedmiotowa umowa zawiera informacje, stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Sądem właściwym do orzekania w tych sprawach jest sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej (ust. 3). Oznacza to, że o trybie dochodzenia praw związanych z odmową dostępu do informacji decyduje jej przedmiot. Jednocześnie należy podkreślić, że droga sądowoadministracyjna oraz droga postępowania przed sądem powszechnym wzajemnie się wykluczają. Jeżeli więc podstawą odmowy udostępnienia informacji, na którą powołał się podmiot dysponujący informacją, jest tajemnica ustawowo chroniona, ale inna niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, stronie ubiegającej się o informację, zawierającą taką tajemnicę, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu, odmawiającą jej udostępnienia. Ustawodawca bowiem w tym zakresie wyłączył kognicję sądu administracyjnego do rozpoznawania sprawy. W takiej sytuacji strona może wystąpić do właściwego sądu powszechnego z powództwem o udostępnienie tej informacji. W niniejszej sprawie podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej stanowiła tajemnica przedsiębiorcy, uregulowana w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz.1503 z późn. zm.). Sąd administracyjny nie ma obowiązku badania, czy organ, wydając decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej prawidłowo zastosował wskazany przepis. Jednakże samo powołanie w zaskarżonej decyzji tego przepisu, jako podstawy ochrony, powoduje niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że wystarczy, aby podmiot dysponujący informacją, powołał się na przedmiot ochrony wymieniony we wskazanym przepisie, aby wyłączyć kognicję sądu administracyjnego. Wnioskodawca, w sytuacji, gdy podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej jest ochrona dóbr, co do których właściwy jest sąd powszechny, korzysta z silniejszej ochrony prawnej. Samo już bowiem orzeczenie sądu powszechnego będzie stanowiło podstawę do jej udzielenia, natomiast sąd administracyjny może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję bądź stwierdzić jej nieważność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 600/04, LEX nr 160607, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 1640/07, niepubl.). Na marginesie jedynie można wskazać, że zarzuty podniesione w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są trafne, ale z wyżej wskazanych przyczyn nie mogły zostać rozpoznane w postępowaniu przed tym sądem. Ponadto należy podkreślić, że unormowanie zawarte w art. 22 ust. 1 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zatem pouczenie strony przez organ o prawie wniesienia skargi na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - niezgodne z treścią tego przepisu - nie ma wpływu na jego zastosowanie. W tej sytacji, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli stwierdzi, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.