II SA/Wa 2130/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-17

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, zwolnionej z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli jej sytuacja materialna nie uzasadnia takiego wsparcia?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Samo zwolnienie z kosztów sądowych z mocy ustawy nie jest równoznaczne z przyznaniem prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, które wymaga odrębnego wykazania trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący S. D., po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w celu złożenia skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał, że jest zwolniony z kosztów sądowych, a wydatki związane ze sprawą nadwyrężyły jego budżet. Przedstawił dochody rodziny (emerytura skarżącego 5.500 zł brutto, zarobki żony 2.300 zł brutto), posiadany dom (156 m2), działkę (40 arów) i samochód (wartość ok. 14.000 zł), a także zadłużenie na kwotę 44.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania S. D. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2007 r. nr 1833 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji, dotyczącej przyznania dodatku dla personelu latającego postanawia: odmówić przyznania S. D. prawa pomocy, w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji, dotyczącej przyznania dodatku dla personelu latającego. Skarżący, wnioskiem z dnia 10 marca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, w celu złożenia skargi kasacyjnej. We wniosku wskazał, że w niniejszej sprawie jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych, wydatki związane ze sprawą, toczącą się od 2001 r., nadwyrężyły budżet rodzinny, a przyznanie prawa pomocy pozwoli na uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw. Skarżący podał jednocześnie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. D. oraz dziećmi: M. i A. Posiada dom o wielkości 156 m2, działkę o powierzchni 40 arów oraz samochód - [...] - z 2000 roku o wartości około 14.000 zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że na dochody rodziny składa się jego emerytura w wysokości 5.500 zł brutto oraz zarobki żony w wysokości 2.300 zł brutto. Oświadczył też, że jest zadłużony w [...] na kwotę 44.000 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie należy zauważyć, że jedynym czynnikiem, od którego ww. ustawa uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, jest kryterium materialne. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego, ale przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy). W niniejszej sprawie skarżący - stosownie do art. 239 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie ze złożonego przez niego wniosku wynika, iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Rozpoznając złożony wniosek należy stwierdzić, iż pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest jedynie do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Fakt, że strona jest zwolniona w danej sprawie z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie oznacza, że obejmuje to również koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W tym zakresie strona musi wykazać, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że miesięczne dochody jego rodziny wynoszą łącznie brutto 7.800 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi średnio1.950 zł. Ponadto skarżący posiada dom i samochód. W sytuacji, gdy łączne dochody rodziny przekraczają wielokrotnie kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy, brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło