II SA/Wa 2132/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Andrzej Góraj, , Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2010 r. wydanym na podstawie art. 135k ust. 3 w zw. z art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43r poz. 277 ze zm.), odmówił przyjęcia zażalenia T. O. na postanowienie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Powiatowy Policji w P., po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. uznał [...] T. O. winnym zarzucanego mu czynu, opisanego w zarzucie nr 1 i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W części dotyczącej czynów opisanych w zarzutach nr 2 i 3 umorzył zaś postępowanie dyscyplinarne. Wskutek złożonego przez obwinionego odwołania Komendant [...] Policji, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy, zaś kara dyscyplinarna wydalenia ze służby została wykonana. Pismem z dnia 20 czerwca 2010 r., skierowanym do Komendanta [...] Policji, T. O. wniósł o wznowienie postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135r ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, z uwagi na wydanie orzeczeń dyscyplinarnych z naruszeniem obowiązujących przepisów. Wymieniony wskazał na nieprawidłowe zawiadomienie go o terminie zaznajomienia z aktami postępowania, niewydanie postanowienia o włączeniu do akt sprawy materiałów z postępowania przygotowawczego uzyskanych z prokuratury oraz ukaranie go po terminie przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego. Zarzucił nadto, że w postępowaniu dyscyplinarnym został uznany winnym popełnienia przestępstwa, do czego przełożony dyscyplinarny nie był uprawniony. Opisał też okoliczności, które - w jego ocenie – uzasadniały wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Komendant [...] Policji, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie z uchybieniem terminu określonego w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. Powyższe postanowienie zostało doręczone T. O. za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 3 sierpnia 2010 r. W pouczeniu wskazano, że od postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Komendanta Głównego Policji w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Postanowienie to organ doręczył także adwokatowi S. Z., który był ustanowiony obrońcą T. O. w postępowaniu dyscyplinarnym. Pełnomocnik otrzymał odpis postanowienia w dniu [...] lipca 2010 r. W dniu 10 sierpnia 2010 r. T. O. wniósł, za pośrednictwem urzędu pocztowego, zażalenie na postanowienie Komendanta [...] Policji. W treści zażalenia skarżący odniósł się do uzasadnienia rozstrzygnięcia zarzucając mu błędy faktyczne i prawne. Jednocześnie podtrzymał swoje poprzednie argumenty dotyczące przyczyn wznowienia. Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2010 r., wydanym na podstawie art. 135k ust. 3 w zw. z art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43r poz. 277 ze zm.), odmówił przyjęcia powyższego zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z art. 135r ust. 9 ustawy o Policji, na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego ukaranemu oraz członkowi rodziny uprawnionemu do renty rodzinnej, służy zażalenie do wyższego przełożonego dyscyplinarnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia. W myśl natomiast art. 135f ust. 1 ww. ustawy, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie zaś doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Uwzględniając powyższe uregulowania oraz datę doręczenia postanowienia adwokatowi S. Z. organ stwierdził, iż zaistniały wątpliwości, czy nie uchybiono 7 - dniowemu terminowi do złożenia tego środka zaskarżenia. Z akt zakończonego postępowania dyscyplinarnego wynika bowiem, że adwokat S. Z. w dniu 9 marca 2010 r. został ustanowiony przez T. O. obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym. Świadczy o tym niezawierające - w rozumieniu art. 135f ust. 3 cyt. ustawy - żadnych ograniczeń pełnomocnictwo obwinionego. Nadto w aktach znajduje się dokumentacja o otrzymywaniu przez obrońcę stosownej korespondencji, w tym zawiadomienia o terminie raportu, odebranym przez obrońcę osobiście w dniu 23 marca 2010 r. oraz potwierdzenie odebrania w dniu 28 maja 2010 r. przez pracownika kancelarii adwokackiej orzeczenia Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2010 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności, przywołane wyżej przepisy oraz datę skutecznego doręczenia postanowienia ustanowionemu przez T. O. obrońcy, tj. 29 lipca 2010 r., organ stwierdził, iż ostatni dzień terminu do złożenia zażalenia przypadał na 5 sierpnia 2010 r., natomiast zażalenie skarżącego zostało wniesione w dniu 10 sierpnia 2010 r. Z zestawienia powyższych dat wynika zatem bezspornie, że zażalenie zostało wniesione 5 dni po terminie. Przełożony dyscyplinarny zobligowany był więc odmówić przyjęcia tego środka zaskarżenia. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. O. zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnym zastosowaniu art. 135f ust. 6 ustawy o Policji. Z uwagi na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zgodnie z art. 135f ust. 4 ustawy o Policji, obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Może on zrezygnować z reprezentowania obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego, zawiadamiając o tym obwinionego oraz rzecznika dyscyplinarnego. Do czasu ustanowienia nowego obrońcy, jednak nie dłużej niż 14 dni od dnia zawiadomienia obwinionego, obrońca jest obowiązany podejmować niezbędne czynności. Jak wynika natomiast z protokołu rozprawy głównej Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...].04.2010 r. sygn. akt [...], w dniu 7 kwietnia 2010 r. adwokat S. Z. wypowiedział mu pełnomocnictwo do obrony w ramach postępowania karnego. Zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem ustawy o Policji, na adwokacie ciążył zatem obowiązek zawiadomienia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa również w sprawie dyscyplinarnej, którego wymieniony jednak nie dopełnił, a więc skarżący nie może ponosić tego negatywnych konsekwencji. W jego ocenie, Komendant Główny Policji dość bezkrytycznie podszedł do faktu, że adwokat Z. nie wykonał żadnej - nie tylko niezbędnej - czynności w ramach postępowania dyscyplinarnego, co powinno budzić zastanowienie i spowodować dążenie do wyjaśnienia sprawy, między innymi w kontekście tego, czy de facto jeszcze reprezentuje skarżącego. W tym zakresie, jako podstawy prawnej postanowienia Komendanta Głównego Policji nietrafnie zatem użyto art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, albowiem adwokat S. Z. nie reprezentował skarżącego w momencie doręczenia mu postanowienia Komendanta [...] Policji o odmowie wznowienia postępowania, a zatem termin zażalenia biegł od terminu doręczenia pisma do jego rąk, a nie do rąk pełnomocnika. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż okoliczność, że pełnomocnik procesowy – w postępowaniu karnym wypowiada stosunek pełnomocnictwa nie oznacza, że skutek wypowiedzenia rozciąga się również na postępowanie dyscyplinarne. Co więcej, o fakcie rozwiązania stosunku pełnomocnictwa pełnomocnik zobowiązany jest powiadomić organ, przed którym zastępuje swojego mandanta, jednak ten zabieg staranności nie został uczyniony. Przełożony dyscyplinarny I instancji nie miał zatem innego wyjścia jak doręczyć odpis orzeczenia w sprawie dwóm podmiotom: skarżącemu i jego pełnomocnikowi. Przełożony dyscyplinarny nie był zobowiązany do badania, czy stosunek pełnomocnictwa wygasł, jeśli brak było w aktach sprawy dokumentów sygnalizujących taki stan. Doręczenie odpisu postanowienia Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nastąpiło zatem skutecznie w dniu 29 lipca 2010 r. W ocenie organu, nie zasługuje na uwzględnienie argument podniesiony przez skarżącego, że pracownik kancelarii nie miał wiedzy co do faktu, iż adwokat Z. nie jest już jego pełnomocnikiem i z tego względu nie mógł skutecznie odebrać odpisu postanowienia Komendanta [...] Policji. Nadzór nad działalnością kancelarii sprawuje bowiem radca prawny lub adwokat i to on ponosi odpowiedzialność działania lub zaniechania podwładnych. Ponadto, zobowiązany jest do informowania osób odpowiedzialnych za prowadzenie korespondencji z innymi podmiotami o wszelkich przeszkodach, a w szczególności informowania pracowników o fakcie ustania stosunku pełnomocnictwa z określonym klientem. Zatem, doręczenie w dniu 29 lipca 2010 r. odpisu postanowienia Komendanta [...] Policji do rąk pracownika kancelarii należy uznać za skuteczne doręczenie pełnomocnikowi skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 135r ust. 6 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne wznawia się z urzędu lub na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej. Złożenie takiego wniosku rozpoczyna nowe postępowanie w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, chociaż w ramach tożsamości przedmiotu sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, z faktu, iż obwiniony korzystał z pomocy obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie można automatycznie wywodzić, że jest on reprezentowany przez tego pełnomocnika w postępowaniu z wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Wprawdzie przepis art. 135f ust. 3 ustawy o Policji stanowi, że ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można jednak pomijać faktu, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony i podpisany osobiście przez T. O. Do wniosku tego wnioskodawca nie załączył pełnomocnictwa dla adwokata S. Z., ani też nie odwołał się do pełnomocnictwa udzielonego wcześniej w postępowaniu dyscyplinarnym. Zatem, bez poczynienia dodatkowych ustaleń w tym zakresie, organ nie mógł automatycznie zakładać, że T. O. jest reprezentowany w tym postępowaniu przez pełnomocnika w oparciu o udzielone mu wcześniej pełnomocnictwo. Organ, nie wyjaśniając powyższej kwestii, błędnie doręczył adwokatowi S. Z. odpis postanowienia Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2010 r., jako pełnomocnikowi wnioskodawcy, a tym samym nie można uznać, że doręczenie to wywołało skutki prawne. W tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia należało zatem liczyć od dnia doręczenia postanowienia Komendanta [...] Policji T. O., co nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2010 r. Nadając zażalenie w urzędzie pocztowym w dniu 10 sierpnia 2010 r., skarżący zachował tym samym 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia określony w art. 135r ust. 9 ustawy o Policji, a w związku z tym organ odwoławczy błędnie odmówił przyjęcia tego zażalenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.