II SA/Wa 2135/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska Matusiak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. z dnia 28 kwietnia 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi - Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] grudnia 2010 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w [...] z [...] września 2010 r. nr [...] potwierdzającej spełnienie przez M. S. (dalej jako skarżący) warunków do otrzymywania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania i przyznającej ten równoważnik. Decyzja została doręczona skarżącemu 18 marca 2011 r. Decyzja ta zawierała pouczenie o prawie zaskarżenia decyzji, za pośrednictwem Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ciągu 30 dni od daty doręczenia decyzji. Skarżący, pismem z 28 kwietnia 2011 r. (data stempla pocztowego), wniósł do Sądu Rejonowego [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozew, w którym nie zgodził się z doręczoną mu decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] marca 2011 r. W piśmie tym jednocześnie zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd Rejonowy [...] , postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej z powództwa M. S. i przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Pismami z 12 grudnia 2011 r. i 3 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do wskazania daty kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi. W odpowiedzi na wezwania Sądu skarżący podniósł, iż jego zdaniem przyczyna uchybienia terminu ustała z chwilą wydania przez Sąd Rejonowy [...] postanowienia z [...] sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności drogi sądowej i przekazaniu sprawy do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej "ppsa") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do jego wniesienia, uprawdopodobnienie braku winy strony oraz dokonanie czynności, której uchybiono. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię terminowości wniesienia skargi, od niej bowiem zależy rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jako że jest on dopuszczalny jedynie wówczas, gdy skarga uchybia 30-dniowemu terminowi do jej wniesienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu 18 marca 2011 r., zatem ostatnim dniem na złożenie skargi był dzień 17 kwietnia 2011 r. W związku z tym, że była to niedziela, termin do wniesienia skargi uległ przesunięciu na poniedziałek i upływał 18 kwietnia 2011 r. (art. 83 § 2 ppsa). Natomiast 28 kwietnia 2011 r. skarżący złożył skargę do Sądu Rejonowego [...] , który postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. przekazał ją według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oznacza to, że skarga została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ppsa. W tym stanie rzeczy, należało rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest ustalenie, czy skarżący zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. do wskazania kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie, skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jak również w pismach stanowiących odpowiedź na wezwanie Sądu w tym zakresie, podniósł, że przyczyna uchybienia terminu ustała z chwilą wydania przez Sąd Rejonowy [...] postanowienia z [...] sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności drogi sądowej. Zważyć jednak należy, że podany przez skarżącego termin ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. 17 sierpnia 2011 r., nie może być uznany, gdyż data ustania uchybienia terminu do złożenia wniosku nie może być późniejsza niż data złożenia wniosku, tzn. jeżeli wniosek został złożony 28 kwietnia 2011 r., to data ustania uchybienia terminu do jego wniesienia nie mogła nastąpić 17 sierpnia 2011 r. W zaistniałym stanie faktycznym Sąd przestąpił do rozpatrzenia kolejnej przesłanki, tj. uprawdopodobnienia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Należy wskazać, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zaliczyć można: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar czy inną katastrofę, a zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Konieczność uprawdopodobnienia braku winy oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją, iż – mimo swej staranności – nie mogła, z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie określonej czynności. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Skarżący w swoim wniosku podniósł, że Dyrektor Generalny Służby Więziennej błędnie pouczył go, co do sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Wskazał, że z tytułu błędnego pouczenia uchybił terminowi do wniesienia skargi, a więc wskutek błędnego działania organu poniósł negatywne skutki. Zdaniem Sądu, powołane okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącego, gdyż nie sposób dopatrzyć się w złożonym wniosku o przywrócenie terminu obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym jego złożeniu. Organ bowiem prawidłowo pouczył skarżącego o terminie i sposobie zaskarżenia decyzji. Skarżący, mógł złożyć skargę zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem, a jeżeli nie zgadzał się z jego treścią, mógł wystąpić do organu w trybie art. 111 § 1 kpa o sprostowanie zamieszczonego w decyzji pouczenia. Tymczasem skarżący złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do Sądu Rejonowego [...] , wbrew pouczeniu. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności uprawdopodobniających, że dochował termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do złożenia skargi i na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.