II SA/Wa 214/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr(...), na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec B. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: B. K. wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2017 r. wystąpiła do Ministra Spraw o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku B. K. szczegółowo opisała przebieg swojej służby i zajmowane przez nią stanowiska. Poinformowała o przyjęciu do służby w dniu [...] czerwca 1989 r. na stanowisko maszynistki (...). W trakcie służby nie wykonywała żadnych czynności, które można by zakwalifikować do kategorii represyjnych. Pozostały okres służby to praca w Policji, najpierw w (...), a następnie w pionie kryminalnym, gdzie zajmowała się zwalczaniem przestępczości kryminalnej, gospodarczej oraz zorganizowanej. Szczegółowo udokumentowała swój udział w grupie operacyjno- dochodzeniowej, zajmującej się m.in. rozpracowywaniem i aresztowaniami sprawców zabójstw i napadów rabunkowych. Za osiągnięcia w służbie, walkę z przestępczością pospolitą z narażeniem życia i zdrowia, a także za wkład w poprawę bezpieczeństwa była wielokrotnie wyróżniana. Otrzymała odznaczenia resortowe – (...) oraz odznaczenie państwowe – (...). Ponadto, mianowana była na kolejne wyższe stopnie policyjne i otrzymywała liczne nagrody pieniężne. Analizując niniejszą sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że strona została zwolniona ze służby w (...) Komendy [...] Policji w dniu (...) i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby z dnia (...) Nr (...) wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od dnia [...] czerwca 1989 r. do dnia [...] listopada 1989 r. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosił 17 lat, 7 miesięcy i 15 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 5 miesięcy i 1 dzień. Z kopii akt osobowych o sygn.(...), przekazanych pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. znak (...) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby B. K. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. przekazał informacje dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariuszki. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że funkcjonariuszka po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki, a pełniąc służbę w Policji była wyróżniana nagrodami pieniężnymi przez przełożonych oraz wielokrotnie otrzymywała zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. Została nagrodzona (...) oraz(...). Wskazano, iż w aktach sprawy brak jest informacji o prowadzonych postępowaniach karnych lub karnoskarbowych. Jednocześnie, brak jest również dokumentów potwierdzających udział wymienionej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż służba zainteresowanej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 5 miesięcy i 1 dnia, podczas gdy całkowity okres służby strony wynosi 17 lat, 7 miesięcy i 15 dni. Organ nie zakwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawczynię w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Zaznaczono jednak fakt, że charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. W ocenie organu zgromadzone dokumenty nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. zakwestionowała decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2018 r. nr(...), wnosząc o jej uchylenie. Nadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów uzupełniających z dokumentów, które znajdują się w aktach postępowania w postaci rozkazów o wyróżnieniu, listów gratulacyjnych, przyznanych odznaczeniach w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, a dotyczących rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków służbowych po dniu 12 września 1989 r., także z narażeniem zdrowia i życia. Wniosła także o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej, wyłączającej stosowanie wobec skarżącej art. 15c, art. 22a lub art. 24a ww. ustawy zaopatrzeniowej. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, w odniesieniu do konkretnego przypadku Skarżącej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w myśl art. 7, 77 §. 1, art. 80 oraz 107 § 3, wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie –zdaniem Sądu – wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Organ administracji trafnie scharakteryzował uwarunkowania formalne sprawy, w tym przywołał treść stosownych regulacji normatywnych oraz właściwy sposób ich rozumienia, według zasad wykładni językowej. W szczególności organ wyjaśnił, jak należy określać ramy dla zastosowania wyjątku, przewidzianego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże- zdaniem Sądu- nie odniósł prawidłowo tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącej, opisywanych przez nią okoliczności faktycznych jej zatrudnienia, w tym wykonywanej pracy, uzyskanych orderów i odznaczeń oraz ocen służby (znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy). Odnosząc zarysowane ramy prawne do rozpatrywanego stanu faktycznego (który jest bezsporny) należy wskazać, co następuje: Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN. Jak z niej wynika, Skarżąca pełniła taką służbę w okresie od dnia [...] czerwca 1989 r. do dnia [...] listopada 1989 r. Całkowity okres jej służby wynosi: 17 lat, 7 miesięcy i 15 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 5 miesięcy i 1 dzień. Zatem 5 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa należy porównać z okresem 211 miesięcy całkowitej służby skarżącej, co daje zaledwie 2 % służby na rzecz totalitarnego państwa. Zdaniem Sądu w opisanym stanie faktycznym bez najmniejszej wątpliwości mamy do czynienia z krótkotrwałą służbą na rzecz totalitarnego państwa. Zatem organ błędnie ocenił kwestię krótkotrwałości służby Skarżącej, skoro przepracowała ona zaledwie 2% swojego stażu pracy na rzecz totalitarnego Państwa. Nadto wymaga wzięcia pod uwagę, że Skarżąca w toku postępowania przywoływała szereg okoliczności, które - jej zdaniem - przemawiają ze szczególnym charakterem pełnionej przez nią służby. Pracowała ona bowiem w Policji, najpierw w (...), a następnie w pionie kryminalnym, gdzie zajmowała się zwalczaniem przestępczości kryminalnej, gospodarczej oraz zorganizowanej. Szczegółowo udokumentowała swój udział w grupie operacyjno- dochodzeniowej, zajmującej się m.in. rozpracowywaniem i aresztowaniami sprawców zabójstw i napadów rabunkowych. Za osiągnięcia w służbie, walkę z przestępczością pospolitą z narażeniem życia i zdrowia, a także za wkład w poprawę bezpieczeństwa była wielokrotnie wyróżniana. Skarżąca otrzymała odznaczenia resortowe – (...) oraz odznaczenie państwowe – (...), była mianowana na kolejne wyższe stopnie policyjne i otrzymywała liczne nagrody pieniężne. Poprzestając na ogólnym wskazaniu, że dokonania i służba powinny spełniać przesłanki, zakreślone w pkt 2 i części wstępnej art. 8a ust. 1, organ nie odniósł się do faktów przywoływanych przez skarżącą. Wzbudziło to uzasadnione wątpliwości Sądu co do kryteriów, jakimi kierował się organ podczas rozpatrywania sprawy skarżącej, dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Nie jest bowiem możliwe samodzielne ustalenie przez Sąd, jakimi kryteriami kierował się organ uznając, że powoływane przez skarżącą okoliczności nie spełniają przesłanek zakreślonych ustawą – np. szczególnego przebiegu służby i zasług skarżącej, posiadanych przez nią orderów i odznaczeń, uzyskanych wysokich ocen pracy itp. Sprawa skarżącej musi być zatem wnikliwie rozważona przez organ administracji, a wyniki tych analiz muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.