II SA/Wa 214/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi F. M. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie i utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącego F. M. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] sierpnia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. skierował F. M. (dalej: "skarżący", "kandydat") do komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Policji. W orzeczeniu z [...] października 2021 r. nr [...][...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w P. (dalej: "RKL", "organ pierwszej instancji") podała, że - w oparciu o badanie podmiotowe (wywiad lekarski), pisemne oświadczenie kandydata, badania specjalistyczne i badanie przedmiotowe - u skarżącego rozpoznano niezupełny blok prawej odnogi pęczka Hisa oraz przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa, co kwalifikuje go jako niezdolnego do służby w Policji (kategoria N). Stwierdzone u kandydata schorzenie organ pierwszej instancji przypisał do § 48 pkt 1 kolumna (rubryka) 4 wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 2018 r."). RKL wskazała, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."), stwierdzona choroba lub ułomność uniemożliwia skarżącemu pełnienie służby w Policji. Zmiany, które posiada kandydat, przeczą pełnemu zdrowiu, a więc nie można uznać, że jego stan zdrowia spełnia kryteria niezbędne do podjęcia służby w Policji. W odwołaniu od powyższego orzeczenia RKL, skarżący podniósł, iż jest osobą sprawną i zdrową. W celu weryfikacji diagnozy udał się bowiem do trzech niezależnych od siebie lekarzy, spośród których jeden jest biegłym sądowym. Kandydat został zbadany m.in. przez kardiologa, wykonano mu echokardiografię, EKG RBB. Również pozostali dwaj lekarze poddali go dodatkowym badaniom. Żaden z tych lekarzy nie stwierdził jakichkolwiek przeciwwskazań do pracy w Policji w kontekście § 48 pkt 1 kolumna 4 załącznika do rozporządzenia. Skarżący zwrócił też uwagę na opis do ww. przepisu, zaznaczając, że brak jest podstaw do uznania go za niezdolnego do pracy w Policji. Do odwołania załączył: zapis EKG wraz z wynikami badań z [...] października 2021 r., historię zdrowia z praktyki lekarskiej kardiologa z [...] listopada 2021 r. wraz z wynikami badań, a także zaświadczenie lekarskie z [...] listopada 2021 r. Po rozpoznaniu odwołania, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") wydała [...] listopada 2021 r. orzeczenie nr [...], którym – na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 u.k.l. – utrzymała w mocy rozstrzygnięcie RKL. W uzasadnieniu orzeczenia CKL podniosła, że zapoznała się z odwołaniem i zgromadzoną dokumentacją orzeczniczą oraz wystąpiła o ponowną konsultację kardiologiczną w trybie zaocznym. Specjalista kardiolog rozpoznał niepełny blok prawej odnogi i przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa. Opinia konsultującego dla CKL kardiologa jest spójna z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu organu pierwszej instancji, dlatego rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy. Powyższe orzeczenie CKL stało się przedmiotem skargi kandydata (reprezentowanego przez adwokat I. S.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. § 48 pkt 1 kolumna 4 załącznika do rozporządzenia poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że kandydat jest niezdolny do służby w Policji (kategoria N); 2) przepisów postępowania, tj. - art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez niedokonanie oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej w zakresie przedstawionych nowych dowodów oraz brak wyjaśnienia i oceny tych dowodów, - art. 7 w związku z art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na pobieżnej ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów oraz na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, wskutek zebrania niekompletnego materiału dowodowego i w rezultacie zaakceptowanie przez organ odwoławczy prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, - art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, pomimo tego, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy, w tym przeprowadzenie dodatkowych badań m.in. w zakresie wyników tzw. holtera, - art. 11, a także art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego omówienia materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia podstawy prawnej, jak również oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, co skutkowało wydaniem decyzji o nieprzekonującej treści, - art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez wydanie orzeczenia utrzymującego w mocy orzeczenie o niezdolności do służby w Policji z powodu niepełnego bloku prawej odnogi i przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa, pomimo tego, że przepis prawa materialnego dopuszcza takie schorzenie, a przedłożone dodatkowo badania nie wykazują, aby kandydat nie był zdolny do służby w Policji, co narusza zasadę równości obywatela wobec prawa oraz zakaz niedyskryminacji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CKL i poprzedzającego go orzeczenia RKL oraz zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Organ drugiej instancji wskazał, iż rozpoznanie ujęte w § 48 pkt 1 rubryka 4 załącznika do rozporządzenia kwalifikuje kandydata wyłącznie jako niezdolnego do służby w Policji (kategoria N). Jednocześnie organ odwoławczy zawnioskował o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności weryfikacji, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz, czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi podległymi ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, uregulowany w przepisach u.k.l., ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z k.p.a. Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a zatem takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. U podstaw uznania skarżącego za niezdolnego do służby w Policji legło rozpoznane u niego schorzenie w postaci niepełnego bloku prawej odnogi i przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa, które zostało zakwalifikowane przez organy obu instancji do § 48 pkt 1 załącznika do rozporządzenia. Przepis ten obejmuje zaburzenia rytmu serca i przewodzenia – łagodne. Przy takim rozpoznaniu - w odniesieniu do osób z grupy pierwszej obejmującej kandydatów do służby m.in. w Policji (do których należy skarżący) - ustawodawca przewidział kategorię Z/N (vide kolumna 4 § 48 pkt 1 załącznika do rozporządzenia). Zatem skarżący w oparciu o ww. przepis mógł zostać uznany za zdolnego albo niezdolnego do służby w Policji. W szczegółowym opisie do § 48 pkt 1 załącznika do rozporządzenia podano, że kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie obrazu klinicznego i wyników badań dodatkowych: EKG spoczynkowego, Holtera EKG, rejestratorów zdarzeń, badania elektrofizjologicznego. Według tego punktu należy kwalifikować zaburzenia bezobjawowe lub objawowe, niepowodujące istotnych zaburzeń hemodynamicznych, niewymagające leczenia, nieupośledzające wydolności fizycznej. Kandydatów do służby z bezobjawowymi, nielicznymi, pojedynczymi zaburzeniami rytmu serca, nadkomorowymi i komorowymi, blokiem przedsionkowo-komorowym I°, izolowanym niepełnym blokiem prawej odnogi pęczka Hisa, niewielkiego stopnia bradykardią lub tachykardią należy kwalifikować jako zdolnych. Tymczasem w orzeczeniach tak organu odwoławczego, jak i RKL w żaden sposób nie wyjaśniono jakie okoliczności zadecydowały o przyznaniu kandydatowi kategorii N w sytuacji, gdy zastosowany w jego przypadku przepis § 48 pkt 1 kolumna 4 załącznika do rozporządzenia dopuszcza także przyznanie kategorii Z. Oba organy orzekające w sprawie nie zawarły w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć motywów, które pozwoliłyby ocenić zasadność przyjętego przez nie stanowiska o niezdolności kandydata do służby w Policji, przez co naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ drugiej instancji w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji odwołania i załączonych do niego dokumentów. W związku z tym, że wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia skarżącego są elementem stanu faktycznego sprawy, a kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a., Sąd, uznając zasadność skargi, wyeliminował z obrotu prawnego zarówno zaskarżone orzeczenie CKL, jak i utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę konsekwencje, jakie dla kandydata wywołuje orzeczenie o niezdolności do służby, wydanie takiego rozstrzygnięcia musi być poprzedzone wnikliwą diagnostyką i jednoznacznymi ustaleniami. Rozpoznając ponownie sprawę, orzekające w sprawie organy winny uwzględnić powyższe wskazania poczynione przez Sąd i w toku ponownego postępowania orzeczniczego uzupełnić materiał dowodowy o niezbędne dodatkowe badania specjalistyczne, mając przy tym na uwadze, iż w przypadku, gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, to komisja lekarska zgodnie z art. 32 ust. 3 u.k.l., może skierować osobę badaną za jej zgodą, na taką obserwację. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania (obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł) orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.