II SA/Wa 2140/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej jest skuteczne, jeśli na potwierdzeniu odbioru brak jest informacji o awizowaniu przesyłki i miejscu pozostawienia zawiadomienia?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej nie jest skuteczne, jeśli na potwierdzeniu odbioru brak jest informacji o awizowaniu przesyłki i miejscu pozostawienia zawiadomienia. W takiej sytuacji organ odwoławczy, wadliwie przyjmując datę doręczenia, narusza przepisy postępowania administracyjnego, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewody stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia decyzji, wskazując na swoją długotrwałą hospitalizację. Organ odwoławczy uznał decyzję za doręczoną z upływem 14 dni od daty zawiadomienia o przesyłce, mimo jej nieodebrania przez adresata.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], na mocy art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), stwierdził uchybienie przez Z. R. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2009 r.
Organ uzasadniając wydane postanowienie wskazał, że powołana decyzja została wysłana do strony na zapisany w karcie rejestracyjnej adres do korespondencji przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru. Na skutek niemożności jej doręczenia w dniu 9 lipca 2009 r. przesyłkę złożono w urzędzie pocztowym na okres 7 dni. W dniu 16 lipca 2009 r. list polecony awizowano powtórnie, a w dniu 28 lipca 2009 r. zwrócono go nadawcy w związku z niepodjęciem w terminie. Tym samym, decyzję uznano za doręczoną z datą 23 lipca 2009 r., tj. z upływem 14 dni od daty zawiadomienia o przesyłce poleconej. Natomiast odwołanie wpłynęło do organu w dniu 23 września 2009 r., po upływie terminu do jego wniesienia, o którym pouczono stronę w zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. R. zakwestionował postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wskazując , że nie może ponosić konsekwencji nieodebrania pisma skierowanego do niego na adres korespondencyjny schroniska dla bezdomnych, ponieważ był w tym czasie na [...] dwumiesięcznym leczeniu [...] szpitala [...] w D., co potwierdza załączona wcześniej dokumentacja.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że z karty leczenia szpitalnego skarżącego wynika, że jego hospitalizacja trwała od dnia 14 czerwca 2009 r. do 17 sierpnia 2009 r. Skarżący natomiast nie wniósł, w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia wraz z odwołaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Wojewody [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu odwoławczym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu.
Zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 k.p.a., stwarzającego domniemanie doręczenia wymaga uprzedniego wyczerpania "procedury" uregulowanej w art. 42 i 43 k.p.a. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. osobom fizycznym pisma są doręczane w pierwszej kolejności w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Mogą być one także doręczane w lokalu organu administracji publicznej (jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej). Jeżeli zastosowanie ww. sposobu doręczenia jest niemożliwe, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się osobom fizycznym w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). Natomiast w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.).
Uznanie skuteczności tzw. doręczenia zastępczego następuje wówczas gdy można stwierdzić, że wszystkie warunki tego doręczenia zostały w danym przypadku dochowane.
Na znajdującym się w aktach potwierdzeniu odbioru przesyłki, a także samej przesyłce (koperta zawierająca decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r.), brak jest informacji doręczyciela o awizowaniu przesyłek, w szczególności miejscu pozostawienia zawiadomień, o których mowa w art. 44 § 2 k.p.a. W sytuacji gdy na dowodzie doręczenia przesyłki doręczyciel nie wskazał miejsca pozostawienia tzw. awiza nie można przyjąć, że miało miejsce prawidłowe doręczenie zastępcze unormowane w art. 44 k.p.a. Przepis ten stanowi:
§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczenia pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Należy podkreślić, że prawidłowe dochowanie warunków wskazanych w cytowanym przepisie jest istotne z tego względu, iż doręczenie zastępcze wywołuje skutki takie jak doręczenie zwykłe. Przyjęta przez ustawodawcę tzw. fikcja doręczenia wymaga bezwzględnego przestrzegania jego warunków. W sytuacji gdy, tak jak w niniejszej sprawie, zarówno na dowodzie doręczenia, jak i na przesyłce brak jest informacji o awizowaniu przesyłki, a także adnotacji doręczyciela o tym gdzie umieścił zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki, nie można uznać skuteczności doręczenia zastępczego. Należy podkreślić, że w dokumencie zwanym "potwierdzeniem odbioru" powinny zostać zaświadczone wszystkie okoliczności warunkujące zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki, tj. że doręczyciel nie zastał adresata, że zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało umieszczone w należącej do adresata skrzynce na korespondencję lub w innym miejscu oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie. W przeciwnym wypadku dokument ten nie jest dowodem dokonanego doręczenia zastępczego. Należy stwierdzić, że wyżej wskazanej wadliwości doręczenia zastępczego nie sanują wyjaśnienia zawarte w piśmie Poczty Polskiej S.A. Centrum Poczty Oddział Rejonowy W. z dnia 28 października 2009 r., które znajduje się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy.
Z powyższych ustaleń wynika, że organ odwoławczy ustalając datę doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji naruszył art. 44 k.p.a., ponieważ wadliwie przyjął, że jej doręczenie nastąpiło w dniu 23 lipca 2009 r. Skoro powyższe błędne ustalenia faktyczne skutkowały wydaniem zaskarżonego orzeczenia, to Sąd uznając, że to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło