II SA/Wa 2140/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Grochowska-Jung, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko [...] M. M. – specjaliście Wydziału [...] Policji obwinionemu o to, że od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] marca 2013 r. będąc policjantem naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, iż nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 10 ust. 1 pkt 3c zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów w ten sposób, iż w czasie zwolnienia z zajęć służbowych z powodu choroby posiadał przy sobie służbową broń palną, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy i Policji w związku z § 10 ust. 1 pkt 3c zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, uznał wymienionego policjanta winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż postanowieniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. zostało wszczęte postępowania dyscyplinarne przeciwko [...] M. M., w którym zarzucono wymienionemu popełnienie przytoczonego na wstępie przewinienia dyscyplinarnego. Zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu czynu. W sprawie nie budzi wątpliwości, że [...]. M. M. w okresie od [...] października 2012 r. do [...] kwietnia 2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i w tym czasie nie zdał do depozytu swojej broni palnej służbowej marki [...] nr fabryczny [...] oraz [...] sztuk amunicji, czym nie dopełnił obowiązku wynikającego z § 10 ust. 1 pkt 3c powołanego wyżej zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji. Okoliczności czynu wskazują, że zachowanie policjanta było zawinione. Organ wskazał, iż przy wymierzaniu kary uwzględnił dyrektywy wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, tj. rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i okoliczności jego popełnienia, brak negatywnych skutków z uwagi na dobrowolne zdanie broni wraz z amunicją, zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu oraz dotychczasowy przebieg jego służby. Od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego obwiniony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż jego zachowanie nie wyczerpało znamion przewinienia dyscyplinarnego, natomiast dyscyplinę służbową naruszyła osoba zawiadamiająca o niepopełnionym przewinieniu i osoby, które nierzetelnie przeprowadziły postępowanie, pomimo braku podstaw do jego wszczęcia. W konkluzji wniosku obwiniony wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przez osobę zaznajomioną z treścią działu III pt. "Zasady użytkowania broni palnej" zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów i odróżniającą posiadanie broni palnej przy sobie uregulowane w rozdziale 1 pt. "Postępowanie z bronią palną" od przechowywania broni palnej uregulowanego w rozdziale 2 pt. "Przechowywanie broni palnej". Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r., wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ przypomniał stan faktyczny sprawy i uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, iż w toku postępowania dyscyplinarnego [...]. M. M. nie został przesłuchany w charakterze obwinionego, ponieważ nie stawił się na wezwanie doręczone mu przez rzecznika dyscyplinarnego. Rozpatrując sprawę pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego organ stwierdził, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Art. 132 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy mówi, że naruszeniem dyscypliny jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. W myśl § 10 ust. 1 pkt 3c zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów zabrania się policjantowi posiadania przy sobie broni palnej podczas leczenia szpitalnego lub sanatoryjnego oraz zwolnienia lekarskiego. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny, po dokonaniu ponownej oceny materiału dowodowego oraz przytoczonych unormowań prawnych i treści wniosku obwinionego wyższy przełożony dyscyplinarny przyjął, iż wyżej wymieniony policjant swoim zachowaniem wyczerpał znamiona zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego. Odnosząc się do podniesionej we wniosku [...]. M. M. kwestii odróżnienia posiadania przy sobie broni palnej od kwestii przechowywania broni palnej wskazał, iż z § 10 ust. 1 pkt 3c zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów wynika jednoznacznie, że zabrania się policjantowi posiadania przy sobie broni palnej podczas zwolnienia lekarskiego. Posiadanie oznacza stan faktyczny polegający na władaniu określoną rzeczą przez posiadacza. Użycie zatem w cytowanym przepisie sformułowania "zabrania się policjantowi posiadania przy sobie broni palnej podczas zwolnienia lekarskiego" oznacza, że policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim nie powinien fizycznie władać bronią, a zatem nie powinien także przechowywać jej w taki sposób, aby mieć do niej dostęp. Powyższe unormowania mają na celu wykluczenie sytuacji, w której policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim, a zatem niezdolny do służby z powodu choroby, ma dostęp do broni palnej. Podyktowane to jest troską o bezpieczeństwo policjanta i społeczeństwa, gdyż broń palna jest jedynym z najbardziej dolegliwych środków przymusu bezpośredniego i powinna znajdować się wyłącznie w dyspozycji osoby zdrowej, zdolnej do służby. Organ podkreślił, że podczas nieobecności w pracy [...]. M. M. przebywającego na zwolnieniu lekarskim, nie udało się nawiązać kontaktu z wymienionym policjantem i wyjaśnić kwestii przechowywania przez niego broni palnej. Taki stan zaniepokoił jego przełożonego i spowodował podjęcie działań mających na celu ustalenie, gdzie znajdowała się broń palna będąca w dyspozycji [...]. M. M.. Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny w ocenie Komendanta Głównego Policji wymieniony policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne w sposób opisany w zarzucie. Zachowanie obwinionego było zawinione. W świetle art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Nie budzi wątpliwości, że [...]. M. M. był świadomy faktu, że jako policjant jest zobowiązany przestrzegać dyscypliny służbowej. W myśl art. 134h ust. 1 ustawy o Policji jednym z kryteriów wymiaru kary dyscyplinarnej jest zachowanie obwinionego po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. W tym przypadku ocenie poddano postawę i zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu, a zwłaszcza fakt nieprzyznania się do popełnienia zarzucanego mu czynu, jego stosunek do obowiązujących przepisów prawa oraz dotychczasowy przebieg jego służby. W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego nie zaistniały żadne przesłanki, które mogłyby skutkować umorzeniem postępowania dyscyplinarnego lub innym wymiarem kary, a tym bardziej uniewinnieniem obwinionego. Komendant Główny Policji uwzględniając charakter popełnionego przez [...] M. M. przewinienia dyscyplinarnego uznał, że wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego czynu. Zgodnie z treścią art. 134a cytowanej ustawy, kara [...] oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Tak więc, utrzymanie w mocy wymierzonej obwinionemu kary dyscyplinarnej [...] uznał za zasadne. Podkreślił, że jest to najłagodniejsza kara dyscyplinarna, jaką przewidują przepisy ustawy o Policji. Powyższe orzeczenie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu nr [...] oraz poprzedzającemu je orzeczeniu nr [...] naruszenie §10 ust. 1 pkt 3 lit. c zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznania w użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 6, poz. 38) i wniósł o uchylenie obu wydanych orzeczeń. Ponadto skarżący wskazał, iż w całości podtrzymuje argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdził, iż jego zachowanie zgodne z literą przepisów §11 ust. 1 i §16 ust. 6 pkt 2 ww. zarządzenia, zostało błędnie zakwalifikowane jako naruszenie przepisu §10 ust 1 pkt 3 lit. c tego zarządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. M. M. uzupełnił zarzuty skargi i zarzucił Komendantowi Głównemu Policji wydanie zaskarżonych orzeczeń z naruszeniem niżej wymienionych przepisów zarządzenia nr 852 z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 6, poz. 38), przywoływanego dalej jako "zarządzenie": 1. § 10 ust. 1 pkt 3 lit. c, § 11 ust. 1 i § 16 ust. 6 pkt 2 zarządzenia - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakaz posiadania przy sobie broni palnej podczas zwolnienia lekarskiego, o którym mowa w przepisie § 10 ust. 1 pkt 3 lit. c, oznacza obowiązek zdania tej broni na przechowanie w miejscu pełnienia służby, podczas gdy zgodnie z przepisem § 16 ust. 6 pkt 2 policjant przechowujący broń palną w miejscu zamieszkania, o którym mowa w przepisie § 11 ust. 1, zdaje tę broń na przechowanie do depozytu w komórce organizacyjnej jednostki Policji odpowiedzialnej za przechowanie broni palnej przed planowanym udaniem się na leczenie szpitalne lub sanatoryjne, a zatem z jednoznacznego brzmienia tych przepisów wynika, że nie nakładają one na policjanta takiego obowiązku podczas zwolnienia z obowiązków służbowych z powodu choroby; 2. § 10 ust. 1 pkt 3 lit. c zarządzenia - poprzez jego błędne zastosowanie polegające na bezpodstawnym przypisaniu skarżącemu posiadania przy sobie broni palnej w trakcie zwolnienia lekarskiego. Ponadto, Komendantowi Głównemu Policji zarzucił wydanie zaskarżonych orzeczeń z naruszeniem niżej wymienionych przepisów postępowania zawartych w rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst. jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), przywoływanej dalej jako "ustawa"; 3. art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy - poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a następnie jego nieumorzenie, pomimo że czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego; 4. art. 134i ust. 6 pkt 4 i art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy - poprzez nieprawidłowe sformułowanie zarzutu, polegające na braku w postanowieniu o wszczęciu postępowania i orzeczeniu kończącym to postępowanie istotnych elementów opisu przewinienia dyscyplinarnego, tj. nieokreślenie między innymi miejsca i sposobu działania lub zaniechania obwinionego, a jedynie ograniczenie się do przytoczenia treści przepisu; 5. art. 135f ust. 6 w zw. z art. 134i ust. 6 ustawy - poprzez niedoręczenie skarżącemu, wbrew obowiązkowi wynikającemu z wyżej wskazanego przepisu, postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a w konsekwencji: - brak przedstawienia zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 134i ust. 6 pkt 4 ustawy, - brak zapoznania skarżącego z uzasadnieniem faktycznym zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 134i ust. 6 pkt 5 ustawy, - brak wskazania skarżącemu rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie, o którym mowa w art. 134i ust. 6 pkt 6 ustawy, - brak pouczenia skarżącego o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 134i ust. 6 pkt 8 ustawy; 6. art. 135f ust. 1 ustawy - poprzez pozbawienie skarżącego prawa do obrony; obwiniony nie ma bowiem możliwości bronić się przed zarzutem, którego mu nie przedstawiono; 7. art. 135e ust. 1 ustawy - poprzez nieprzeprowadzenie jakiegokolwiek dowodu, który świadczyłby o naruszeniu przez skarżącego dyscypliny służbowej i zastąpienie czynności, które winny zmierzać do wyjaśnienia sprawy dotyczącej zarzutu posiadania przy sobie służbowej broni palnej podczas zwolnienia lekarskiego, czynnościami dotyczącymi miejsca przechowywania tej broni podczas zwolnienia lekarskiego; 8. art. 135j ust. 1 ustawy - poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, że dowodzi on posiadania przy sobie broni palnej podczas zwolnienia lekarskiego, w sytuacji gdy żaden z dowodów nie dotyczy tej kwestii, natomiast materiał dowodowy dotyczy jedynie następujących okoliczności: zwolnienia z obowiązków służbowych z powodu choroby, miejsca pobytu w dniu [...] stycznia 2013 r., nieprzechowywania broni palnej w szafie metalowej użytkowanej w miejscu pełnienia służby i faktu zdania tej broni do depozytu w [...] podczas urlopu następującego po zwolnieniu lekarskim. W rezultacie wyżej wymienionych przepisów Komendant Główny Policji wydał zaskarżone orzeczenie z naruszeniem art. 135 j ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji w toku postępowania nie naruszył prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów zostało uregulowane w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). Artykuł 132 ust. 3 stanowi natomiast, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. W przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym zarzucono skarżącemu i przypisano naruszenie dyscypliny służbowej w ten sposób, że jako policjant nie dopełnił obowiązku wynikającego z §10 ust. 1 pkt 3c zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów w ten sposób, iż w czasie zwolnienia z zajęć służbowych z powodu choroby posiadał przy sobie służbową broń palną. W ocenie sądu, Komendant Główny Policji prawidłowo zakwalifikował zachowanie policjanta jako naruszenie przepisu §10 ust 1 pkt 3 lit. c wskazanego zarządzenia, gdyż zabrania on policjantowi posiadania przy sobie broni palnej podczas leczenia szpitalnego lub sanatoryjnego oraz zwolnienia lekarskiego. Treść przepisu jest jasna i oznacza, że policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim nie powinien posiadać broni, a zatem i przechowywać broni w taki sposób aby mieć do niej dostęp. Zasadnie organ wskazuje, iż powyższe unormowania mają na celu wyeliminowanie sytuacji, w której policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim, a zatem niezdolny do służby z powodu choroby, ma dostęp do broni palnej. Podyktowane jest to troską o bezpieczeństwo policjanta i społeczeństwa, gdyż broń palna powinna znajdować się wyłącznie w dyspozycji osoby zdrowej, zdolnej do służby. Należy podnieść, iż przepis §10 został zamieszczony w Dziale III zatytułowanym "Zasady użytkowania broni palnej", w Rozdziale 1 "Postępowanie z przydzieloną bronią palną". Wskazany przez skarżącego przepis § 11 ust. 1 i §16 ust. 6 pkt 2 ww. zarządzenia zamieszczone w Rozdziale 2 "Przechowywanie broni palnej" określają, w jakich miejscach broń palną krótką przechowuje się. Przepis §16 ust. 6 pkt 2 stanowi, iż policjanci przechowujący broń palną krótką w miejscu pełnienia służby oraz policjanci przechowujący broń palną krótką w miejscu zamieszkania zdają tę broń na przechowanie do depozytu w komórce organizacyjnej jednostki Policji odpowiedzialnej za przechowanie broni palnej przed planowanym udaniem się na leczenie szpitalne lub sanatoryjne. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż z brzmienia powołanego przepisu wynika, iż nie nakłada on na policjanta takiego obowiązku podczas zwolnienia z obowiązków służbowych z powodu choroby. Należy jednakże zauważyć, iż choroby funkcjonariusz nie planuje i nie może zdać broni w sposób opisany w §16 ust. 6 pkt 2, co nie oznacza, iż może ją posiadać, gdyż zabrania posiadania przy sobie broni palnej podczas zwolnienia lekarskiego przepis §10 ust. 1 pkt 3 lit. c ww. zarządzenia. Uznanie skarżącego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych znajduje zatem potwierdzenie w materiale sprawy i zostało właściwie uzasadnione. W ocenie Sądu organy Policji nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie w aktach postępowania dyscyplinarnego brak jest dowodu doręczenia skarżącemu postanowienia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, to jednak nie oznacza to, jak przyjmuje skarżący, iż "brak jest przedstawienia zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 134 i ust. 6 pkt 4 ustawy". Postawiony w postanowieniu nr [...] zarzut został zawarty w postanowieniu Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o uchyleniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych i nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o przedłużeniu czynności dowodowych, które to postanowienia skarżący odebrał w dniach [...][...] sierpnia 2013 r [...]. Zatem treść zarzutu była skarżącemu znana, co pozwalało na udział w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym i wykonywanie prawa do obrony. W toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony nie został przesłuchany w charakterze obwinionego, gdyż nie stawił się na wezwanie przekazane przez rzecznika dyscyplinarnego. Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw pozwalających na zakwestionowanie wydanych w sprawie orzeczeń. Dlatego uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.