II SA/Wa 2140/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi H.T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 8 a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 708 z późn. zm.), w dniu [...] listopada 2017 r. wydał decyzję nr [...], która odmówił H. T. wyłączenia stosowania wobec niej art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a powołanej ustawy. Organ w uzasadnieniu decyzji podała, że H. T. pobierała rentę po zmarłym mężu – H. T., który został zwolniony ze służby w Służbie Więziennej w dniu [...] sierpnia 1980 r. i po tej dacie nie podjął ponownie służby. Ww. pełnił służbę dla państwa totalitarnego od [...] września 1953 r. do [...] grudnia 1954 r., tj. przez okres 1 roku, 2 miesięcy i 11 dni. Z uwagi na to, że H. T. nie pełnił służby po 12 września 1989 r. to w sprawie nie zostały spełnione wymogi przewidziane w art. 8 a przedmiotowej ustawy, bowiem organ nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. W ocenie organu brak jest możliwości wyłączenia stosowania art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a przedmiotowej ustawy, o co wnosiła H. T. H. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] zarzucając, że została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1. art. 8 a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin poprzez bezzasadne uznanie, że wydanie decyzji, o której mowa w tym przepisie, jest możliwe jedynie w przypadku równoczesnego spełnienia obu warunków wymienionych w pkt 1 i 2 tego przepisu, podczas gdy treść i konstrukcja tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że wydanie decyzji nim przewidzianej wystarczające jest spełnienie jednego z tych warunków, 2. art. 13 b ust. 1 powyżej określonej ustawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że obowiązkowa służba w organach wymienionych w tym przepisie jest służbą na rzecz totalitarnego państwa, podczas gdy charakter taki może mieć jedynie służba dobrowolna, 3. art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu czynności mających na celu wyjaśnienie charakteru służby, której dotyczyła decyzja, a w szczególności ustalenia, czy miała ona charakter obowiązkowy, co było niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co skutkowało jej rozpatrzeniem wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi skarżącej, przez co postępowanie został przeprowadzone w sposób podważający jej zaufanie do władzy publicznej i z naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na wstępie podać należy, że w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin zostały zawarte przepisy umożliwiające obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy pełnili taką służbę Zgodnie 13 b ust. 1 powyżej powołanej ustawy, za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w niżej wymienionych cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach: (...). Natomiast art. 8 a ust. 1 przedmiotowej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13 b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. 2. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24. Określone w przytoczonym przepisie w ust. 1 przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z akt sprawy wynika, że zmarły mąż skarżącej pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa w Służbie Więziennej w okresie od [...] września 1953 r. do dnia [...] sierpnia 1980 r. i pobierał emeryturę od [...] września 1980 r. do [...] marca 1993 r. Wobec powyższego należy zgodzić się z organem, że skoro zmarły mąż skarżącej nie pełnił służby po dniu 12 września 1989 r., to organ nie miał możliwości zbadania przesłanki określonej w art 8 a pkt 2 przedmiotowej ustawy. W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że brak jest możliwości zastosowania wyłączenia stosowania art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a powoływanej ustawy. Zgodnie z art. 24 a ust. 1. W przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b, i która pozostawała w służbie przed dniem [...] stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15 c lub art. 22 a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze zasadne jest przytoczenie treści art. 13 c powoływanej ustawy, który stanowi, że za służbę na rzecz totalitarnego państwa nie uznaje się służby w rozumieniu art. 13 b: 1) która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.; 2) której obowiązek wynikał z przepisów o powszechnym obowiązku obrony. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że tylko w tych dwóch przypadkach można uznać, że pełniona służba nie była służbą na rzecz totalitarnego państwa. Oznacza, to, że podnoszone przez skarżąca argumenty, że pełniona przez jej zmarłego męża służba nie miał charakteru dobrowolnego, a wynikała z nakazu pracy nie mogła zostać uwzględniona. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku