II SA/Wa 2144/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-12
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Ewa Grochowska - Jung, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać świadczenie w drodze wyjątku osobie, która nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania renty, jeśli trudności na rynku pracy są jedynym uzasadnieniem długiej przerwy w zatrudnieniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że trudności na rynku pracy same w sobie nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdy wnioskodawca nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania renty. Długa przerwa w zatrudnieniu, nieusprawiedliwiona innymi szczególnymi okolicznościami poza trudnościami na rynku pracy, uniemożliwia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach.Stan faktyczny
Skarżąca S. B. wniosła o przyznanie renty w drodze wyjątku, wskazując na chorobę, brak środków na leczenie oraz długie przerwy w zatrudnieniu spowodowane bezrobociem. Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie wystąpiły szczególne okoliczności uzasadniające odstępstwo od wymogów ustawowych, a niespełna 14-letni okres zatrudnienia i długie przerwy w pracy nie pozwalają na przyznanie renty. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Ewa Grochowska -Jung (spr), Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę -
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], którą na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) odmówił S. B. przyznania renty w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż z akt sprawy nie wynikają szczególne okoliczności, z powodu których S. B. nie nabyła uprawnień do świadczenia ustawowego. Na przestrzeni pracy zawodowej wystąpiły przerwy w wykonywaniu zatrudnienia w okresie od 25 lipca 1988 do 2 lipca 1989 r. oraz od 13 marca 1994 r. do 31 stycznia 1997 r. Legitymuje się niespełna 14-letnim okresem zatrudnienia, który jest nieadekwatny do wieku wynoszącego na datę orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy 42 lata. Całkowita niezdolność do pracy została orzeczona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS dopiero w dniu [...] listopada 2003 r., w którym lekarz orzecznik stwierdził, iż powstała ona od września 2003 r. Ostatnio udowodniony okres składkowy przypada na dzień 30 kwietnia 1997 r. Trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania dochodzonego świadczenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. B. wnosiła o ponowne rozpoznanie sprawy. Podnosiła, iż jest osobą chorą, nie posiada środków na leczenie. Przerwy w zatrudnieniu uzasadniała istniejącym bezrobociem i niemożnością znalezienia pracy, pomimo zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w T.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa.
Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługuje w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków.
W niniejszej sprawie nie można uznać, iż skarżąca wskutek szczególnych okoliczności nie spełnia warunków ustawowych do świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca na przestrzeni 42 lat życia posiada łącznie 13 lat 7 miesięcy i 29 dni okresów ubezpieczenia, zaś w dziesięcioleciu przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy staż pracy wynosił 4 miesiące. Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 30 września 2003 r., co zostało potwierdzone orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] listopada 2003 r., natomiast ostatnio udowodniony okres składkowy przypada na dzień 30 kwietnia 1997 r., a więc po upływie 6 lat od ostatnio udowodnionego okresu składkowego, nie można wiec przyjąć, iż skarżąca nie nabyła uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy wskutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. Z akt sprawy nie wynika, aby od 1997 r. do 2003 r. S. B. nie mogła podjąć zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności, trudno jest bowiem tak długą przerwę w zatrudnieniu usprawiedliwić jedynie trudnościami na rynku pracy.
Z tych względów Sąd, w oparciu o art. 151 w związku z art. 132 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło