II SA/Wa 2144/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Ewa Marcinkowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za przejazdy koleją w latach 2007-2009 oddala skargę. Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., którą odmówiono A. C. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za zryczałtowany równoważnik pieniężny za przejazd koleją w kwocie ceny biletu II klasy pociągu pospiesznego na odległości 1000 km za rok 2007 dla wnioskującego oraz za lata 2008, 2009 dla wnioskującego i jego żony. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. C. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2010 r. na mocy rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2013 r. A. C. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. o wypłacenie mu w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji następujących świadczeń pieniężnych: 1) ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2007, 2008, 2009, 2010, 2) dopłaty do wypoczynku za 2007 r., 3) zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd koleją w kwocie ceny biletu II klasy pociągu pospiesznego na odległości 1000 km za rok 2007 - dla niego, za lata 2008, 2009 i 2010 - dla niego i dla żony. Komendant Powiatowy Policji w P. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. odmówił A. C. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za zryczałtowany równoważnik pieniężny za przejazd koleją w kwocie ceny biletu II klasy pociągu pospiesznego na odległości 1000 km za rok 2007 dla wnioskującego oraz za lata 2008, 2009 dla wnioskującego i jego żony. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 104, art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 73 ust. 1 i 3, art. 107 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1, § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz ich rodzin z prawa przejazdu raz w roku środkami publicznego transportu zbiorowego na koszt właściwego organu Policji oraz warunków przyznawania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu (Dz. U. z 2002 r. Nr 74, poz. 683). Organ I instancji powołując się na treść art. 107 ust. 1 ustawy o Policji wskazał, iż upływ terminu przedawnienia jest przesłanką materialnoprawną powodującą, że roszczenie z tytułu prawa do należności pieniężnych nie przysługuje. Podkreślono, że przyznanie zwrotu kosztów przejazdu następuje na podstawie wniosku o wypłatę tego świadczenia, złożonego w trakcie trwania służby, który w przedmiotowej sprawie A. C. złożył dopiero w dniu [...] lutego 2013 r. Zdaniem organu przedmiotowe roszczenie stało się wymagalne w dniu zwolnienia ze służby, tj. w dniu [...] maja 2010 r. w związku z czym na mocy art. 107 ust. 1 ustawy o Policji uległy przedawnieniu. Natomiast roszczenie dotyczące wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za zryczałtowany równoważnik pieniężny za przejazd koleją za rok 2010 zostało uwzględnione, bowiem nie uległo przedawnieniu. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestie związane z prawem do przejazdu policjanta i członków jego rodziny na koszt właściwego organu Policji środkami publicznego transportu uregulowane zostały w art. 73 ustawy o Policji oraz szczegółowo w cytowanym powyżej rozporządzeniu MSWiA z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz członków ich rodzin z prawa przejazdu publicznymi środkami transportu (...). Zgodnie z art. 73 ustawy o Policji policjantowi i członkom jego rodziny przysługuje raz w roku prawo do przejazdu na koszt właściwego organu Policji środkami publicznego transportu zbiorowego do jednej z obranych przez siebie miejscowości w kraju i z powrotem (ust. 1). W razie niewykorzystania przysługującego przejazdu osoba uprawniona otrzymuje zryczałtowany równoważnik pieniężny (ust. 3). Przepis § 3 wskazanego rozporządzenia MSWiA z dnia 27 maja 2002 r. stanowi, że w razie niewykorzystania przysługującego prawa przejazdu na koszt właściwego organu Policji, policjant otrzymuje na każdą uprawnioną osobę zryczałtowany równoważnik pieniężny w kwocie odpowiadającej cenie biletu za przejazd w II klasie pociągu pospiesznego na odległość 1000 km, z uwzględnieniem posiadanych uprawnień do przejazdów ulgowych, ustalany według ceny biletów obowiązującej w dniu wypłaty tego równoważnika, nie później jednak niż w dniu wygaśnięcia prawa do przejazdu przysługującego za dany rok kalendarzowy. Natomiast zgodnie z § 4 wskazanego rozporządzenia zwrot kosztów przejazdu, w wysokości potwierdzonej posiadanymi biletami lub zryczałtowany równoważnik pieniężny wypłaca komórka finansowa jednostki organizacyjnej Policji właściwa dla miejsca pełnienia służby uprawnionego policjanta, w terminie 30 dni od dnia złożenia przez policjanta wniosku o przyznania świadczenia. Wskazując na treść art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne organ wskazał, że koniecznym było ustalenie, czy przedmiotowe roszczenie nie uległo przedawnieniu. Tym samym należało zbadać od jakiej daty roszczenie stało się wymagalne, bowiem od niej biegnie termin przedawnienia. W przedmiotowej sprawie roszczenie strony do wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za niewykorzystany w roku 2007 przejazd środkami publicznego transportu stało się wymagalne z upływem tego roku, tj. z dniem 1 stycznia 2008 r. i uległo przedawnieniu po upływie 3 lat od kiedy stało się wymagalne, tj. z dniem 1 stycznia 2011 r. Analogicznie roszczenie strony do wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za niewykorzystany w roku 2008 przejazd środkami publicznego transportu, stało się wymagalne z upływem tego roku, tj. z dniem 1 stycznia 2009 r. i uległo przedawnieniu po upływie 3 lat od kiedy stało się wymagalne, tj. z dniem 1 stycznia 2012 r., zaś roszczenie strony do wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za niewykorzystany w roku 2009 przejazd środkami publicznego transportu, stało się wymagalne z dniem 1 stycznia 2010 r. i uległo przedawnieniu z dniem 1 stycznia 2013 r. A. C. zwrócił się o wypłatę wskazanych świadczeń wnioskiem z dnia [...] lutego 2013 r., a zatem po upływie okresu przedawnienia roszczeń, a nie zaistniała również przesłanka w postaci zaistnienia wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających spóźnione dochodzenie roszczeń. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, pomimo błędnego uzasadnienia decyzji w zakresie wskazania terminu wymagalności przedmiotowych roszczeń organ I instancji prawidłowo odmówił skarżącemu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za zryczałtowany równoważnik pieniężny za przejazd koleją w kwocie ceny biletu II klasy pociągu pospiesznego na odległość 1000 km za rok 2007 dla wnioskującego oraz za lata 2008, 2009 dla wnioskującego i jego żony. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. C. zarzucił organowi: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie poprzez błędną wykładnię art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w związku z art. 73 ust. 1 i 2 ustawy o Policji i § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz członków ich rodzin z prawa przejazdu raz w roku środkami publicznego transportu zbiorowego na koszt właściwego organu Policji oraz warunków przyznawania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu (Dz. U. Nr 74, poz. 683) oraz na niezastosowaniu art. 9 kpa i art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7, 8, 11 kpa, art. 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalność administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 2 policjantowi i członkom jego rodziny przysługuje raz w roku prawo przejazdu na koszt właściwego organu Policji środkami publicznego transportu zbiorowego do jednej z obranych przez siebie miejscowości w kraju i z powrotem, art. 73 ust. 2 mówi, iż Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki korzystania przez policjanta z prawa, o którym mowa w ust. 1 uwzględniając sposób rozliczania kosztów przejazdu. Zaś art. 73 ust. 3 informuje, że w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu osoba uprawniona otrzymuje zryczałtowany równoważnik pieniężny. Przedmiotowe prawo wynika z przepisu art. 73 ust. 1-3 ustawy o Policji. Według § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 27 maja 2002 r. – prawo przejazdu na koszt właściwego organu Policji, przysługujące policjantowi i członkom jego rodziny raz w roku kalendarzowym, obejmuje przejazd do wybranej przez siebie miejscowości w kraju i z powrotem, trasą o bezpośrednim połączeniu, a w przypadku braku takiego połączenia – najkrótszą trasą, środkami transportu kolejowego, a gdy na danej trasie lub jej odcinku nie ma połączenia kolejowego, środkami transportu autobusowego. Zgodnie z dyspozycją § 3 ww. rozporządzenia, w razie niewykorzystania przysługującego prawa przejazdu na koszt właściwego organu Policji, policjant po złożeniu wniosku otrzymuje na każdą uprawnioną osobę zryczałtowany równoważnik pieniężny za przejazd koleją w kwocie odpowiadającej cenie biletu za przejazd w II klasie pociągu pospiesznego na odległość 1000 km, z uwzględnieniem posiadanych uprawnień do przejazdów ulgowych, ustalany według ceny biletów, obowiązującej w dniu wypłaty tego równoważnika, nie później jednak niż w dniu wygaśnięcia prawa do przejazdu przysługującego za dany rok kalendarzowy. Z § 4 cyt. rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów takiego przejazdu następuje na podstawie złożonego przez policjanta pisemnego wniosku, złożonego jednak nie później niż w dniu wygaśnięcia prawa do przejazdu przysługującego za dany rok kalendarzowy. Zwrot kosztów przejazdu w wysokości stwierdzonej posiadanymi biletami lub zryczałtowany równoważnik pieniężny, wypłaca komórka finansowa jednostki organizacyjnej Policji właściwa dla miejsca pełnienia służby uprawnionego policjanta, w terminie 30 dni od dnia złożenia przez policjanta wniosku o przyznanie świadczenia. Taka konstrukcja przepisów oznacza, że przyznanie zwrotu kosztów przejazdu następuje na podstawie wniosku o wypłatę tego świadczenia złożonego przez policjanta. W tym stanie prawnym zasadnie organ uznał, iż ustalenia wymaga, czy przedmiotowe świadczenie nie uległo przedawnieniu w świetle art. 107 ustawy o Policji. Zbadać zatem należy w pierwszej kolejności od jakiej daty roszczenie stało się wymagalne, bowiem od niej biegnie termin przedawnienia. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym prawo do przejazdu na koszt właściwego organu Policji przysługuje policjantowi i członkom jego rodziny raz w roku kalendarzowym, natomiast w razie niewykorzystania przysługującego prawa przejazdu policjant otrzymuje na każdą uprawnioną osobę zryczałtowany równoważnik pieniężny, nie później jednak niż w dniu wygaśnięcia prawa do przejazdu przysługującego za dany rok kalendarzowy. Zatem uwzględniając powyższe roszczenie o wypłatę świadczenia - zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania przysługującego prawa przejazdu powstaje każdorazowo z upływem danego roku kalendarzowego, w którym taki przejazd przysługiwał, tj. z upływem 31 grudnia danego roku i staje się wymagalne od dnia 1 stycznia następnego roku. Prawo do wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd raz w roku środkami publicznego transportu w przypadku niewykorzystania tego przejazdu przysługuje bowiem za dany rok kalendarzowy i nie jest w żaden sposób związane ani uzależnione od zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Tym samym, zdaniem Sądu, prawidłowo przyjął organ, że uprawnienie do ekwiwalentu pieniężnego za zryczałtowany przejazd koleją na odległość 1000 km za rok 2007 dla skarżącego stało się wymagalne w dniu 1 stycznia 2008 r. oraz za 2008 i 2009 r. dla skarżącego i jego żony odpowiednio w dniu 1 stycznia 2009 r. i 1 stycznia 2010 r., a wystąpienie z wnioskiem o wypłatę ww. świadczenia w dniu [...] lutego 2013 r. było wnioskiem spóźnionym z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Natomiast art. 9 kpa nie stanowi podstawy do udzielania przez organ informacji wykraczającej poza zakres prowadzonej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.