II SA/Wa 2144/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-02
Skład orzekający: Joanna Kube, Danuta Kania, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli wcześniej wydano ostateczną decyzję administracyjną w przedmiocie zwolnienia ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego, a obie sprawy dotyczą tych samych stron, podstawy prawnej i faktycznej?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. Ponowne rozstrzyganie sprawy naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Tożsamość sprawy zachodzi, gdy występują te same podmioty, ten sam przedmiot i stan prawny, a elementy stanu faktycznego mają znaczenie dla zastosowania prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżąca M. F. domagała się ustalenia istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby po wygaśnięciu jej stosunku służbowego. Wcześniej Dyrektor IAS wydał decyzję o zwolnieniu jej ze służby, którą utrzymał w mocy Szef KAS. Sprawa została przekazana przez sąd do organu administracji. Dyrektor IAS umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, co utrzymał w mocy Szef KAS. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "organ II instancji") z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby M. F. (dalej: "strona", "skarżąca").
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że M. F., wobec braku przedstawienia jej przez Dyrektora IAS w [...] propozycji służby czego następstwem było wygaśnięcie jej stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r., skorzystała z dwóch ścieżek postępowania: administracyjnego - wzywając Dyrektora IAS w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia ze służby oraz sądowego - składając pozew do Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2017 r. o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby (sygn. akt [...]).
Uwzględniając powyższe organ II instancji wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. strona wystąpiła do Dyrektora IAS w [...] o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia ze służby wobec nieotrzymania do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby w IAS w [...].
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Dyrektor IAS w [...] stwierdził zwolnienie ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego M. F. z dniem 31 sierpnia 2017 r. Na skutek odwołania strony od ww. decyzji, Szef KAS decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu przez Szefa KAS w dniu 23 kwietnia 2021 r.
Jednocześnie w sprawie stosunku służbowego M. F. toczyło się postępowanie sądowe, które zostało zainicjowane pozwem z dnia [...] września 2017 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...]).
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział [...] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. F. przeciwko Izbie Administracji Skarbowej w [...] o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby postanowił stwierdzić swą niewłaściwość rzeczową i na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. przekazać sprawę Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej. Kopia akt sprawy o sygn. [...] wpłynęła do Szefa KAS w dniu [...] grudnia 2020 r.
Wobec stanowiska pełnomocnika strony przedstawionego w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r., pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Szef KAS, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał kopie akt sprawy o sygn. [...] Dyrektorowi IAS w [...] - jako organowi właściwemu w sprawie.
Dyrektor IAS w [...] decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby M. F. zainicjowane pozwem z dnia [...] września 2017 r. (sygn. akt. [...]).
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że sprawie tej została już wydana przez Dyrektora IAS w [...] decyzja administracyjna z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby M. F. na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Szefa KAS z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]. Zatem niniejszą sprawę należało umorzyć, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ze względu na bezprzedmiotowość postępowania, gdyż sprawa została już rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie:
- art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie przez Dyrektora IAS w [...], mimo iż na etapie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...] organ I instancji występował w charakterze pozwanego, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż niniejsza sprawa została rozpoznana przez bezstronny organ,
- art. 105 § 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnym umorzeniu niniejszego postępowania przez organ I instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy na tle niniejszej sprawy istnieją przesłanki o charakterze materialnoprawnym, które winny prowadzić do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym,
- art. 8 § 1 i 2 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzytoczenie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw faktycznych oraz prawnych wydania decyzji umarzającej postępowanie, podczas gdy obowiązkiem organu jest przedstawienie faktycznych i prawnych podstaw podjętego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o ustalenie istnienia stosunku służby od dnia 1 września 2017 r. i przywrócenie do służby w charakterze funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej od dnia 1 września 2017 r. na warunkach służby i uposażenia obowiązujących przed ww. datą.
Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] maja 2021 r. Szef KAS wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter, bądź sprawa została już ostatecznie lub prawomocnie zakończona. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Aby taki stan rzeczy zaistniał, nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej.
Do przypadków bezprzedmiotowości należy zaliczyć stan, w którym: żądanie strony dotyczy sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do jej istoty przez organ administracji publicznej, co ujawni się w toku postępowania; żądanie strony dotyczy rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną prowadziłoby do naruszenia zasady res iudicata (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Jest to konstrukcja polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej. Obejmuje ona sytuacje, gdy kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty, z których pierwsza ma charakter ostateczny. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie res iudicata koniecznym jest więc ustalenie tożsamości spraw - rozstrzygniętej poprzednio decyzją mającą walor decyzji ostatecznej i następną decyzją.
Zdaniem Szefa KAS, Dyrektor IAS w [...] trafnie uznał, iż w niniejszym postępowaniu istnieje tożsamość sprawy administracyjnej, w tym merytoryczna, pomiędzy decyzją z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby M. F., a sprawą związaną z ustaleniem istnienia stosunku służby przekazaną przez Sąd Rejonowy w [...], oznaczoną sygn. akt [...].
Tożsamość sprawy administracyjnej będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Chodzi o te elementy stanu faktycznego, które mają znaczenie dla subsumcji przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawach rozstrzygniętych kolejnymi decyzjami. Rozstrzygnięcie w kwestionowanej przez stronę decyzji dotyczyło tych samych praw i obowiązków co w decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby z dnia [...] września 2020 r. Podstawa prawna i faktyczna jest w rzeczywistości identyczna. Różnica roszczeń, którą pełnomocnik strony próbuje wskazywać jako brak tożsamości sprawy, wynika jedynie z faktu, iż roszczenie o ustalenie istnienia stosunku służby jest roszczeniem właściwym na gruncie prawa pracy, natomiast na gruncie postępowania administracyjnego w grę wchodzi sądowa kontrola zasadności wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Podstawa prawna i faktyczna w obu postępowaniach jest identyczna. W obu postępowaniach należy zbadać i ocenić okoliczności będące podstawą zwolnienia strony ze służby.
Dyrektor IAS w obu decyzjach wskazał takie same podstawy prawne i faktyczne (z art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 i art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948), dalej: "u.p.w.u.k.a.s.".
W niniejszej sprawie brak jest zarówno normy kompetencyjnej umożliwiającej organowi administracji wydanie decyzji w przedmiocie istnienia stosunku służby M. F., a jednocześnie organ wydał już decyzję w przedmiocie zwolnienia strony ze służby. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem, istniały bowiem podstawy do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a.
Organ I instancji nie naruszył też art. 8 § 1 i 2 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., bowiem opisał dokładnie stan faktyczny sprawy, a także wyjaśnił podstawę prawną decyzji, na której oparł swoje rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji pozwala na poznanie motywów jakimi kierował się organ I instancji podejmując rozstrzygnięcie w sprawie.
Odnosząc się do kwestii niezasadnego, zdaniem strony, przekazania niniejszej sprawy Dyrektorowi IAS w [...], Szef KAS wskazał, że art. 464 § 1 k.p.c., na którym oparto postanowienie Sądu Rejonowego w [...] wskazuje, że odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym przypadku Sąd przekaże sprawę temu organowi. Jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, Sąd rozpozna sprawę. Sąd ma obowiązek przekazać sprawę właściwemu organowi bez badania zasadności zgłaszanego roszczenia. Tym samym orzeczenie z art. 464 § 1 k.p.c. ma znaczenie formalno-prawne (procesowe). Nie może ono jednak wskazywać (wiązać organu, któremu przekazano sprawę) sposobu dalszego procedowania w sprawie przez organ, któremu przekazano sprawę. To do jego oceny należy bowiem sposób dalszego procedowania w sprawie. Nadto Szef KAS powołał art. 25 ust. 1 pkt 9 oraz art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2020 r., poz. 505 ze zm.), dalej: "u.k.a.s.", stwierdzając, że dyrektor izby administracji skarbowej jest organem I instancji w zakresie ustalenia stosunku służbowego osób pełniących służbę w izbie administracji skarbowej, natomiast Szef KAS jest organem II instancji w tych sprawach (art. 276 ust. 1 i 2 u.k.a.s.). Wskazał również na art. 165 ust. 7 u.p.w.u.k.a.s., zgodnie z którym dyrektor izby administracji skarbowej był uprawniony do składania odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby.
Szef KAS zaznaczył nadto, że w dacie wydawania rozstrzygnięcia przez organ I instancji, tj. w dniu [...] września 2020 r., sprawa M. F., przekazana obecnie przez Sąd Rejonowy w [...], była co do zasady odrębnym postępowaniem - odrębną sprawą toczącą się według zasad postępowania cywilnego. Na okoliczność tę wskazała również strona w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. W związku z powyższym, zdaniem Szefa KAS, niniejszą sprawę należało przekazać do Dyrektora IAS w [...] do dalszego procedowania, w tym oceny żądania strony przez pryzmat toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie, w której wydano decyzję z dnia [...] września 2020 r.
Pismem z dnia 12 maja 2021 r. M. F., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa KAS z dnia [...] maja 2021 r. zarzucając naruszenie:
- art. 45 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie przez Dyrektora IAS w [...], mimo iż na etapie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...] organ I instancji występował w charakterze pozwanego, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż sprawa została rozpoznana przez bezstronny organ,
- art. 105 § 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnym umorzeniu postępowania przez organ I instancji z uwagi na bezprzedmiotowość, podczas gdy wbrew twierdzeniom organu I instancji na tle niniejszej sprawy istnieją przesłanki o charakterze materialnoprawnym, które winny prowadzić do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym,
- art. 8 § 1 i 2 w związku z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzytoczenie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktycznych i prawnych podstaw wydania decyzji umarzającej postępowanie, podczas gdy obowiązkiem organu jest przedstawienie faktycznej oraz prawnej argumentacji podjętego rozstrzygnięcia,
- art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 464 § 1 k.p.c. poprzez przekazanie sprawy przez Szefa KAS do rozpoznania Dyrektorowi IAS w [...], podczas gdy sprawa powinna być rozstrzygnięta przez organ, do którego została przekazana przez Sąd Rejonowy w [...],
- art. 464 § 2 k.p.c. poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy przepisy postępowania cywilnego nie przewidują instytucji umorzenia postępowania.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie powyższych zarzutów akcentując przede wszystkim brak podstaw do wydania przez Dyrektora IAS decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Podkreśliła również, ze to Szef KAS powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty, a nie ograniczyć się wyłącznie do przekazania sprawy do rozpoznania Dyrektorowi IAS.
W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W myśl art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Szefa KAS z dnia [...] maja 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora IAS z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby - nie narusza prawa.
Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 818/20; publ. CBOSA). Jest to trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania.
Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała takiego charakteru od początku (od momentu wszczęcia postępowania), albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, czy też sprawa ma cywilny charakter, bądź też sprawa została już ostatecznie lub prawomocnie zakończona. W konsekwencji, co do zasady przyjąć należy, iż stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną powoduje konieczność umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, prowadziłoby bowiem do naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Decyzja organu administracji publicznej rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest bowiem dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Jest to konstrukcja polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej - res iudicata. Obejmuje ona sytuacje, gdy kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty, z których pierwsza ma charakter ostateczny. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie istoty rzeczy osądzonej koniecznym jest więc ustalenie tożsamości spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym - rozstrzygniętej poprzednio decyzją mającą walor decyzji ostatecznej i następną decyzją.
Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej i faktycznej oraz treści żądania strony. Chodzi o te elementy stanu faktycznego, które mają znaczenie dla subsumcji przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawach rozstrzygniętych kolejnymi decyzjami.
Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że organy administracji skarbowej obu instancji trafnie uznały, iż w niniejszym postępowaniu istnieje tożsamość sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją Szefa KAS z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] września 2020 r. wydaną w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego z upływem dnia 31 sierpnia 2017 r., a niniejszą sprawą zainicjowaną wnioskiem (pozwem sądowym) skarżącej z dnia [...] września 2017 r. o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby, przekazaną Szefowi KAS przez Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt sygn. akt [...].
W ocenie Sądu postępowanie zakończone kwestionowaną w niniejszej sprawie decyzją Szefa KAS z dnia [...] maja 2021 r. dotyczyło tych samych praw i obowiązków, co w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora IAS z dnia [...] września 2020 r. Zarówno podstawa prawna, jak i faktyczna w obu porównywanych sprawach jest w istocie tożsama, zaś różnica sformułowanych roszczeń, która w ocenie skarżącej wskazuje na brak tożsamości sprawy, wynika jedynie z faktu, iż roszczenie o ustalenie istnienia stosunku służby jest roszczeniem właściwym na gruncie prawa pracy, natomiast na gruncie postępowania administracyjnego w grę wchodzi sądowa kontrola zasadności wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Nie ulega ponadto wątpliwości, że w obu postępowaniach przedmiotem badania i oceny organu były okoliczności dotyczące stosunku służbowego skarżącej w oparciu o te same podstawy prawne, tj. art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 i art. 165 ust. 7 u.p.w.u.k.a.s.
Zaznaczyć przy tym należy, że w niniejszej sprawie brak było normy kompetencyjnej umożliwiającej organowi administracji wydanie decyzji w przedmiocie istnienia stosunku służby skarżącej w sytuacji, gdy uprzednio organ wydał już ostateczną decyzję administracyjną w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego.
W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącą, że "na tle niniejszej sprawy istniały przesłanki o charakterze materialnoprawnym, które winny prowadzić do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym".
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego wadliwego przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania Dyrektorowi IAS w [...] (pismo z dnia [...] lutego 2021 r.) należy stwierdzić, że trafność stanowiska Szefa KAS potwierdza m.in. treść art. 165 ust. 7 u.p.w.u.k.a.s., zgodnie z którym dyrektor izby administracji skarbowej był uprawniony do składania odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Tym samym, uznać należy, że dyrektor izby administracji skarbowej jest organem pierwszej instancji w zakresie ustalenia stosunku służbowego osób pełniących służbę w izbie administracji skarbowej, natomiast Szef KAS jest organem drugiej instancji w tych sprawach (art. 276 ust. 1 i 2 u.k.a.s.).
W świetle powyższego Szef KAS, po przekazaniu sprawy przez Sąd Rejonowy w [...], zobowiązany był wziąć pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie postępowanie nie zostało przeprowadzone przez właściwy organ pierwszej instancji, co w konsekwencji powodowało konieczność przekazania sprawy, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., do organu właściwego - Dyrektora IAS w [...] do dalszego procedowania, w tym oceny przedmiotowego żądania skarżącej przez pryzmat postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Szefa KAS z dnia [...] lutego 2021 r. W tej sytuacji, wbrew zarzutom skarżącej, brak jest podstaw do uznania, że Szef KAS dopuścił się naruszenia art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 464 § 1 k.p.c. Nie można również zgodzić się ze skarżącą, że w sprawie doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 464 § 2 k.p.c. poprzez umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Zauważyć należy, że organ administracyjny nie może orzekać na podstawie przepisów prawa cywilnego. Przyjęcie odmiennego w tym względzie stanowiska, prezentowanego w skardze, prowadziłoby do sytuacji, w której rozpoznając sprawę administracyjną organy administracji wykroczyłyby poza przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, formy zakończenia sprawy administracyjnej.
Nieuzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi obie wydane w sprawie decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego w sprawie rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. Organy dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie analizy przesłanek zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 i art. 165 ust. 7 u.p.w.u.k.a.s. Wyjaśniły również z jakich powodów - w świetle ww. przepisów - brak było podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem (pozwem sądowym) skarżącej z dnia [...] września 2017 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Na marginesie wskazać należy, że powołany w skardze (a uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji) wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1048/18 został wydany w odrębnej sprawie i nie dotyczył skarżącej.
Zauważyć również należy, że decyzja Szefa KAS z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1645/21. Wyrok wydany w tej sprawie nie jest prawomocny.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło