II SA/Wa 2145/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-25

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego powinien zostać oddalony, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego podlega oddaleniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. a) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej, do których zalicza się sprawa o dodatek mieszkaniowy. W związku z tym, zwolnienie to następuje z mocy prawa, a sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca wykazała, że jej miesięczny dochód wynosi 597,46 zł, uzupełniony świadczeniem socjalnym w wysokości 153 zł. Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla A. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. z dnia 15 stycznia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. S. w niniejszej sprawie adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. A. S. wnioskiem z dnia 15 stycznia 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku oraz z treści złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a dochód miesięczny w tym gospodarstwie sprowadza się do kwoty 597,46 zł (525,36 zł netto) przyznanego jej świadczenia emerytalnego (zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] wydane w dniu [...] marca 2008 r.). Natomiast z oświadczenia skarżącej złożonego w rubryce 5 formularza wniosku – jego uzasadnieniu - dodatkowo wynika, że podana kwota dochodu uzupełniona jest przyznanym świadczeniem socjalnym w wysokości 153 zł w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2007 r. złożone do akt przy piśmie z dnia 6 marca 2008 r.) W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi A. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do dodatku mieszkaniowego przewidzianego w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2004r. Nr 71, poz. 734ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący świadczenia z zakresu pomocy społecznej (por. art. 3 tej ustawy). Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie należy natomiast rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. Skoro zatem osiągany w gospodarstwie domowym łączny dochód sprowadza się do kwoty 678 zł netto, to tym samym oczywiste jest, że A. S. nie jest w stanie poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów swojego utrzymania. Taka zaś sytuacja materialna skarżącej uniemożliwia, zdaniem Sądu, poniesienie wydatków na ustanowienie adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione określone w art. 246 § 1 ppsa przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło