II SA/Wa 2147/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant referent Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi G. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego G. W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: CWKL w [...]) orzeczeniem z dnia [...] września 2023 r., nr [...] (dalej: orzeczenie z dnia [...] września 2023 r.) utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: RWKL w [...]) z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...] (dalej orzeczenie z dnia [...] lipca 2023 r.), w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające G. W. (dalej: orzekany/skarżący) za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podejmując rozstrzygnięcie CWKL działała na podstawie przepisów: art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. - Kodeksu Postępowania Administracyjnego - (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) dalej: K.p.a., art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. 2022 r., poz. 2305 t.j.), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12, ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 07 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 z późn. zm.) dalej: rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r. Ustalono, że Dowódca Jednostki Wojskowej w [...] nr [...] pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. skierował skarżącego do RWKL w [...] w celu przeprowadzenia badań lekarskich i konsultacji specjalistycznej. RWKL w [...] po przeprowadzeniu badań lekarskich i konsultacji specjalistycznej, rozpoznała u skarżącego, wśród rozpoznań powodujących niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, "[...]" - § 56 pkt 2, § 3 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r. RWKL w [...] orzeczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. uznała, że skarżący jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej rozpoznając m.in. w pkt.8 orzeczenia: [...] - § 56 pkt 2, § 3 pkt 1 (Kategoria N - Zał. 1, Grupa III) rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r.. Od orzeczenia tego skarżący złożył w dniu [...] lipca 2023 r. odwołanie do CWKL. W odwołaniu podnosił, że dnia [...] stycznia 2023 r. dokonano badania USG [...], podczas którego stwierdzono [...] z przerośniętą [...]. Operacja miała miejsce w 1991 r. Wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2023 r. RWKL w [...] wydała orzeczenie nr [...] orzekające zdolność skarżącego do służby wojskowej, tj. orzeczenia "Zał. 1 Grupa I - Zdolny do służby wojskowej - Kategoria A". Stwierdził, że dnia [...] lipca 2023 r. otrzymał ponowne orzeczenie z RWKL w [...] orzekające o niezdolności do zawodowej służby wojskowej ze względu na [...]. Podniósł jednak, że dnia [...] lipca 2023 r. dokonał konsultacji [...] w Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej - SPZOZ w [...] w Poradni [...]. Dr n. med. A. Z. w ramach konsultacji stwierdził brak przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej. CWKL w [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2023 r., orzeczeniem z dnia [...] września 2023 r. utrzymała w mocy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji. Na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierował skarżący, zastępowany przez radcę prawnego M. D.. Zaskarżając w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (Nr [...] z dnia [...] września 2023 r.), utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (Nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r.) w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zarzucił podjętemu rozstrzygnięciu: I. "naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj.: 1. art. 7, art. 77§ 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na: a. nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w zakresie braku śledziony nieupośledzającego sprawności ustroju i wpływu tego schorzenia na pełnienie zawodowej służby wojskowej, pomimo tego, że na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które to działania powinny być podejmowane z urzędu; b. naruszeniu zasady prawdy obiektywnej wskutek dokonania jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego poprzez pominięcie istotnych fragmentów: – orzeczenia nr [...] w sprawie zdolności do służby wojskowej Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. dotyczących braku stwierdzenia niezdolność do zawodowej służby wojskowej, tj. orzeczenia "Zał. I Grupa I - Zdolny do służby wojskowej - Kategoria A", co w konsekwencji uniemożliwiało prawidłową kontrolę orzeczenia; – opinii lekarza specjalisty [...] z dnia [...] lipca 2023 r. (Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska SPZOZ w [...] Poradnia [...]) dotyczących braku przeciwskazań do pełnienia służby wojskowej, co w konsekwencji uniemożliwiało prawidłową kontrolę orzeczenia; 2. art. 7, art. 77§ 1 w zw. z art. 84§ 1 oraz art. 136§ 1 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu sprzeczności pomiędzy rozpoznaniem lekarza specjalisty [...] z dnia [...].07.2023 r. (Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska SPZOZ w [...] Poradnia [...]), a rozpoznaniem Regionalnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w Orzeczeniu nr [...] - orzeczeniem Nr [...] utrzymanym w mocy przez CWKL w [...] przyjętym z pominięciem konsultacji [...], a także na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, w zakresie w jakim wymagana była wiedza specjalistyczna, tj. w zakresie braku śledziony nieupośledzający sprawności ustroju i wpływu tego schorzenia na pełnienie zawodowej służby wojskowej, co w konsekwencji uniemożliwiało prawidłowa kontrolę orzeczenia; 3. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia organu I instancji, w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżone orzeczenie i wydać orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej. II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. § 12 ust. 2 in fine rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej 1 trybu postępowania wojskowych, komisji lekarskich w tych sprawach poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów w sprawie, a także nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych, 2. § 56 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez wadliwe jego zastosowanie, gdzie § 56 pkt 2 (Definicja: Pooperacyjny brak śledziony nieupośledzający sprawności ustroju) w grupie III załącznika Nr 1 do w/ w rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r., odpowiadana kategoria Z/N i przyjęcie N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej, gdzie [...] należy kwalifikować z tego przepisu z kategorii Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia bez przeprowadzenia wnikliwej oceny". W związku z powyższym wnosił o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, orzeczenia pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, 2. przeprowadzenie rozprawy, 3. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] września 2023 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające skarżącego) za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 02 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 17 sierpnia 2023r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - zwaną dalej P.p.s.a."). Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie i utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów k.p.a. Natomiast przepisy rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r. jako lex specialis normują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r., przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Zatem rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej powinno odbywać się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. 2022 r., poz. 2305 t.j.), na podstawie przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12, ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 07 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 z późn. zm.). Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. Oznacza to, że poborowy nie może skutecznie powoływać się na własne przekonanie co do swojej zdolności psychofizycznej, skoro obecnie przeprowadzone badanie lekarskie tego nie potwierdziły. Warunkiem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). RWKL w [...] działając na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...] lipca 2023 r. wydała orzeczenie sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej skarżącego. RWKL w [...] orzeczeniem z dnia [...] lipca 2023 r orzekła kategorię N- Zał. l Grupa III - Niezdolny do zawodowej służby wojskowej rozpoznając w pkt. 8 orzeczenia m. in.: 1. [...] - § 56 pkt 2, § 3 pkt 1 (fakt niekwestionowany). W pkt. 9 orzeczenia – kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej uznała: Kategoria N – Zał.1 Grupa III - Niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W pkt.12 orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. uznano, że "Stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie 1 powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie Zał. Nr 1 rozp. MON z dnia 07 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022r. poz.1243 z późn. zm) w grupie badanych III obejmującej osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej. Rozpatrując odwołanie skarżącego CWKL w [...] orzeczeniem z dnia [...] września 2023 r. stwierdziła, że RWKL w [...] w orzeczeniu z dnia [...] lipca 2023 r. prawidłowo przywołała i zastosowała przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 07 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 z późn. zm.). Paragrafowi 56 pkt 2 (Definicja: Pooperacyjny brak śledziony nieupośledzający sprawności ustroju.) w grupie III załącznika Nr 1 do w/w rozporządzenia MON z dnia 07 czerwca 2022 r. odpowiada kategoria Z/N. [...] u zdrowej osoby nie niesie za sobą większych komplikacji, natomiast udowodniony jest fakt [...], co w przypadku żołnierza zawodowego, którego służba często przebiega w warunkach ekstremalnych, może stanowić znaczne zagrożenie dla zdrowia. A zatem, mając do wyboru kategorię Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej i kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej komisja słusznie wybrała kategorię N. Zaskarżając w całości orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] września 2023 r., utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] orzeczenie z dnia [...] lipca 2023 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zarzucił podjętemu rozstrzygnięciu naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego. Oceniając argumenty podniesione w skardze stwierdzić należy, iż są one zasadne ale tylko w odniesieniu do uzasadnienia orzeczenia. Rozpoznanie stanowiące o niezdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, opisane w wydanym orzeczeniu jako "[...]", zostało przypisane do § 56 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 07 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.). Dokonane rozpoznanie, nie jest kwestionowane przez Skarżącego, a potwierdzone zostało wynikami wykonanych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, w tym przedłożonymi przez Skarżącego. CWKL w [...] powołuje się na okoliczność, że udowodniony jest fakt [...], co w przypadku żołnierza zawodowego, którego służba często przebiega w warunkach ekstremalnych, może stanowić znaczne zagrożenie dla zdrowia. Powołując się na ten fakt CWKL w [...] nie podaje jednak żadnych źródeł potwierdzających tę tezę a takie zaniechanie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy CWKL w [...] rozpoznając ponownie sprawę uwzględni przedstawione wyżej stanowisko WSA w Warszawie. Pozostałe zarzuty skargi Sąd uznał za nie zasadne. Należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji nie zostało przez organ uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.