II SA/Wa 2148/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dolnośląski Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) odmówił nadania B. F. stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że B. F. aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela nr [...] wydanym w dniu [...] lipca 2001 r. przez Burmistrza K. uzyskała stopień nauczyciela mianowanego i została zatrudniona na podstawie mianowania, jako nauczyciel języka polskiego. Następnie, powołując się na treść zaświadczenia wydanego przez Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w K. w dniu [...] października 2006 r. o nr [...] Kurator wskazał, że w okresie od 1 września 2003 r. do 31 maja 2006 r., tj. w czasie odbywania stażu, skarżąca na podstawie aktu mianowania zajmowała stanowisko nauczyciela – bibliotekarza. Ponadto organ podniósł, że w tym czasie skarżąca legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Uniwersytecie W. na kierunku filologia polska (z dnia 21 czerwca 1999 r., nr [...]), dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Uniwersytecie W. na kierunku filologia słowiańska (z dnia 13 sierpnia 1993 r., nr [...]) oraz zaświadczeniem o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego na Uniwersytecie W. (z dnia 21 czerwca 1999 r., nr [...]). Natomiast, w ocenie Kuratora, w dniu rozpoczęcia stażu i w okresie jego odbywania, aż do dnia 15 marca 2006 r., skarżąca nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza, bowiem, jak wynikało z treści świadectwa o ukończeniu studiów podyplomowych na Uniwersytecie W. w zakresie "Informacji naukowej i bibliotekoznawstwa", kwalifikacje te uzyskała dopiero w dniu 15 marca 2006 r. Uzasadniając zajęte stanowisko Dolnośląski Kurator Oświaty przytoczył treść art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, w myśl którego stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Ponadto Kurator w zakresie kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela bibliotekarza, powołał się na regulację § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), zgodnie z którą kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza posiada osoba, która ukończyła wymagane do danego typu szkoły odpowiednio studia magisterskie lub wyższe zawodowe w zakresie bibliotekoznawstwa i posiada przygotowanie pedagogiczne lub ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu bibliotekoznawstwa albo legitymuje się dyplomem ukończenia pomaturalnego studium bibliotekarskiego. Jednocześnie organ uznał, że wobec skarżącej nie ma zastosowania § 20 ww. rozporządzenia. Organ wyjaśnił bowiem, że przepisem tym wprowadzono zasadę ochrony nabytych kwalifikacji, ale tylko w odniesieniu do nauczycieli, którzy w dniu wejścia w życie rozporządzenia byli zatrudnieni na podstawie mianowania i spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych (tzn. wcześniej obowiązujących) przepisów. Zaznaczył, że w stosunku do osoby skarżącej występuje tylko jeden z przewidzianych w przepisie warunków, a mianowicie "zatrudnienie w dniu wejścia w życie rozporządzenia na podstawie mianowania". Z powyższych względów organ przyjął, że skoro skarżąca w trakcie zatrudnienia na stanowisko nauczyciela – bibliotekarza i odbywania stażu, w okresie przypadającym od dnia 1 września 2003 r. do dnia 15 marca 2006 r., nie posiadała kwalifikacji do zajmowania tego stanowiska, to tym samym uzasadnione było wydanie decyzji o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego w oparciu o art. 9b ust. 6 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela. Od powyższej decyzji B. F. wniosła odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej zarzucając organowi błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, iż w chwili rozpoczynania stażu na wyższy stopień awansu zawodowego nie miała pełnych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza. Ponadto wskazała, że organ sprawujący nadzór - kurator, wbrew treści art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zakwestionował jej kwalifikacje dopiero w chwili złożenia wniosku o podjęcie postępowania na stopień awansu nauczyciela dyplomowanego. Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela oraz przytaczając motywy rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze B. F. zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzuciła naruszenie art. 9b ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela oraz art. 31 i 33 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i wniosła o ich uchylenie, ewentualnie o ich uchylenie i zmianę poprzez nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dolnośląskiego Kuratora Oświaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), zwanej dalej Kartą Nauczyciela, warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9c ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 oraz w przypadku nauczyciela mianowanego uzyskania akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie miało wyjaśnienie, czy w świetle powołanego przepisu nauczyciel ubiegający się o awans zawodowy powinien spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w tym przepisie w dniu rozpoczęcia stażu, czy też w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego. Zauważyć należy, że wniosek w którym nauczyciel "zwraca się o staż" jest kierowany do dyrektora szkoły, który jest uprawniony tylko do nadawania stopnia nauczyciela kontraktowego (art. 9b ust. 4 pkt 1 Karty Nauczyciela). Przepisy ustawy Karta Nauczyciela nie przewidują podejmowania przez jakiekolwiek organy decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu, a jedynym warunkiem jego rozpoczęcia jest złożenie wspomnianego wniosku, który w istocie stanowi zawiadomienie o jego rozpoczęciu. Natomiast zupełnie inny cel ustawodawca przypisał wnioskowi o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. Wniosek ten inicjuje bowiem przeprowadzenie tego postępowania i ma służyć przede wszystkim analizie dorobku zawodowego nauczyciela, a w dalszej konsekwencji dostarczyć niezbędnych dowodów w oparciu, o które wydana zostanie decyzja o odmowie lub nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Z kolei warunki określone w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela dotyczą nadania stopnia awansu zawodowego, a nie rozpoczęcia stażu. Przepis ten nie określa również kolejności, w jakiej przesłanki w nim wskazane powinny być spełnione. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu. Za taką wykładnią tego przepisu przemawiają względy celowościowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 541/06, LEX nr 269687). To zaś oznacza, że w sytuacji, gdy nauczyciel odbył staż, a w tym czasie kierunek ukończonych przez niego studiów lub posiadane kwalifikacje nie zgadzały się z nauczanym przedmiotem, lecz w dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego spełnił wymagania kwalifikacyjne, to brak jest uzasadnienia do nałożenia na niego obowiązku odbycia kolejnego stażu, a taki właśnie obowiązek wynikałby z dokonanej przez organy obydwu instancji wykładni art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela (tamże). Bez wątpienia w rozpoznawanej sprawie uzyskanie przez skarżącą kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza nastąpiło już w trakcie odbywania stażu, niemniej jednak składając w dniu 31 października 2006 r. wniosek o nadanie stopnia awansu zawodowego (v. wniosek z dnia 30 października 2006 r., k. 68 akt administracyjnych) skarżąca miała już, określone w § 15 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r., kwalifikacje, o czym świadczy wydane w dniu 15 marca 2006 r. świadectwo ukończenia na Wydziale Filologicznym – Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu W., w roku akademickim 2005/2006, trzysemestralnych Studiów Podyplomowych w zakresie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa (k. 63 akt administracyjnych). Dlatego też, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odmienny pogląd wyrażony przez Ministra Edukacji Narodowej i Dolnośląskiego Kuratora Oświaty, był wynikiem błędnej wykładni przepisu art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, a to z kolei prowadzi do stwierdzenia, że orzekające w sprawie organy administracji publicznej wydały decyzje z naruszeniem prawa materialnego i to z naruszeniem, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.