II SA/Wa 2148/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Protokolant starszy referent Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby w Policji 1. uchyla zaskarżone orzeczenie i utrzymanie nim w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w S. z dnia [...] lipca 2015 r.; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącej M. S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...] lipca 2015 r. Rejonowa Komisja Lekarska podległa Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w S., działając na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. wydała orzeczenie w odniesieniu do kandydatki do służby w Policji – M. G. – w którym rozpoznała u badanej: - pojedynczy złóg pęcherzyka żółciowego (§ 59 p. 2 lit. N), - pojedyncze zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze trzonów kręgów L5 i S1 u osoby z dyskopatią L5-S1 i wadą rozwojową pod postacią stawów rzekomych Baastrupa na poziomie od L3 do L5 (§ 55 p. 1 i 2 lit. N) i zakwalifikowała badaną do kategorii osób niezdolnych do służby w Policji. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego przez stronę odwołania Centralna Komisja Lekarska podległa właściwemu Ministrowi do Spraw Wewnętrznych – Skład Orzekający w P., wydała orzeczenie w dniu [...] października 2015 r., w którym rozpoznała u odwołującej pojedyncze zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze trzonów kręgów L5 i S1 u osoby z dyskopatią L5-S1 i wadą rozwojową pod postacią stawów rzekomych Baastrupa na poziomie od L3 do L5 (§ 55 p. 1 i 2 lit. N) oraz stan po leczeniu operacyjnym kamicy pęcherzyka żółciowego (§ 50 p. 3 lit. Z) i przyznała jej kategorię "niezdolna do służby w Policji". W uzasadnieniu organ II instancji zwrócił uwagę na częste występowanie podczas służby urazów narządów ruchu, w tym kręgosłupa. Odwołując się do treści § 55 p. 1 i 2 lit. N oraz dokonanego rozpoznania w zakresie zmian występujących w kręgosłupie strony, organ wskazał, że skarżąca nie może pełnić służby w Policji. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż uwzględnił przebyty zabieg usunięcia pęcherzyka żółciowego i w tym zakresie zmienił orzeczenie organu I instancji w zakresie rozpoznania. Od powyższego orzeczenia skargę do tutejszego Sądu wywiodła M. S. (z domu G.), zarzucając organowi naruszenie: - art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., - art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych Ministrowi do Spraw Wewnętrznych, - komentarza do § 55 w tabeli działu XII załącznika rozporządzenia MSW z 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności (...). W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że organ pominął przedłożone przez nią opinie lekarzy specjalistów, oraz fakt, że nie odczuwa ona żadnych dolegliwości związanych z kręgosłupem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, wbrew powyższemu żądaniu, jedynie argumenty dotyczące merytorycznej zasadności skarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek częściowo z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Stosownie do treści art. 70 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., z wyjątkiem art. 60 pkt 6 i art. 63 pkt 5 i 6, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Natomiast według brzmienia art. 65 ust. 1, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy znosi się komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, powołane na podstawie dotychczasowych przepisów, z wyjątkiem Centralnej Komisji Lekarskiej, okręgowych komisji lekarskich oraz wojewódzkich komisji lekarskich, które znosi się z dniem 30 czerwca 2015 r., zaś według ust. 2 pkt 1) tegoż przepisu, w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. zadania przewidziane niniejszą ustawą dla rejonowych komisji lekarskich wykonują dotychczasowe wojewódzkie komisje lekarskie. W tym miejscu wskazać również należy na przepis art. 16 ustawy, w myśl którego komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach: 1) w pierwszej instancji – rejonowe komisje lekarskie; 2) w drugiej instancji – Centralna Komisja Lekarska. Zatem procedowanie w zakresie właściwości w rozpoznawanej sprawie, było zgodne z prawem. Natomiast z drugiej strony, stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń, rozporządzenie określa w załączniku 1 wzór orzeczenia komisji lekarskiej, w którym w części F powinno być zawarte "szczegółowe uzasadnienie orzeczenia". Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, uzasadniła swoje rozstrzygnięcie w sposób bardzo ogólny i niezwykle lakoniczny, a w zasadzie w ogóle nie odniosła się do wydanego orzeczenia. Uzasadnienie orzeczenia winno zaś w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać to, dlaczego (na jakiej podstawie) zostało stwierdzone u skarżącej schorzenie, czy też ułomność fizyczna określone w wykazie schorzeń i ułomności, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1898), a także jak stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby w Policji. Zarówno bowiem skarżąca, jak i Sąd nie dysponują wiedzą medyczną. Uzasadnienie orzeczenia komisji winno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, wymyka się ono spod jakiejkolwiek kontroli. Jest to istotne także z tego powodu, że nie odniesiono się w nim również do argumentów zawartych w odwołaniu strony, jak też do złożonych przez skarżącą opinii lekarzy specjalistów. Zatem – zdaniem Sądu – uznać należy, że chociażby ww. uchybienie w postaci braków należytego sporządzenia uzasadnienia orzeczeń w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięć i w konsekwencji powodujące konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji oraz zobowiązanie organów do wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów decyzji administracyjnej, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę odwołania, a potem ewentualnie skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę jej legalności. Brak bowiem uzasadnienia uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na marginesie podkreślić należy, że uchybienia organu w postaci braku prawidłowego sporządzenia uzasadnienia, nie można skutecznie konwalidować na etapie postępowania sądowego. Próba podjęta przez organ w tym zakresie w odpowiedzi na skargę nie niweluje więc uchybienia stwierdzonego przez Sąd. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżone orzeczenie nie spełnia wymogów oznaczonych w art. 47 omawianej ustawy. Mimo, że powołany przepis wskazuje na to, jakiego rodzaju rozstrzygnięcia winien wydać organ II instancji, organ ten nie zastosował się do tych wymogów przez co skarżone orzeczenie nie zawiera de facto rozstrzygnięcia. W realiach faktycznych sprawy, można jedynie mówić o dorozumianej formie rozstrzygnięcia organu II instancji. Tego rodzaju postępowanie nie znajduje jednakże umocowania w przepisach obowiązującego oprawa. Orzeczenie Komisji Lekarskiej, w szczególności szczebla odwoławczego, musi być wyartykułowane w sposób stanowczy, nie powodujący żadnych wątpliwości co do jego zakresu i winno zawierać jedno z rozstrzygnięć opisanych w art. 47 ustawy. Przedmiotowe uchybienie także więc przemawiało za koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonego orzeczenia. W dalszej części przywołać należy treść art. 42 ust. 1 ustawy, w myśl którego, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia, przysługuje odwołanie. Zatem aby umożliwić stronie i uczestnikowi złożenie odwołania, to zarówno stronie, jak i organowi kierującemu na badanie (w przedmiotowej sprawie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S.), należało doręczyć orzeczenie lekarskie. Tymczasem – jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy, doręczenie takie nie miało miejsca. Tym samym Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. uniemożliwiono udział w postępowaniu przed Centralną Komisją Lekarską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, co stanowi naruszenie prawa (art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego), dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem rozpoznając na nowo sprawę, organy obu instancji będą miały na względzie jako wskazania, opisane powyżej rozważania Sądu i w ich świetle raz jeszcze ocenią stan zdrowia skarżącej, a tym samym jego wpływ na zdolność do służby w Policji, mając przy tym na względzie stan faktyczny i prawny na dzień orzekania, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnią. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1), 2) i 3) w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, 205 § 2 w zw. z art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji wyroku.