II SA/Wa 2149/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-03
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące zdolności do służby wojskowej spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia, w szczególności czy wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia i odnosi się do zebranego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ jego uzasadnienie nie zawiera wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani nie odnosi się do zebranego materiału dowodowego. Brak szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego zastosowano konkretny przepis prawa, uniemożliwia kontrolę sądową legalności orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., które uznało go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Skarżący zarzucił organowi zastosowanie niewłaściwego przepisu prawa, wskazując, że stwierdzone schorzenia nie upośledzają sprawności ustroju w stopniu wymaganym przez ten przepis. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spraw.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.
Orzeczeniem z dnia [...] maja 2014 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. rozpoznała u D. L. m.in. zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego i piersiowego nieznacznie upośledzające sprawność ustroju i zniesienie lordozy szyjnej nieupośledzające sprawności ustroju, w wyniku czego uznała stronę za niezdolną do zawodowej służby wojskowej.
Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego przez stronę odwołania, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. uchyliła w całości skarżone rozstrzygnięcie, rozpoznała u D. L. m.in. zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego i piersiowego, jak też zniesienie lordozy szyjnej – nieupośledzające sprawności ustroju, i zakwalifikowała stronę jako niezdolną do zawodowej służby wojskowej.
W rozstrzygnięciu organ powołał się na treść § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), który to przepis dotyczy choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, nieznacznie upośledzającej sprawność ustroju. Wyjaśnił, iż podstawą rozstrzygnięcia uczynił przepis prawa przedmiotowo najbliższy stwierdzonym w rozpoznaniu zmianom zwyrodnieniowym kręgosłupa lędźwiowego i szyjnego. Podniósł również, że kandydaci do jednostek desantowo-szturmowych mają wykonywane dodatkowe badania rentgenowskie całego kręgosłupa w celu ustalenia, czy istnieją przeciwwskazania do służby w tych jednostkach.
Skargę od powyższego orzeczenia wywiódł D. L., wnosząc o jego uchylenie. Podniósł, że organ zastosował niewłaściwy przepis do oceny zdolności do służby wojskowej. Paragraf 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) mówi bowiem o nieznacznym upośledzeniu sprawności ustroju, zaś Komisja nie rozpoznała u strony takiego skutku stwierdzonych zwyrodnień.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie poddaje się ono kontroli instancyjnej.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do zbadania przez Sąd, czy skarżone orzeczenie zawiera wszelkie, wymagane prawem elementy.
W myśl art. 107 § 1 k.p.a. decyzja (w niniejszej sprawie odpowiednio orzeczenie organu) powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
Paragraf 3 ww. przepisu precyzuje natomiast to, jak powinno wyglądać uzasadnienie decyzji. Winno ono w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Organ, uzasadniając wydaną decyzję, powinien więc odnieść się przede wszystkim do materiału dowodowego jaki zgromadził w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Dotyczy to zarówno materiału dowodowego, na którym się oparł przy rozstrzyganiu, jak też materiału, któremu odmówił wiary.
Po przedstawieniu zebranych dowodów i wyjaśnieniu, którym z nich dał wiarę, a którym tej wiary odmówił i dlaczego, na organie wydającym decyzję ciąży obowiązek ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego istotę badanej sprawy.
W końcowej zaś fazie uzasadnienia organ powinien przedstawić swoje wnioski, jakie wysnuł po zbadaniu dowodów zebranych w sprawie i na ich podstawie wyjaśnić powody, dla których oparł swoje rozstrzygnięcie na konkretnym przepisie prawa.
Tak sporządzone uzasadnienie umożliwia stronie postępowania poznanie motywów działania organu i zrozumienia wydanej decyzji. Dzięki poprawnie sporządzonemu uzasadnieniu również Sąd, w razie wniesienia skargi, ma możliwość zweryfikowania wydanego rozstrzygnięcia i zbadania, czy organ wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czy zastosował właściwy przepis prawa materialnego, w oparciu o który wydał rozstrzygnięcie oraz czy w sposób logiczny wyjaśnił swoje stanowisko.
W świetle powyższego, odnosząc się do skarżonego orzeczenia, uznać należało, iż nie spełnia ona wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to nie zawiera bowiem wszystkich elementów, o których mowa w wyżej powołanym przepisie.
Organ sporządzając uzasadnienie nie wyjaśnił w nim powodów, dla których uznał, że przepis § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Samego stwierdzenia, iż ww. norma prawna jest najbliższa ustalonemu rozpoznaniu, nie sposób uznać za wystarczające. Należy bowiem mieć na względzie, że zakres przedmiotowy powyższego przepisu odnosi się do innego stanu faktycznego niż ustalony w rozpoznaniu dokonanym przez organ. W takiej sytuacji jako konieczne jawiło się więc szczegółowe wyjaśnienie motywów, jakimi kierował się organ wskazując dany przepis prawa jako podstawę swego rozstrzygnięcia. Organ winien dokładnie wyjaśnić to, dlaczego uznał, że w realiach niniejszej sprawy zasadną jest konkluzja, iż mimo stwierdzonych u strony zwyrodnień, które nie upośledzają sprawności ustroju, należało uznać skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej. Winien ewentualnie wskazać, czy na tego rodzaju wniosek wpływała, zauważona w uzasadnieniu orzeczenia, okoliczność kandydowania przez stronę do pełnienia służby w jednostce desantowo-szturmowej.
Powyższe niedociągnięcia w sporządzeniu badanego uzasadnienia sprawiają, że nie sposób dojść do tego, czym kierował się organ wydając skarżone orzeczenie i czy zbadał wszystkie dowody zebrane w sprawie i powoływane przez skarżącego. Tym bardziej jako niemożliwe jawi się ocenienie poprawności skarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe sprawia więc, że przedmiotowe orzeczenie nie poddaje się kontroli sądowej.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do sporządzenia poprawnego uzasadnienia orzeczenia, z uwzględnieniem argumentów podniesionych w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło