II SA/Wa 2151/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-26
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Tomasz Szmydt, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który otrzymał pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o Policji, jest wyłączony z prawa do świadczenia mieszkaniowego na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który stanowi o odmowie prawa do zakwaterowania w przypadku otrzymania pomocy finansowej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych z 1976 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP należy interpretować ściśle językowo. Oznacza to, że wyłączenie prawa do świadczenia mieszkaniowego dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy pomoc finansowa została udzielona na podstawie konkretnie wskazanej ustawy z 1976 r. i do określonej daty. Otrzymanie pomocy finansowej na podstawie ustawy o Policji nie stanowi przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia mieszkaniowego żołnierzowi zawodowemu. Organ administracji błędnie zastosował wykładnię celowościową, naruszając tym samym przepisy prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca żołnierzem zawodowym, wniosła o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W przeszłości, jako funkcjonariusz Policji, otrzymała pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca otrzymała już pomoc mieszkaniową i nie może skorzystać z niej ponownie, powołując się na art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację tego przepisu, wskazując, że pomoc finansowa została jej udzielona na podstawie ustawy o Policji, a nie ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych z 1976 r., która jest podstawą wyłączenia wskazaną w przepisie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Regionalnego, zasądzając jednocześnie od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz M. S. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Regionalnego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz M. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. S. wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] marca 2021r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] lutego 2021r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
W dniu [...].11.2020 r. przez platformę ePUAP do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej, Dyrektor) wpłynął kolejny wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego [...] M. S. (dalej skarżąca lub strona), żołnierza służby kontraktowej, która zgodnie z Rozkazem Personalnym Nr [...] Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej z dnia [...].10.2020 r. została wyznaczona na stanowisko służbowe w garnizonie [...] od dnia [...].11.2020 r. do [...].12.2024 r.
W dniu [...].11.2020 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wysłano do Strony prośbę o złożenie informacji (oświadczenia) mającego na celu weryfikację uprawnień do dalszej wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W odpowiedzi na ww. prośbę w dniu 22.11.2020 r., M. S. przesłała oświadczenie, w którym poinformowała, że nie była funkcjonariuszem innych formacji mundurowych przed zawodową służbą wojskową i nie otrzymała pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Z uwagi na pozyskanie informacji, że oświadczenie złożone przez stronę było niezgodne z prawdą Dyrektor ponownie zwrócił się do strony o zweryfikowanie informacji zawartej w złożonym oświadczeniu z dnia [...].11.2020 r. W dniu [...].12.2020r. M. S. dostarczyła ponownie wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, w którym w punkcie 22 zaznaczyła, że była funkcjonariuszem Policji oświadczając jednocześnie, że w okresie pełnienia służby nie otrzymała pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu w formie pieniężnej.
Dyrektor pismem z dnia [...].01.2021 r. zwrócił się do Komisariatu Policji w [...] z prośbą o udzielenie informacji czy M. S. jako funkcjonariusz Policji skorzystała z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji.
W odpowiedzi na powyższe. Komendant Miejski Policji w [...] zaświadczył, że M. S. decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...].10.2013 r. przyznano pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego, zlokalizowanego w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 88 ust.1, pkt. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Do pisma została dołączona przedmiotowa decyzja.
Z uwagi na powyższe, w dniu [...].01.2021 r. zostało wysłane do strony zawiadomienie o wszczętym postępowaniu administracyjnym w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, w którym organ 1 instancji pouczył o przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień oraz możliwości sporządzania notatek i odpisów.
Następnie pismem z dnia [...].02.2021 r. zawiadomiono Stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego i decyzją nr [...] z [...].02.2021 r. odmówiono wypłaty świadczenia mieszkaniowego od dnia [...].11.2020 r.
Żołnierz, w terminie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego, wniósł odwołanie do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (dalej Prezes). Skarżąca żąda uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu poprzez jego błędne zastosowanie. Ponadto skarżonej decyzji Żołnierz zarzucał naruszenie przepisów, cyt.: art 6 kpa - poprzez, jego niezastosowanie i podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o domniemaną podstawę prawną, co narusza zasadę praworządności, art 7a k.p.a. i art 81a k.p.a. -poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i podjęcie decyzji na niekorzyść strony.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo to, jak stanowi art. 21 ust. 2 jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania: przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z ww. form zakwaterowania.
Natomiast treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania we wszystkich formach, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);
5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji Wskazany ustęp 10 stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.
Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej była funkcjonariuszem Policji i otrzymała pomoc finansową na zakup lokalu mieszkalnego. Spór w sprawie sprowadza się natomiast do sposobu wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu. Strona żąda, aby stosować przepis w brzmieniu literalnym natomiast Dyrektor w zaskarżonej decyzji, dokonał wykładni celowościowej.
Przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu zawiera zakaz realizacji prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego gdy żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych.
Organ wskazał, iż ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała osobom uprawnionym do osobnej kwatery (w tym - żołnierzom) i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było obok przydziału kwatery stałej trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie ww. cezury tj., do 31.12.1995 r. wynikało z faktu, że od 01.01.1996 r. została wprowadzona ustawa o zakwaterowaniu, w której pomoc finansową zastąpił ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. W noweli ustawy o zakwaterowaniu z 2004 r. (Dz. U. Nr 116, poz. 1302) ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz odprawy mieszkaniowej, która to forma finansowa zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe żołnierzy po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabyli prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Analogicznie z ustawy z 06.04.1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.), dalej ustawa o Policji wynikało (w czasie wypłaty Skarżącej pomocy finansowej) i wynika, że policjant ma prawo do pomocy Państwa w realizacji potrzeb mieszkaniowych, przy czym ustawa ta zawiera także ograniczenia, kiedy to prawo nie przysługuje, m.in. gdy: nastąpił przydział lokalu mieszkalnego, czy wypłata pomocy finansowej. Potwierdza to, że ustawodawca przyjął wspólny cel w ustawie o zakwaterowaniu i ustawie o Policji. Państwo przyjęło na siebie obowiązek wsparcia służb mundurowych w zabezpieczeniu im potrzeb mieszkaniowych, z tym że żołnierz zawodowy i policjant z tego wsparcia powinien korzystać raz.
Ponadto organ wskazał, iż z analizy dalszych rozwiązań prawnych w tym z zasady przyjętej w art. 17a ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 860 i 2112) wynika prawo uznania stopnia uzyskanego w innej służbie, tj.: Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Więziennej lub Urzędzie Ochrony Państwa na gruncie zawodowej służby wojskowej. W praktyce funkcjonariusz może zostać powołany na stanowisko oznaczone porównywalnym stopniem wojskowym do dotychczas zajmowanego np. w Policji. Na zasadzie wzajemności, również okresy służby funkcjonariusza i żołnierza, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej i wojskowej są traktowane, jako okresy równorzędne (art. 12 i art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10.12.1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 586 i 730), art. 12 ustawy z 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). Tym samym przepisy te wprost zrównują prawa nabyte przez funkcjonariuszy, którzy przeszli do służby w Siłach Zbrojnych RP. Dodatkowo przepisy art. 2 i 32 Konstytucji RP stanowią o konieczności przestrzegania zasad; równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej (...). W myśl wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 04.02.1997 r. (sygn. akt P 4/96) osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. Dlatego wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną cechą istotną, mają być traktowani równo, tj. żaden z żołnierzy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie.
W kontekście powyższego organ wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy uznanie, że skarżąca względem innych żołnierzy miałaby być potraktowana inaczej, czyli powinna otrzymać dwukrotnie wsparcie Państwa, w realizacji potrzeb mieszkaniowych, prowadziłoby właśnie do nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy. Ponadto wydatki związane z wypłatą pomocy finansowej na podstawie przywołanych ustaw pragmatycznych były i są nadal pokrywane przez Państwo, jako dotacje celowe na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionych do tego osób. Uwzględniając specyfikę sprawy, organ stwierdził, że żołnierz, który otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie jest uprawniony do otrzymania po raz kolejny takiego wsparcia wynikającego ze stosunku służby, tak samo jak funkcjonariusz Policji, który otrzymał pomoc finansową na podstawie ustawy o Policji.
M. S. wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] marca 2021r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 czerwca 1995 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2017) dalej jako ustawa o zakwaterowaniu SZRP, poprzez błędną jego interpretację polegającą na uznaniu, iż otrzymanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o Policji przez Skarżącą skutkuje wyłączeniem możliwości realizacji prawa do zakwaterowania przez Skarżącą w świetle ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. :
a) art. 6 k.p.a. kreujący obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa, poprzez odmowę wypłaty świadczenia mieszkaniowego na podstawie przesłanek, które nie wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących;
b) art. 7a k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony;
c) art. 8 k.p.a. poprzez orzekanie na podstawie samodzielnie tworzonych przesłanek, niepopartych przepisami prawa, co skutkuje prowadzeniem postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Skarżąca podnosiła, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu SZRP, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Przesłanki negatywne przyznania prawa do zakwaterowania zostały opisane w art. 21 ust. 6 ustawy. W pkt 4 tego przepisu wskazano, że ustawy o zakwaterowaniu stanowi o sytuacji, gdy żołnierz otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36). Dla jego zastosowania należy wykazać, że żołnierz zawodowy: a) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36), b) do dnia 31 grudnia 1995 r. Przywołany wyżej przepis, w swej treści jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych przy zastosowaniu wykładni językowej (literalnej). Dyrektywy wykładni, językowej pozwalają jednoznacznie ustalić sens interpretowanego przepisu. Oczywiście, w myśl reguły clara non sunt interpretanda przepis jasny nie wymaga wykładni, co oznacza, że w przypadku, gdy zastosowanie reguł wykładni językowej doprowadziło do wyjaśnienia wątpliwości interpretacyjnych, nie ma potrzeby stosowania dyrektyw wykładni językowej, systemowej lub funkcjonalnej. Dopiero w sytuacji, gdy interpretacja językowa prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne,, gdy językowe znaczenie przepisu pozostaje w oczywistym konflikcie lub sprzeczności ze znaczeniem innych norm systemu, zwłaszcza gdy te normy mają wyższą moc prawną, gdy znaczenie to prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi, albo gdy znaczenie to prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego, uzupełnienie wykładni językowej może zostać uznane za uzasadnione (tak: m.in. Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna - zasada prawna z dnia 25 kwietnia 2003 r. III CZP 8/03). Jednakże w niniejszej sprawie przypadek taki nie zachodzi. Pomoc finansowa, o której mowa w przywołanym przepisie, to pomoc, która była przewidziana w przepisach obowiązującej do dnia 31 grudnia 1995 r. ustawy z dnia 20 maja 1976 r, o zakwaterowaniu sił zbrojnych.
Skarżąca podkreślała, że świadczenie wypłacone na jej rzecz nie odbywało się na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił, Zbrojnych RP, lecz w oparciu o przepisy ustawy o Policji. Natomiast służba żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Policji nie ma charakteru tożsamego i cechuje się odrębnymi właściwościami. Samo nazwanie przez organ "formacjami mundurowymi" i co za tym idzie, noszenie munduru, nie oznacza jeszcze, że służbę wojskową można traktować na równych prawach ze służbą w Policji.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2356 ze zm., dalej "ustawa o zakwaterowaniu") :
1. Żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
2. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
3. Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2.
Zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36).
Skarżąca podniosła, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, iż została spełniona negatywna przesłanka, określona w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy. Zdaniem skarżącej, ratio legis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy stanowi wyłączenie możliwości otrzymania prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który otrzymał pomoc finansową przed 31 grudnia 1995 r., na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu z 1976 r. i nie ma podstaw do tego, aby ten zakaz "rozciągać" na inne podstawy nabycia prawa do zakwaterowania. Powyższe stanowisko należy uznać za trafne, bowiem wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje podstaw do zakwestionowania uprawnienia wynikającego z przepisu zasadniczego. Stanowi bowiem wyjątek, ograniczający prawo żołnierza do zakwaterowania i przy braku wątpliwości w zakresie wykładni językowej nie ma możliwości stosowania innej metodologii w zakresie odczytywania intencji ustawodawcy. Kwestia ta nie powinna być sporna, ponieważ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jest jednoznaczny pod względem językowym. Nie daje prawa do zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego. Kierując się tą metodą wykładni można wyprowadzić z niego tylko jeden wniosek - jeżeli wnioskodawca zachowująca status żołnierza nie skorzystał z takiej formy pomocy, to może skorzystać z przedmiotowego prawa. Ponadto, w sytuacji gdy wnioskodawczyni służąc w innej formacji mundurowej skorzystała z prawa pomocy na podstawie odrębnych regulacji ustawowych (ustawa o Policji), to wykładania językowa nie pozwala na przyjęcie przesłanki negatywnej.
Organ odmawiając skarżącej, udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania zastosował przepis prawny do stanu faktycznego, nieobjętego jego dyspozycją. W uzasadnieniu powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, popełniając przy tym dość oczywistą niekonsekwencję. Przyznał bowiem prymat wykładni językowej w procesie stosowania prawa, jednocześnie odrzucił jej oczywiste wyniki na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy. Zgadzając się z organem, że w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, należy pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające). Sięganie do wykładni celowościowej jest wobec tego uzasadnione tylko wówczas, gdy wyniki wykładni językowej nie są jednoznaczne. Względy celowościowe mogą zatem jedynie wesprzeć, wzmocnić wnioski wynikające z językowego rozumienia interpretowanego przepisu prawnego. W żadnym jednak razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości. Z tych względów Sąd nie podziela stanowiska organu, co do tego, że posłużenie się wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji) jest zasadne m. in. wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi (abstrahując od tego, czy rzeczywiście czy zastosowanie wyłącznie wykładni językowej rodzi zagrożenie dla przywalonych przez organ wartości konstytucyjnych).
Organ dopatruje się w ewentualnym zastosowaniu jednoznacznego pod względem językowym przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, do osoby, która wcześniej otrzymała pomoc mieszkaniową na innej podstawie niż w tym przepisie wskazana, naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej, to w istocie kwestionuje zgodność tego przepisu z odpowiednimi, odnoszącymi się do tych wartości przepisami Konstytucji. W takiej jednakże sytuacji organ administracyjny nie ma kompetencji "poprawiania" ustawy we własnym zakresie, przez nadanie mu innej treści, odpowiadającej przyjętym na własny użytek kryteriom konstytucyjności. Naruszenia tych dwóch podstawowych zasad konstytucyjnych, określonych w art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP organ dopatrzył się w "dwukrotnym" przyznaniu wsparcia państwa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszowi, który takie wsparcie otrzymał w ramach innej formacji mundurowej i na podstawie odmiennych przepisów. Stawiałoby go to bowiem w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych żołnierzy zawodowych.
Odnosząc się do tych zasad konstytucyjnych można zauważyć, że obie te zasady są ze sobą powiązane. Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Należy jednak podkreślić, że równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej. W orzecznictwie (w szczególności Trybunału Konstytucyjnego) i w doktrynie prawniczej nie budzi wątpliwości teza, że jednakowo należy traktować osoby należące do tej samej kategorii, tzn. posiadające te same lub podobne cechy istotne (tzw. relewantne). Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące.
Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę taki budzący jednak wątpliwości, bo oparty głównie na przesłankach celowościowych, sposób interpretacji przepisu wprowadzającego wyjątek od zasady, ograniczający prawo określone w art.21 ust. 1 ustawy, nie może być przez analogię przeniesiony na inny przepis prawny, również wyjątkowy, z tym, że w odróżnieniu od art. 21 ust. 6 pkt 3, przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy nie budzi żadnych wątpliwości, co do jego językowego znaczenia. Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...], zostały wydane z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy oraz art. 6 i art. 8 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje organów obu instancji. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy do kosztów na rzecz strony zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło