II SA/Wa 2155/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-10
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, która jest częściowo niezdolna do pracy i nie posiada żadnych środków finansowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, częściowo niezdolnej do pracy i nieposiadającej środków finansowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazał, że odbywa karę pozbawienia wolności, jest schorowany, niezatrudniony i nie posiada dochodów ani majątku, poza mieszkaniem. Do wniosku dołączył zaświadczenie o braku zatrudnienia i niewielkim stanie konta. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. S. wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wskazał, że jest osobą schorowaną, obecnie odbywa karę pozbawienia wolności na oddziale terapeutycznym. Nie jest zatrudniony w zakładzie karnym i nie uzyskuje żadnych dochodów. Oświadczył, że oprócz mieszkania spółdzielczego lokatorskiego o powierzchni 29,5 m2 nie ma majątku ani oszczędności.
Do wniosku dołączył zaświadczenie z Aresztu Śledczego w K., że nie jest zatrudniony odpłatnie oraz, że stan jego konta na dzień 29 lipca 2015 r. wynosił 2,86 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Należy jednak stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący przebywa w zakładzie karnym, jest osobą częściowo niezdolną do pracy, nie posiada żadnych środków finansowych.
W tej sytuacji należy uznać, iż skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło