II SA/Wa 2158/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-05

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, przedstawiciel ustawowy małoletniego, znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z uwagi na fakt, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są zwolnione z opłat sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy. Ciężar dowodu wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca, L. J., przedstawiciel ustawowy małoletniego M. J., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami, a ich jedynym dochodem jest jej wynagrodzenie. Rodzina posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego i zadłużony samochód.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej L. J. przedstawiciela ustawowego małoletniego M. J.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. J. przedstawiciela ustawowego małoletniego M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. J. przedstawiciela ustawowego małoletniego M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku p o s t a n a w i a: ustanowić adwokata dla skarżącej L. J. przedstawiciela ustawowego małoletniego M. J. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu [...] stycznia 2013 r. na urzędowym formularzu PPF) skarżąca L. J. przedstawiciel ustawowy małoletniego M. J. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z informacji podanych we wniosku oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami w wieku 15 i 29 lat, a ich jedynym dochodem jest wynagrodzenie skarżącej za pracę w wysokości 1.452,68 zł brutto miesięcznie. Starszy syn skarżącej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Młodszy syn pozostaje pod opieką lekarską z uwagi na chorobę [...], co wiąże się z koniecznością zakupu leków. Cały majątek rodziny wyczerpuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 46,90 m kw oraz samochód marki [...] rocznik 2000, który – według oświadczenia skarżącej - jest zadłużony na ok. 2.500 zł. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy (odmowa przyznania świadczenia w drodze wyjątku), wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowy. Zatem rozpoznaniu będzie podlegać wyłącznie żądanie dotyczące ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Oceniając wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż skarżąca i jej synowie znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Miesięcznie na utrzymanie jednego członka rodziny skarżącej przypada kwota ok. 480 zł brutto. Zatem skarżąca nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów zastępstwa procesowego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło