II SA/Wa 2161/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-27
Skład orzekający: Adam Lipiński, Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, którego utrata nastąpiła z powodu upływu terminu orzeczenia o niepełnosprawności osoby podopiecznej, może być zaliczony do 365 dni uprawniających do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego zalicza się do 365 dni uprawniających do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych tylko wtedy, gdy jego utrata nastąpiła z powodu śmierci osoby, nad którą opieka była sprawowana. Utrata prawa do zasiłku z powodu upływu terminu orzeczenia o niepełnosprawności nie spełnia tego kryterium.Stan faktyczny
Skarżąca T. P. została uznana za osobę bezrobotną, jednak odmówiono jej prawa do zasiłku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że skarżąca nie spełnia warunku 365 dni okresów uprawniających do zasiłku. Skarżąca argumentowała, że pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy przez okres przekraczający 365 dni, a jego utrata nastąpiła z powodu upływu terminu orzeczenia o niepełnosprawności osoby podopiecznej. Skarżąca zarzuciła również organowi przekroczenie terminu załatwienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2017r. Starosty Powiatu W. o uznaniu T. P. z dniem [...] października 2016 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Starosta Powiatu W. orzekł o uznaniu T. P. z dniem [...] października 2016 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku.
Od decyzji tej T. P. złożyła odwołanie do Wojewody [...] wnosząc o przyznanie prawa do zasiłku. W odwołaniu T. P. wskazała, iż spełnia przesłanki do przyznania jej prawa do zasiłku gdyż przepracowała 25 lat, osiągnęła wiek 58 lat, skończyło się orzeczenie o niepełnosprawności i w okresie od [...] września 2016 r. do [...] października 2017 r. udokumentowała ponad 365 dni okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Do odwołania T. P. dołączyła decyzję Starosty Powiatu W. nr [...].
Wojewoda [...] w decyzji wskazanej na wstępie podał, że T. P. w okresie [...] miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W., tj. od dnia [...] października 2017 r. wstecz do dnia [...] kwietnia 2016 r. nie udokumentowała ani jednego dnia uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku, zaś ze zgromadzonej dokumentacji sprawy wynika, iż w wymaganym okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji od [...] września 2016 r. do [...] września 2017 r. pobierała ona specjalny zasiłek opiekuńczy, którego utrata nastąpiła z powodu upływu terminu orzeczenia o niepełnosprawności osoby, nad którą sprawowała opiekę. Organ stwierdził, że T. P. nie udokumentowała za ten okres innych okresów zaliczanych do przyznania prawa do zasiłku. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 2 pkt 9 pow. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do 365 dni uprawniających do przyznania prawa do zasiłku zalicza się okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jeżeli jego utrata nastąpiła z powodu śmierci osoby, nad którą opieka była sprawowana.
Organ podał też, że przyczyną utraty przez T. P. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie była śmierć osoby, nad którą sprawowała opiekę lecz upływ terminu orzeczenia o niepełnosprawności. Tym samym T. P. nie spełnia wskazanych w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przesłanek do przyznania prawa do zasiłku, mimo pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przez okres przekraczający 365 dni.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca zarzuciła organowi II instancji przekroczenie terminu załatwienia sprawy oraz wniosła o przyznaniu jej zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto T. P. opisała historię swojego zatrudnienia w latach dziewięćdziesiątych oraz zarzuciła, że jest nierówno traktowana i okradana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie może zostać uwzględniona.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.), prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli:
1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz
2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,
b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2,
d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,
h) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,
i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Wskazać też należy, że do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy:
1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego, służby przygotowawczej, służby kandydackiej, kontraktowej zawodowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej lub służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667, z późn. zm.);
2) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów;
3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;
4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;
5) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę;
6) świadczenia usług na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1457);
7) pobierania renty rodzinnej, w przypadku gdy nastąpił zbieg prawa do tej renty z prawem do renty z tytułu niezdolności do pracy i wybrano pobieranie renty rodzinnej;
8) sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121);
9) pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana.
Podać też należy, że wskazana regulacja została dodana do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dniem 1 stycznia 2017 r., mocą art. 1 ustawy z dnia 6 października 2016 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1940).
Analizując stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, że skarżąca w okresie [...] miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W., tj. od dnia [...] października 2017 r. wstecz do dnia [...] kwietnia 2016 r. nie udokumentowała ani jednego dnia uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku. Ze zgromadzonej dokumentacji sprawy wynika, że w wymaganym okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji tj. od [...] września 2016 r. do [...] września 2017 r. T. P. pobierała wprawdzie specjalny zasiłek opiekuńczy, jednakże jego utrata nastąpiła z powodu upływu terminu orzeczenia o niepełnosprawności osoby, nad którą sprawowała opiekę, nie zaś z powodu śmierci osoby, nad którą opieka była sprawowana.
Zgodzić się należy z organem, że T. P. nie udokumentowała za ten okres innych okresów zaliczanych do przyznania prawa do zasiłku. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 2 pkt 9 pow. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do 365 dni uprawniających do przyznania prawa do zasiłku zalicza się okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jeżeli jego utrata nastąpiła z powodu śmierci osoby, nad którą opieka była sprawowana.
W rozpoznawanej sprawie przyczyną utraty przez skarżącą prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie była śmierć osoby, nad którą sprawowała opiekę lecz upływ terminu orzeczenia o niepełnosprawności. Tym samym T. P. nie spełnia wskazanych wart. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przesłanek do przyznania prawa do zasiłku, mimo pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego przez okres przekraczający 365 dni.
Bezsprzecznym jest, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego podlega wliczeniu do okresu 365 dni uprawniających do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli utrata prawa do tego świadczenia była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana.
Mając na uwadze treść wskazanych regulacji normatywnych jak i uwzględniając ściśle określony cel przyświecający ustawodawcy (zob. w tej materii: uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ustawy o świadczeniach przedemerytalnych; druk sejmowy nr 804 z dnia 2 sierpnia 2016 r.; www. sejm.gov.pl). Uznać należy, że decyzja organu jest prawidłowa.
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niedopuszczalnym jest bowiem sądowe korygowanie przepisu prawa, który został sformułowany w sposób niebudzący żadnych wątpliwości i uzupełnianie regulacji ustawowej w zakresie uprawnień przysługujących osobom bezrobotnym. Stosowanie prawa przez sądy nie powinno wypełniać istniejących regulacji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło