II SA/Wa 2173/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-21

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Sławomir Antoniuk, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zakwalifikowania i umieszczenia osoby na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego, jeśli osoba ta jest współwłaścicielem nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zakwalifikowania i umieszczenia osoby na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego, jeśli osoba ta jest współwłaścicielem nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, nawet jeśli budynek na niej jest w złym stanie technicznym, stanowi przesłankę negatywną do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, a dochody skarżącego przekraczające kryterium niedostatku również wykluczają przyznanie lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. został odmówiony zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego przez Zarząd Dzielnicy [...]. Jako podstawę odmowy wskazano posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości oraz przekroczenie kryterium niedostatku dochodów. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując swój wiek, stan zdrowia oraz fakt, że lokal socjalny został mu przyznany wyrokiem sądowym. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Anna Mierzejewska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego oddala skargę. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], wydana na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz § 24 ust. 1 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm. – dalej jako uchwała z dnia 9 lipca 2009 r.), niezakwalifikował i nieumieścił E. K. na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego jako rodzinę 1 osobową (§ 1) oraz postanowił nieuzupełniać listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu na rok 2015 na podstawie § 16 ust. 1 pkt 2 powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. (§ 2). W uzasadnieniu powyższej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż E. K. w dniu [...] października 2014 r. złożył wniosek o zawarcie umowy najmu z zasobu mieszkaniowego miasta na podstawie § 16 ust. 1 pkt 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Z analizy wniosku, zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 2 oraz § 22 powołanej uchwały wynikało, że dochody E.K. (w dacie rozstrzygania) przekraczały kryterium niedostatku (tj. powyżej kwoty 1097,79 zł określonej w uchwale). Ponadto ustalono w Centralnej Bazie Ewidencji Gruntów, Budynków i Lokali [...], a także na podstawie Ksiąg Wieczystych, iż wnioskodawca posiadał tytuł prawny do nieruchomości przy ul. [...], która została zlicytowana przez A.K.(córkę zainteresowanego) podczas sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzycieli. Zgodnie z KW nr [...] zainteresowany nadal jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] o pow. zabudowy 112 m2. W Księdze Wieczystej powyższej nieruchomości widnieje informacja o toczącej się egzekucji z wniosku wierzycieli E.K. Po wezwaniu wymieniony poprawił swoje oświadczenie, jednak w dalszym ciągu nie wykazał wszystkich posiadanych własności. Jak ustalono w Centralnej Bazie Ewidencji Gruntów, Budynków i Lokali [...], a także na podstawie KW nr [...] E.K. jest w ½ współwłaścicielem nieruchomości (budynek mieszkalny i produkcyjny) o wielkości obszaru 2589 m2 położonej w O. przy ul. [...]. Organ Dzielnicy [...] podniósł, iż zgodnie z § 22 ust. 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., przy rozpatrywaniu wniosku o najem należy poddać wnikliwej analizie m.in. dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 1 tej uchwały odmawia się zawarcia urnowy najmu lokalu jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Zgodnie z § 22 ust. 4 powołanej uchwały, sprawa E.K. przedstawiona została do zaopiniowania Komisji Mieszkaniowej, która w dniu [...] czerwca 2015 r. negatywnie zaopiniowała sprawę ponownego zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego na czas oznaczony. Zarząd Dzielnicy, mając za podstawę § 24 ust. 1 tej uchwały, rozpatrzył zaopiniowany wniosek zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową i rozstrzygnął jak na wstępie. Uchwała zarządu Zarząd Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, została zaskarżona przez E.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący wniósł o przywrócenie mu dotychczas posiadanego prawa do zamieszkiwania w lokalu socjalnym. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż lokal socjalny został mu przyznany wyrokiem sądowym. Zajmował taki lokal 3 lata i z uwagi na wiek (80 lat) oraz stan zdrowia (skarżący jest inwalidą) trudno mu będzie pozyskać mieszkanie we własnym zakresie. Odwołując się do swojej wcześniejszej argumentacji skarżący podniósł, iż nie przekracza minimum dochodowego, o którym mowa w § 16 ust. 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. i wobec tego spełnia kryteria wymagane do przydziału lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma procesowego organ przedstawił chronologicznie czynności podejmowane w niniejszej sprawie, z których m.in. wynika, iż w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. jedenastokrotnie przeprowadzano wizję w budynku przy ul. [...] w W. i dziewięciokrotnie w lokalu socjalnym (nr [...]) zajmowanym przez skarżącego nikogo nie zastano. Z rozpytania wśród sąsiadów uzyskano informację, iż w lokalu tym nikt na stałe nie zamieszkuje. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 16 ust. 1 pkt 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. organ stwierdził, iż zarzut ten jest bezzasadny oraz niemający pokrycia w owiązujących regulacjach prawnych i zebranej dokumentacji w sprawie. Jednocześnie, odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia stanu zdrowia oraz wieku skarżącego organ wskazał, iż z posiadanych przez Urząd dokumentów nie wynika aby skarżący znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej. Skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz informował, iż wielokrotnie wciągu roku przebywa w agro-gospodarstwach w ramach terapii klimatycznych. Z analizy wniosku skarżącego wynikało, że jego dochody przekraczają kryterium niedostatku (tj. powyżej kwoty 1097,79 zł określonej ww. uchwale, obowiązującej na dzień złożenia wniosku), a więc zainteresowany nie pozostaje w niedostatku. Ustalono również, iż skarżący jest w ½ współwłaścicielem nieruchomości (budynek mieszkalny i produkcyjny) o wielkości obszaru 2589 m2 położonej w O. przy ul. [...]. Jak wynika z oświadczenia skarżącego z dnia [...] maja 2015 r. (karta nr 131) nieruchomość ta może być użytkowana gdyż zamieszkuje ją lokator kwaterunkowy. Okoliczności powyższe wykluczały pozytywne rozparzenie wniosku skarżącego. W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2016 r. skarżący podniósł, iż budynek znajdujący się na nieruchomości gruntowej w O. przy ul. [...], z uwagi na stan techniczny, nie nadaje się do zamieszkania. Do pisma skarżący załączył ekspertyzę techniczną z dnia [...] marca 2016 r. stwierdzającą, iż przedmiotowy budynek został wyeksploatowany w 100 % i w takim stanie nie nadaje się do użytku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz.1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.) nie wskazuje formy prawnej działania organu w sprawie zakwalifikowania do umieszczenia na liście uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy m.st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 ust. 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnej. Przepisem procesowym regulującym postępowanie organu w toku rozpatrywania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu jest § 22 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. umieszczony w rozdziale "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej". W ust. 2 tego przepisu mowa jest o obowiązku poddania wnikliwej analizie okoliczności istotnych z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy i przepisu prawa stanowiącego jej podstawę materialnoprawną. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie został zakwalifikowany i wpisany na listę osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z zasobu m.st. Warszawy w Dzielnicy [...] z powodu spełnienia przesłanki negatywnej określonej w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2002 r. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika i nie jest przez skarżącego kwestionowane, iż jest on w ½ udziałów współwłaścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 2589 m2 położonej w O. przy ul. [...], na której znajduje się budynek mieszkalny i produkcyjny. Ustalenia organu uchwałodawczego w tym zakresie są prawidłowe, albowiem opinię techniczną o stanie ww. budynku mieszkalnego skarżący przedłożył już po wydaniu zaskarżonej uchwały w toku postępowania sądowego i z tego powodu nie mogła ona zostać uwzględniona przez organ na etapie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Dokument ten nie zmienia jednak prawidłowości podjętego przez Zarząd Dzielnicy [...] rozstrzygnięcia, gdyż przesłanką negatywną, nakazującą odmowę zawarcia umowy najmu lokalu jest posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Niewątpliwie udziały w ww. nieruchomość (działce o znacznej powierzchni) mogą zostać przez skarżącego zbyte na potrzeby zabezpieczenia jego potrzeb mieszkaniowych. Z wypisu Księgi Wieczystej Nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości nie wynika, aby nieruchomość ta była obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi lub roszczeniami osób trzecich, jak też sam skarżący takich okoliczności nie podnosi. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż sygnalizowany przez skarżącego stan techniczny przedmiotowego budynku nie przemawia za usunięciem przeszkody w zawarciu umowy najmu lokalu socjalnego. Dostrzec również należy, iż § 16 ust. 1 pkt 2 powołanej uchwały, pozwala przedłużyć na kolejny okres umowę najmu lokalu socjalnego, pod warunkiem jednak, utrzymującej się szczególnie trudnej sytuacji życiowej dotychczasowego najemcy oraz pozostawania w niedostatku. Jak słusznie podkreślił organ, co ma oparcie w ustaleniach wskazanych w części historycznej uzasadnienia wyroku, skarżący uzyskując dochód w wysokości 1954 zł brutto, nie spełnia kryterium pozostawania w niedostatku, a jego sytuacja życiowa, ocenia przez pryzmat dochodów, majątku, umiarkowanej niepełnosprawności i sytuacji rodzinnej, nie może być kwalifikowana jako szczególnie trudna. Skarżący nie jest przy tym osobą o znacznych ograniczeniach ruchowych, o czym dobitnie świadczy fakt częstego przebywania poza dotychczasowym miejscem zamieszkania. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż Zarząd Dzielnicy [...] w sposób wyczerpujący, przestrzegając reguł określonych § 22 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., dokonał ustaleń, które pozwoliły stwierdzić, iż skarżący nie spełnia przesłanek warunkujących zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego. Spełnia on bowiem przesłankę negatywna z § 6 ust. 1 pkt 1 powołanej uchwały. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło