II SA/Wa 2173/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-21
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie dotacji na utrzymanie potencjału badawczego oraz jego rozliczenie finansowe, złożone w związku z ubieganiem się o środki finansowe na działalność naukową, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i podlegają ograniczeniu w dostępie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie dotacji na utrzymanie potencjału badawczego oraz jego rozliczenie finansowe, złożone w związku z ubieganiem się o środki finansowe na naukę, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki. W związku z tym, mimo że są informacją publiczną, podlegają ograniczeniu w dostępie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie mogą być udostępnione w trybie tej ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca K. W. wniosła o udostępnienie wniosku o przyznanie dotacji na utrzymanie potencjału badawczego na rok 2015 oraz jego rozliczenia finansowego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił udostępnienia tych informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa do informacji publicznej i argumentując, że wniosła o udostępnienie informacji o rozliczeniu środków publicznych, a nie tajemnicy przedsiębiorstwa. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania (spr.), Protokolant, starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: "Minister NiSW", "organ") decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 i 1669), dalej: u.d.i.p.", art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r., poz. 87), dalej: "u.z.f.n.", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] września 2018 r. wpłynął wniosek K. W.(dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca"), dotyczący udostępnienia:
1) wniosku o przyznanie dotacji na utrzymanie potencjału badawczego, prowadzenie tzw. badań statutowych na rok 2015, złożonego w MNiSW przez Wyższą Szkołę [...] w [...] (dalej również jako: "Uczelnia") we wrześniu/październiku 2014 r.,
2) rozliczenia finansowego wyżej wymienionej dotacji.
Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż prawo do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego. Okoliczność, że wnioskowana informacja posiada przymiot informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie skutkuje tym, że możliwy jest do niej nieograniczony dostęp, a w szczególności, że zasady i tryb dostępu nie mogą być uregulowane w sposób odmienny niż w ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Założeniem jest jednak, że ograniczenie musi mieć charakter wyjątkowy i może nastąpić wyłącznie ze względu na ustawowo określoną ochronę wolności i praw innych osób lub podmiotów gospodarczych.
Organ powołał następnie przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazując, że prawo do informacji może ulec ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy została więc wprost wskazana jako dobro chronione, stanowiące przeszkodę w udostępnieniu informacji publicznej.
Dalej organ wskazał, że treść wniosku o przyznanie dotacji na utrzymanie potencjału badawczego określa zaplanowane do realizacji obszary prac badawczych, uznane przez wnioskodawcę za realne oraz warte podjęcia i możliwe do wykonania w jednostkach zgłaszających, pod warunkiem uzyskania wnioskowanych kwot dotacji. W związku z powyższym, ujawnienie treści wniosku o przyznanie środków finansowych na działalność statutową, w części dotyczącej utrzymania potencjału badawczego na rok 2015 r., złożonego przez Wyższą Szkołę [...] w [...], jest narażeniem tego podmiotu na szkody, polegające na możliwości wykorzystania informacji przez inny podmiot do realizacji własnych zadań badawczych, pozwalających na uzyskanie korzyści gospodarczych, a zatem potencjalnie konkurencyjnych w stosunku do ocenionych i zgłoszonych wniosków.
Zgodnie z art. 27 u.z.f.n. w zw. z art. 334 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 r., poz. 1669 ze zm.), Minister NiSW jest dysponentem ww. środków finansowych pochodzących z budżetu państwa. Zatem, w niniejszej sprawie organ, działając na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa, zobligowany jest do zastosowania normy przewidzianej w art. 15 ust. 1 u.z.f.n.
Przepis art. 15 ust. 1 u.z.f.n. przesądza, że wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co w dalszej konsekwencji skutkuje również ograniczeniem dostępu do tych dokumentów na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie zaś do treści art. 15 ust. 2 u.z.f.n. informacje o wynikach realizacji zadań finansowanych ze środków finansowych na naukę, podlegające ochronie na podstawie art. 15 ust. 1 u.z.n.f., mogą być udostępnione wyłącznie przez uprawniony podmiot, który otrzymał środki na realizację tych zadań.
Organ podkreślił, iż wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę są ustawowo zaliczone do kategorii tajemnicy przedsiębiorstwa i choć stanowią informację publiczną, nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z wolą ustawodawcy, w odniesieniu do wniosków, opinii, umów i raportów dotyczących zadań finansowanych ze środków finansowych, Minister NiSW został zwolniony z obowiązku samodzielnego ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r., poz. 419 ze zm.), dalej: "u.z.n.k.". Dokumentom tym ustawa nadaje status tajemnicy przedsiębiorstwa bez żadnych uwarunkowań, i co istotne, bez ograniczeń czasowych. Rozpatrywany wniosek o udostępnienie informacji publicznej bezspornie dotyczy dokumentów złożonych w związku z ubieganiem się o przyznanie środków finansowych przeznaczonych na finansowanie działalności naukowej przez Ministra NiSW.
Konkludując organ stwierdził, iż w świetle powołanych wyżej przepisów prawa żądane przez wnioskodawczynię informacje mają status informacji chronionej, zatem dostęp do nich jest reglamentowany i wyłącza ich ujawnienie osobom trzecim. Wobec ustawowego wyłączenia możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, organ nie jest uprawniony do jej udzielenia zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2018 r.
Pismem z dnia 10 listopada 2018 r. K. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra NiSW z dnia [...] listopada 2018 r. zarzucając, iż decyzja ta narusza jej prawo do uzyskania informacji publicznej określone w art. 2 ust. 1 u.d.i.p.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji; zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; zasądzenie kosztów postępowania.
W motywach skargi skarżąca podniosła w szczególności, że nie wnosiła o udostępnienie danych, które mogłyby mieścić się w kategorii "tajemnicy przedsiębiorstwa". Wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie informacji dotyczących rozliczenia środków publicznych, co nie dotyczy tajemnicy przedsiębiorstwa. Uczelnia prywatna otrzymała środki publiczne, natomiast obywatele mają prawo wiedzieć, czy we wniosku zawarła prawdziwe informacje, przy czym - jak zaznaczyła - Minister NiSW otrzymał szczegółowe zawiadomienie, że z dużym prawdopodobieństwem nastąpiło w tym zakresie rażące naruszenie prawa. Wskazała, że opinia publiczna ma prawo uzyskać informację, na co przeznaczono środki publiczne.
Skarżąca stwierdziła nadto, że w sytuacji gdy organ odmawia udostępnienia żądanego wniosku i rozliczenia finansowego, co - w jej ocenie - jest całkowicie sprzeczne z zasadą jawności rozliczenia i wydatkowania środków publicznych, wnosi o nakazanie organowi udzielenia informacji:
- czy we wniosku do Ministra NiSW Wyższa Szkoła [...] w [...] wskazała, że projektami (wliczanymi potem do dorobku Uczelni) będą kierować pracownicy administracyjni oraz pracownicy niezwiązani stosunkiem pracy z tą Uczelnią, bez jakiejkolwiek umowy z Uczelnią (zaliczani do liczby N na innych uczelniach),
- czy rozliczenie finansowe Wyższej Szkoły [...] w [...] zawierało powyższe informacje.
Skarżąca zaznaczyła, że powyższa informacja będzie wystarczająca, a jej ujawnienie nie naruszy tajemnicy żadnego przedsiębiorstwa.
Skarżąca podniosła również, że zasadą jest jawność rozliczeń i dysponowania środkami publicznymi oraz umożliwienie poddawania ich kontroli publicznej. Opinia publiczna ma prawo zweryfikować, czy prawdziwe są informacje o licznych nieprawidłowościach w złożonym przez Uczelnię wniosku, w tym o przyznaniu środków na prowadzenie badań naukowych i kierowanie projektem przez osobę zatrudnioną przez Rektora Uczelni na stanowisku administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Minister NiSW wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
W ocenie Sądu skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była decyzja Ministra NiSW z dnia [...] listopada 2018 r. wydana na skutek rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] września 2018 r. złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności wymienione w pkt 1 - 5, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3). Z kolei przedmiot ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznacza pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z treścią tego przepisu informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w katalogu zawartym w art. 6 u.d.i.p. Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego, wymienia bowiem tylko przykładowe źródła i rodzaje informacji. Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", przez które należy rozumieć każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, publ.: CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony. Minister NiSW jest bowiem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a wnioskowana informacja w postaci dokumentów wymienionych w punktach 1 - 2 wniosku, złożonych w związku z ubieganiem się o przyznanie środków finansowych przeznaczonych na finansowanie działalności naukowej przez Ministra NiSW, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczności te nie były sporne między stronami.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy udostępnienie żądanej informacji (obejmującej wniosek Uczelni oraz rozliczenie finansowe pochodzące odpowiednio z 2014 r. oraz z 2016 r.) podlegało ograniczeniu na zasadach określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a w zasadzie do wykładni art. 15 ust. 1 u.z.f.n., który ma zastosowanie do dokumentów wytworzonych w ww. okresie.
Jak już wyżej wskazano, ustawa o dostępie do informacji publicznej określa przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej. W myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega bowiem ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Tajemnica przedsiębiorcy została więc wprost wskazana jako dobro chronione, stanowiące przeszkodę w udostępnieniu informacji publicznej. "Tajemnicę przedsiębiorcy", o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wyprowadza się z "tajemnicy przedsiębiorstwa", które to pojęcie zostało zdefiniowane w art. 11 ust. 4 u.z.n.k., przy czym pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013r. sygn. akt I OSK 511/13, publ. CBOSA). W myśl art. 11 ust. 4 u.z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 u.z.f.n. wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę, stanowią tajemnicę przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Informacje o wynikach realizacji zadań finansowanych ze środków finansowych na naukę, podlegające ochronie na podstawie ust. 1, mogą być udostępniane wyłącznie przez uprawniony podmiot, który otrzymał środki finansowe na realizację tych zadań (ust. 2). Dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających w danym postępowaniu wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5 nie podlegają udostępnieniu (ust. 3).
W ocenie Sądu, literalna wykładnia art. 15 ust. 1 u.z.f.n. prowadzi do wniosku, iż ustawodawca przesądził w tym przepisie, że wnioski, recenzje, umowy i raporty są dokumentami poufnymi. Ustawodawca posłużył się bowiem sformułowaniem "stanowią", a zatem nie pozostawił żadnego luzu decyzyjnego co do możliwości innej kwalifikacji charakteru posiadanego przez wnioski, recenzje, umowy i raporty.
Wymienionym wyżej dokumentom ustawa nadaje status tajemnicy przedsiębiorstwa bez żadnych uwarunkowań i, co istotne, bez ograniczeń czasowych. Kategorycznemu sformułowaniu art. 15 ust. 1 u.z.f.n. nie towarzyszą żadne regulacje mogące dawać podstawę do zmiany statusu ww. dokumentów. Jedynym zaś podmiotem uprawnionym do udostępniania informacji o wynikach realizacji zadań finansowanych ze środków finansowych na naukę, jest ten, kto otrzymał środki finansowe na realizację tych zadań (art. 15 ust. 2 u.z.f.n.). Stwierdzić zatem należy, że wymienione dokumenty, ustawowo zaliczone do kategorii tajemnicy przedsiębiorstwa, choć stanowią informację publiczną, nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma przy tym znaczenia, ani etap procedury konkursowej, ani status podmiotu ubiegającego się o udostępnienie takiej informacji, ani wreszcie upływ czasu. Powyższy pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym, przedstawiony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1082/15 (publ. CBOSA). Stanowisko zbieżne z przytoczonym powyżej przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 456/16 (publ. j.w.) podkreślając, iż intencją ustawodawcy w odniesieniu do art. 15 ust. 1 u.z.f.n. nie było nakładanie na organ obowiązku weryfikacji żądanej informacji pod kątem spełnienia przez nią przesłanek, o jakich mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Nie zachodziła zatem, w okolicznościach faktycznych sprawy, konieczność badania wnioskowanych informacji pod tym kątem, czy istotnie stanowią one tajemnicę przedsiębiorstw. Kwestię tę już przesądził ustawodawca. Pozbawił tym samym zarówno organ, jak i sąd administracyjny możliwości odmiennej oceny i kwalifikacji wniosków, recenzji, umów i raportów objętych dyspozycją art. 15 ust. 1 u.z.f.n.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ prawidłowo odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 15 ust. 1 u.z.f.n.
W punkcie 1 wniosku z dnia [...] września 2018 r. skarżąca domagała się udostępnienia treści wniosku o przyznanie dotacji na utrzymanie potencjału badawczego, prowadzenie tzw. badań statutowych na rok 2015, złożonego w MNiSW przez Wyższą Szkołę [...] w [...] we wrześniu/październiku 2014 r. Żądany wniosek mieści się w zakresie przedmiotowym art. 15 ust. 1 u.z.f.n., a zatem jest wyłączony z udostępnienia w trybie u.d.i.p. jako stanowiący tajemnicę przedsiębiorstwa.
W punkcie 2 wniosku skarżąca żądała udostępnienia rozliczenia finansowego wyżej wymienionej dotacji. Rozliczenie to stanowi integralną część raportu Uczelni z realizacji zadań finansowanych z ww. dotacji (ściśle: "Raportu z wykorzystania środków posiadanych w 2015 r."), a zatem również podlega wyłączeniu z udostępnienia na gruncie art. 15 ust. 1 u.z.f.n.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd w składzie orzekającym, realizując obowiązek rzeczywistej kontroli dokumentów źródłowych będących przedmiotem wniosku informacyjnego i dokonania oceny ich charakteru (por. np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13, publ. CBOSA), zapoznał się z dokumentami stanowiącymi wniosek skarżącej i stwierdził, że odmowa ich udostępnienia jest uprawniona w świetle powołanych wyżej przepisów prawa.
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia prawa do informacji wyrażonego w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. powołać należy pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 2680/16 (publ. CBOSA), w którym wskazano, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem podmiotowym znajdującym podstawę w Konstytucji (art. 61 ust. 1 i 2), a podstawy i kryteria ograniczenia tego prawa wynikają zarówno z ogólnej regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji, jak i z regulacji dotyczącej już wprost prawa dostępu do informacji publicznej, tj. z treści art. 61 ust. 3 Konstytucji. Powyższe regulacje konstytucyjne są adresowane zarówno do ustawodawcy, jak i do innych podmiotów realizujących porządek prawny. W sytuacji, gdy ustawodawca wprowadza ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej należy przyjąć, że w zgodzie z Konstytucją czyni to ze względu na wskazane wyżej wartości.
Dalej NSA wskazał, iż nie ma podstaw, aby nie przyjmować, że takimi właśnie kryteriami (wymienionymi w ww. przepisach Konstytucji) kierował się ustawodawca wprowadzając w ustawowej regulacji art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. kategorię "tajemnicy przedsiębiorcy" jako wartości uzasadniającej ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej. Przepisy wskazujące kryteria oceny istnienia "tajemnicy przedsiębiorcy" i stanowiące tym samym podstawę do rekonstruowania - łącznie z treścią art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. - normy ustawowej będącej podstawą ograniczenia prawa do informacji publicznej, mogą określać zakres ograniczenia prawa do informacji publicznej w poszczególnych obszarach regulacji prawnej i nie ma podstaw do przyjmowania, że w ten sposób dochodzi do naruszenia wskazanych wyżej norm konstytucyjnych. Należy mieć na uwadze, że przedmiotem regulacji ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, co wynika z treści jej art. 1, było określenie zasad: 1) finansowania nauki ze środków finansowych ustalanych na ten cel w budżecie państwa, którymi dysponuje minister właściwy do spraw nauki, oraz 2) udzielania zamówień, o których mowa w art. 4d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 i 2018), jeżeli ich wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 euro, przez podmioty określone w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, do których stosuje się przepisy ustawy. Tym samym treść art. 15 ust. 1 ustawy należy odczytywać jako unormowanie realizujące cele i podstawy aksjologiczne tej właśnie ustawy, zgodnie z którą "Finansowanie nauki obejmuje finansowanie działań na rzecz realizacji polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, w szczególności badań naukowych, prac rozwojowych oraz realizacji innych zadań szczególnie ważnych dla postępu cywilizacyjnego, rozwoju gospodarczego i kulturalnego państwa" (art. 3). Traktowanie przez ustawodawcę "wniosków, recenzji, umów i raportów z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę" jako tajemnicy przedsiębiorstw jest zatem wpisane w realizację polityki państwa i zadań "szczególnie ważnych dla postępu cywilizacyjnego, rozwoju gospodarczego i kulturalnego państwa". W tym stanie rzeczy rekonstruowana z przepisów art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i art. 15 ust. 1 u.z.f.n. norma ograniczająca prawo dostępu do informacji publicznej w obszarze regulacji ustawy o zasadach finansowania nauki nie narusza konstytucyjnych podstaw wyznaczających kryteria ograniczenia tego prawa podmiotowego.
W świetle przedstawionego poglądu, który w pełni podziela Sąd orzekający, nie jest trafny zarzut skargi, iż odmowa udostępnienia wnioskowanych informacji godzi w konstytucyjne uprawnienie wynikające z art. 61 ust. 1 ustawy zasadniczej.
Końcowo zauważyć należy, że skarżąca wniosła w skardze o "nakazanie" organowi udostępnienia określonych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania. Pytania te dotyczą konkretnych danych, które miały być zawarte we wniosku Uczelni oraz w rozliczeniu finansowym. Sąd nie miał jednak podstaw prawnych do uwzględnienia tego wniosku (poprzez nakazanie organowi udzielenia odpowiedzi na ww. pytania), bowiem wykracza on poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Przedmiotem skargi, co należy podkreślić, jest wyłącznie decyzja Ministra NiSW z dnia [...] listopada 2018 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. Na etapie skargi nie jest dopuszczalne korygowanie złożonego wniosku, czy też - jak uczyniła to skarżąca - kierowanie do organu nowych pytań w trybie dostępu do informacji publicznej. Pytania te mogłyby być ewentualnie przedmiotem nowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który podlegałby rozpoznaniu przez organ w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p.
Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło