II SA/Wa 2177/15

Starszy referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania uzupełnienia nagrody rocznej postanawia odmówić przyznania J. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2016 r. oddalił skargę J. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania uzupełnienia nagrody rocznej. Skarżący wnioskiem z dnia 7 października 2016 r., wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, podnosząc, że nie posiada wolnych środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem, a na dochód rodziny składa się wynagrodzenie jego oraz jego żony z tytułu stosunków służbowych, w łącznej wysokości [...] zł netto. Podniósł, że do stałych kosztów utrzymania rodziny należą opłaty za media, spłata rat zaciągniętych kredytów w wysokości [...] zł, codzienne utrzymanie - łącznie [...] zł miesięcznie, a także opłaty za paliwo – [...] zł oraz leczenie - koszty indywidualnej rehabilitacji. Wnioskodawca ujawnił również, że posiada roszczenie z odsetkami z tytułu zwrotu odprawy i ekwiwalentu za urlop w kwocie [...] zł wobec Komendanta [...] oraz zwrotu świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł wobec Dyrektora [...]. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 i miejsca postojowe (współwłasność małżeńska), dwa samochody z 2007 r. – [...] i [...], około [...] zł oszczędności oraz papiery wartościowe na kwotę [...] zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, czy zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że wnioskodawca posiada wraz z żoną stałe dochody w łącznej wysokości [...] zł, a także oszczędności w wysokości [...] oraz papiery wartościowe na kwotę [...] zł. Jakkolwiek z poczynionych wyliczeń wynika, że miesięczny dochód z przeważającej części jest przeznaczany na stałe miesięczne wydatki ([...] zł dochód- ok. [...] zł wydatki) niemiej jednak strona ujawniła, że posiada do dyspozycji ww. oszczędności oraz papiery wartościowe. W tej sytuacji należy przyjąć, że J. K. dysponuje środkami na samodzielne opłacenie kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe uzasadnia odmowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.